Arşiv ve Belge Geçmişi — Silinen Geri Gelir mi?

Bu sayfa üç yardımcı pencereyi anlatır: silinmiş belgeleri bulup geri alan Eski Kayıtlar, bir belgenin kaç kez ve kim tarafından değiştirildiğini gösteren Belge Geçmişi, ve teklifin müşteriye gidecek hâlini gösteren Belge Önizleme. Üçü de dock'ta yoktur — başka pencerelerin içinden açılır. En önemli cümlesi şudur: silinmiş bir belge kaybolmaz, ama geri alındığında aynı belge olmaz.

Arşivde açılan üç kartın görünen adı

Pencere adı	Ne gösterir?
Sipariş Kartı (Arşiv)	Silinmiş siparişin başlık, kalem ve toplam fotoğrafı; salt okunur.
Fatura Kartı (Arşiv)	Silinmiş faturanın ve ona bağlı irsaliye bilgisinin fotoğrafı; salt okunur.
Teklif Kartı (Arşiv)	Silinmiş teklifin başlık, kalem ve toplam fotoğrafı; salt okunur.

Üçünde de alan doldurulmaz: ekle/değiştir/sil yoktur. Yetkili kullanıcıdaki tek yazma eylemi Geri Al'dır; sonucu aşağıdaki 4. bölümdeki kurala göre bugünkü yeni kayıt olarak doğrulayın.

1. HNR silinen belgeyi nasıl saklar?

HNR bir belgeyi fotoğraflayarak saklar. Sunucu, belge değiştirilirken ve silinirken o anki eski hâlin bir fotoğrafını yedek tablosuna yazar. Bunun iki önemli sonucu vardır:

📸 Hiç değiştirilmemiş belgenin fotoğrafı YOKTUR

Fotoğraf yalnız değişiklik anında düşer. Bir faturayı bir kez kaydedip hiç dokunmadıysanız geçmişi boştur — bu bir eksiklik değil, doğal sonuçtur. Üç kez kaydedilmiş bir belgede iki fotoğraf olur: her fotoğraf, o kaydedişten önceki hâldir.

Şekil 1 — Fotoğraflar ne zaman düşer

2. Belge Geçmişi — "bu faturayı kim değiştirdi?"

Bir fatura, sipariş ya da teklif kartını açtığınızda değişiklik geçmişini görebilirsiniz. Liste eskiden yeniye doğru sıralıdır ve her satır bir kaydediş anıdır: kullanıcı adı, tarih-saat, tutar ve KDV. Bir satıra tıkladığınızda program o sürümün kalemlerini ve bir öncekiyle farkını çıkarır — hangi satır eklenmiş, hangi fiyat değişmiş görürsünüz.

💡 Tartışmayı bitiren ekran

"Ben bu fiyatı böyle yazmamıştım" tartışmasının cevabı buradadır: geçmiş, kim ve ne zaman bilgisini kullanıcı adıyla taşır. Amaç suçlu bulmak değil, hatayı hızlı bulmaktır — çoğu zaman ortaya çıkan şey kötü niyet değil, iki kişinin aynı belgeyi farklı bilgiyle güncellemesidir.

3. Eski Kayıtlar — silinmiş belge tarayıcısı

Bu pencere Fatura, Sipariş ve Teklif listelerindeki "Eski Kayıtlar" düğmesiyle açılır. Düğme herkeste görünmez: yalnız o belge türünü silme yetkisi olan kullanıcıda çıkar. Görünürlük bir süstür — asıl kapı sunucudadır; yetkisiz bir istek orada da reddedilir.

Hareket	Ne yapar
Tek tık	Satırı seçer
Çift tık	Arşiv kartını ayrı pencerede açar
Sağ tık	"Arşiv kartını aç" ve — belge geri alınmışsa — "Geri alınan belgeyi aç"
🔄 / F5	Listeyi tazeler — bu ekran kendiliğinden yenilenmez

⚠ Listede olmayan silinmiş belgeler olabilir

İki sebeple: (1) HNR silinen belge numaralarını yeniden kullanır. Bir numara yeniden kullanıldıysa eski sahibinin fotoğrafı yaşayan belgeden ayırt edilemez — program o kaydı listeye bilerek almaz, çünkü yanlış belgeyi "silinmiş" diye göstermek, göstermemekten kötüdür. (2) Tarama bir tavana takılırsa üst şeritte uyarı çıkar: daha eski silinmişler listede olmayabilir.

🧾 "Faturalaştı" rozeti — bu silme sizin silmeniz değildir

Sipariş listesinde bazı satırlarda faturalaştı rozeti görürsünüz. Bir sipariş faturaya dönüştüğünde de sistemden silinir — ama bu bir kullanıcı silmesi değildir, işin normal akışıdır. Bu kayıtlar geri alınamaz; denerseniz program açık bir hata mesajıyla durdurur. Geri almanız gereken şey zaten sipariş değil, ondan doğan faturadır.

4. "Geri Al" — en dikkat isteyen düğme

Arşiv kartını açtığınızda salt-okunur bir belge görürsünüz ve altta bir Geri Al düğmesi vardır. Basmadan önce şunu bilin: Geri Al, eski belgeyi eski hâline döndürmez. Belgeyi BUGÜN tarihli YENİ bir kayıt olarak yeniden yazar.

Şekil 2 — Geri Al ne yapar, ne yapmaz

🛑 Geri almadan önce iki soru sorun

(1) Bu belge zaten geri alınmış olabilir mi? Sağ tık menüsünde "Geri alınan belgeyi aç" çıkıyorsa alınmış demektir; ikinci kez basarsanız aynı belgeden iki tane olur ve stok ya da bakiye çift işler. (2) Silinme sebebi neydi? Belge yanlış olduğu için silindiyse geri almak hatayı geri getirir; doğru hareket, doğrusunu yeni belge olarak girmektir.

5. Belge Önizleme — müşterinin göreceği hâl

Teklif ya da sipariş listesinde bir satıra sağ tıklayıp "PDF görüntüle" derseniz belgenin markalı, basılmaya hazır hâli açılır. İki ayrıntı önemlidir: (1) pencere program içinde açılır, yeni tarayıcı sekmesi açılmaz — belge dışarı sızmaz; (2) gördüğünüz PDF, müşteriye gönderilecek olanın aynısıdır, benzeri değil. (3) Bu önizleme, "PDF olarak indir", "Mail ile gönder" ve kâğıt baskısı aynı Baskı Tasarımcısı formunu kullanır (Ayarlar › Baskı Formları) — ekranla kâğıt ayrışamaz.

💡 Göndermeden önce mutlaka bakın

Teklifi göndermeden önce önizlemeye bakmak on saniye alır ve en sık yakalanan üç hatayı önler: yanlış cari unvanı, boş kalmış vade satırı ve firma başlığında eski adres. Başlıktaki bilgiler Ayarlar › Firma bilgileri'nden gelir.

6. Tarayıcı penceresi

Program içinde bir tarayıcı penceresi de vardır: banka sitesi, kargo takibi ya da e-fatura portalı gibi sık kullandığınız bir adresi HNR'den çıkmadan açmak içindir. Masaüstü sürümünde ayrı bir oturum kullanır — yani buradaki girişiniz kişisel tarayıcınızı etkilemez. Tarayıcı sürümünde ise bazı siteler kendilerini gömdürmeyi reddeder; Mail ve WhatsApp'ta anlatılan sınırın aynısıdır.

7. Sık sorulanlar

Belgeyi sildim, Eski Kayıtlar'da yok. Kayboldu mu?

Fotoğrafı büyük olasılıkla duruyor ama liste onu gösteremiyordur — numarası yeniden kullanılmış olabilir (4. bölümdeki kural) ya da tarama tavana takılmıştır. Yine de bulunması gerekiyorsa sistem yöneticinize söyleyin; yedek tablosunda doğrudan arayabilir.

Geri aldım ama tarih yanlış çıktı

Bu bir hata değil, tasarım: geri alınan belge bugünün tarihiyle yazılır. Orijinal tarih gerekiyorsa yeni belgeyi açıp tarih alanını elle düzeltin. Kapalı bir döneme tarih atıyorsanız önce muhasebenize danışın — geçmiş ayın rakamlarını değiştirmek beyanları etkileyebilir.

Bu ekranlar veriyi bozabilir mi?

Belge Geçmişi, arşiv kartı, önizleme ve tarayıcı hiçbir şey yazmaz — bakmakla bir şey bozulmaz. Yazan tek düğme Geri Al'dır ve o da yeni bir belge oluşturur; mevcut hiçbir kaydı değiştirmez veya silmez.

Eski Kayıtlar penceresi geç açılıyor

Normaldir. Silinmiş belgeleri bulmak, yedek tablosunun tamamını taramayı gerektirir ve bu tablolar yüz binlerce satır taşır; canlıda birkaç saniye sürer. Bu yüzden ekran kendiliğinden yenilenmez — tazelemek istediğinizde 🔄 ya da F5 kullanırsınız.

8. Terimler sözlüğü

Türkçe	Kısa açıklama
Fotoğraf (yedek)	Belgenin değişme/silinme anındaki eski hâlinin kopyası
Belge geçmişi	Bir belgenin kaydediş anlarının kronolojik listesi
Arşiv kartı	Silinmiş belgenin salt-okunur görünümü
Geri Al	Arşivdeki belgeyi BUGÜN tarihli yeni kayıt olarak yazma
Numara yeniden kullanımı	Silinen belge numarasının yeni belgeye verilmesi
Tarama tavanı	Aramanın bakabildiği en eski noktaya ulaşması

🖨 Bu sayfayı yazdırın

Üst sağdaki Yazdır düğmesi sayfayı A4'e uygun biçimde çıkarır. İlgili rehberler: Liste Ekranları, Belge Zinciri, Ayarlar ve Log.