Yardım › Ayarlar ve Log

Ayarlar ve Log — Programı Kendinize Göre Kurmak

Ayarlar penceresi iki tür ayarı bir arada tutar: size özel olanlar (tema, pencere düzeni, kısayollar) ve şirket işleyişini etkileyen olanlar (HNR tercihleri, kullanıcılar, bağlantılar, firma bilgisi, baskı formları). İlk grupla özgürce oynayın; ikinci grupta yalnız işiniz için gereken alanı değiştirin. Yöneticiye özel dört bölüm aşağıda açıkça işaretlidir. Log penceresi ise "az önce ne oldu" sorusunun cevabıdır.

0. Açma yolu ve gerçek bölüm haritası

Açma yolu: alt Dock › Ayarlar. Normal kullanıcı Görünüm, Pencereler, Hesap, HNR Tercihleri, Bağlantılar, Kısayollar ve Sistem bölümlerini görür. Yönetici ayrıca Kullanıcılar, Statüs, Aktif Kullanıcılar ve Baskı Formları bölümlerini görür. Mobil görünümde masaüstüne özgü Pencereler ve Kısayollar gizlenir. Bir yönetici bölümünü görmemeniz arıza değil, yetki sonucudur.

Açılır bölümler: Ayarlar ilk açıldığında bütün ana başlıklar ve iç ayar grupları kapalıdır. Başlığa tıklayın; klavyede Tab ile başlığa gidip Enter veya Boşluk tuşuna basabilirsiniz. Birden fazla ana bölümü açık tutabilirsiniz. Bölümü kapatıp açmak kaydedilmemiş taslağı korur; Kaydet işleminin yerine geçmez. Ayarlar penceresini tamamen kapatıp yeniden açınca başlıklar yeniden kapalı başlar. HNR Tercihleri › Firma Bilgileri › Üretim Tercihleri yalnız sistem yöneticisine görünür; yetkisiz kullanıcıya firma ayar başlığı veya salt-okuma özeti gösterilmez.

1. Görünüm ve Pencereler

Burası tamamen zevk meselesidir; hiçbir seçim veriyi etkilemez. En çok işe yarayan üçü:

2. Hesap — şifrenizin bulunduğu yer

Şifrenizi buradan değiştirirsiniz. Üç kural:

• Şifrenizi kimseyle paylaşmayın — yönetici bile isterse vermeyin; yöneticinin sizin şifrenize ihtiyacı yoktur.
• Ortak kullanılan bir bilgisayardan çıkarken oturumu kapatın; yoksa yaptığınız işlemler sizin adınıza kaydedilir.
• Şifreyi unuttuysanız yönetici yenisini verir, eskisini okuyamaz — bu doğru bir tasarımdır.

3. Kısayollar

Klavye kısayolları listelenir ve değiştirilebilir. Yeni başlayan biri için öğrenmeye değer olanlar azdır:

4. HNR tercihleri

Bunlar görünüm değil, çalışma alışkanlığı ayarlarıdır: hangi deponun varsayılan geleceği, listelerin nasıl açılacağı gibi. Zamanla, "her seferinde şunu değiştiriyorum" dediğiniz şeyi burada bir kez ayarlayın.

5. Yöneticiye ait bölümler

Aşağıdaki bölümler yalnız sistem yöneticisi yetkisi olan kullanıcıya görünür. Görmüyorsanız bir arıza yok demektir — yetkiniz yoktur. Bölümnin gizli olması bir süstür; asıl kapı sunucudadır: yetkisiz bir istek sunucuda da reddedilir.

6. Log — "az önce ne oldu?"

Log penceresi programın kendi kendine tuttuğu işlem günlüğüdür. Bir işlem beklediğiniz gibi gitmediğinde ya da bir hata mesajı gördüğünüzde buraya bakarsınız. Muhasebe kaydı değildir — teknik bir kayıttır.

7. Sık sorulanlar

Ayarı değiştirdim, iş arkadaşımda da değişti mi?

Görünüm, pencereler, kısayollar ve HNR tercihleri size özeldir: kimse etkilenmez. Kullanıcılar, bağlantılar ve firma bilgileri herkesi etkiler. Şüphedeyseniz Şekil 1'deki iki sütuna bakın.

Bir bölümü hiç göremiyorum

Yetkiniz yoktur. Bu bir arıza değil; yönetici bölümleri yalnız yöneticiye görünür. Gerçekten ihtiyacınız varsa sistem yöneticinizden isteyin ve neden ihtiyacınız olduğunu söyleyin — yetki gerekçesiyle verilir.

Program yavaşladı, log'a mı bakmalıyım?

Önce Sunucu izleme bölümüne bakın (ya da yöneticinize bakmasını söyleyin): sorun sizde mi, sunucuda mı belli olur. Log ise "hangi işlem hata verdi" sorusunun yeridir. İkisi farklı soruları cevaplar.

8. Terimler sözlüğü

9. Kullanıcılar › "Rol şablonu": kullanıcıyı klonlamadan açmak

Yeni bir çalışana yetki vermenin eski yolu "benzer birini kopyala, sonra 100 küsur izin kutusunu tek tek düzelt" idi; sonuç, çoğu zaman herkesin depocu yetkisiyle dolaşması oluyordu — satışçı üretim emri açabiliyor, kaliteci banka görebiliyordu. Kullanıcılar bölümündeki Rol şablonu grubu bunu bitirir: seçin, uygulayın, kaydedin.

1. Ayarlar › Kullanıcılar › kullanıcıyı seçin (ya da yeni açın) › "Rol şablonu" seçicisinden rolü seçin. Seçicinin altında şablonun açıklaması ve açtığı modüller listelenir.
2. Uygula (ekle): şablonun bitleri mevcut izinlerin üstüne eklenir (iki şablonu birleştirmek için). Yalnız şablon: şablon dışındaki bitler kapatılır; sistem yöneticisi biti korunur.
3. Gerekirse tek tek kutuları düzeltin (şablon yalnız başlangıçtır); Kaydet. Kaydet'e basana kadar sunucuya hiçbir şey yazılmaz.

Anında yansıma: Kaydet dediğiniz anda kullanıcının açık oturumları tazelenir; çıkıp girmesi gerekmez. Şifresini değiştirirseniz açık oturumları düşer ve yeni şifreyle girer. Cevapta "oturumYenileme: yenilenen / düşen" sayıları görünür. Kural: Güvenlik rehberi, bölüm 8.

Üretim Tercihleri: Level 1 ve sektör şablonları — yönetici rehberi

10. Giriş ekranı › ⚙ "İlk kurulum / Yeni firma" sihirbazı

Sihirbaz giriş ekranındaki dişli simgesinden açılır ve yedi adımda yeni bir firma kurar: dil ve ülke, veritabanı, ana yönetici, kontrol ve oluşturma, kullanıcılar, üretim seviyesi, kurulum icmali. Kurulum anahtarı gerekmez; mevcut firmalara dokunulmaz ve aynı kodda ana veritabanı, EK1 ya da firma tanımı varsa ilerlenmez.

2. adım iki katmanlıdır: Basit görünüm ve "Gelişmiş ayarlar"

Basit görünüm (varsayılan) yalnız tek soru sorar: Yeni firma kodu. Veritabanı motoru, sunucu adresi ve yönetici parolası ekranda görünmez; hepsi uygulama sunucusunun yapılandırmasından gelir. Yönetici hesabı satırı salt okunur şekilde hnr_kurulum · parola sunucu tarafında saklı ✓ yazar: bu parola tarayıcıya hiç gönderilmez, kurulum isteğine sunucu koyar. Bu satırın görünmesi için işletmecinin server.properties dosyasında kurulum.basitKimlik=<kullanıcı>:<parola> tanımlı olması gerekir (parola ${env:AD} ile ortam değişkeninden de gelebilir; motoru değiştirmek için kurulum.basitMotor=firebird5). Satır yoksa sihirbaz doğrudan gelişmiş görünümle açılır. Bu hesap süper kullanıcı değildir — yalnız firma veritabanı açar; üretime geçerken parolasını değiştirin.

"Gelişmiş ayarlar" düğmesi veritabanının nerede duracağını üç seçenekli kartla sorar; hangisini işaretlerseniz yalnız onun alanları açılır: (1) Bu bilgisayardaki veritabanı — sunucu yazılımı uygulamanın çalıştığı makinede; motor, yönetici hesabı ve salt okunur sunucu satırı görünür. (2) Aynı ağdaki uzak SQL sunucusu — veritabanı başka bir makinede; sunucu adı, adres, port, TLS kipi, CA sertifikası, Firebird için veri dizini ve çalışma rolü alanları açılır. (3) SQL kümesi / küme sunucuları — sunucu ayarında tanımlı profiller listelenir; en altındaki "Bulut kümesi tanımla…" seçeneği Neon ve CockroachDB Cloud için aynı formu verify-full hazır gelecek şekilde açar. (2) ve (3)'teki yeni tanımlar yalnız kurulum.uzakSunucuIzin=true iken seçilebilir; kapalıyken kartlar görünür ama tıklanamaz ve gerekçesi yazar. Her alanın teknik adının yanında düz Türkçe bir izah ve ? baloncuğu vardır (üzerine gelin, dokunun ya da klavyeyle odaklanın).

Gelişmiş görünümün altındaki "Veritabanı içe aktar (eski firmadan veri aktar)" düğmesi artık gerçek bir akış açar: önceden kurulmuş bir firmaya, eski Firebird veritabanınızdaki kayıtları taşır (aşağıdaki bölüm). "Başlangıç: Level 1…" uyarısı artık 1. adımda değil, seçimin yapıldığı 6. adım (Üretim seviyesi) başlığının hemen altındadır.

Gelişmiş › "Bu bilgisayardaki veritabanı": yönetici parolası artık sorulmaz

Veritabanı sunucusunu HNR kurduysa (ya da işletmeci kimliği bir kez ayar dosyasına yazdıysa) hiçbir motorda yönetici kullanıcı adı ve parolası sorulmaz. Gelişmiş görünümde "Bu bilgisayardaki veritabanı" kartını seçtiğinizde kullanıcı adı alanında kayıtlı hesap (örneğin postgres, sa, SYSTEM, root, SYSDBA) görünür, parola alanında •••••••• yazar ve altında "Kayıtlı yönetici parolası hazır." notu çıkar. Parola tarayıcıya hiç gönderilmez: istemci yalnız "kayıtlı kimliği kullan" işaretini gönderir, parolayı uygulama sunucusu kurulum isteğine kendisi koyar. Değiştirmek isterseniz alanlardan birine yazmanız yeterlidir — kayıtlı kip düşer ve kendi hesabınızla devam edersiniz; geri dönmek için "Kayıtlı kimliği kullan" düğmesine basın.

Farklı bir veri konumu (klasör) seçtiğinizde daha yetkili bir hesap gerekir: PostgreSQL yeni bir tablespace açar ve bunu yalnız süper kullanıcı yapabilir; Oracle'da aynı iş CREATE TABLESPACE yetkisi ister. Ayar dosyasında o hesap da kayıtlıysa kullanıcı adı alanı kendiliğinden ona döner (hnr_kurulum → postgres) ve "Seçilen klasör için kayıtlı veritabanı yönetici hesabı kullanılacak." yazar; size yine hiçbir şey sorulmaz. Kayıtlı yetkili hesap yoksa kehribar renkli bir kutu çıkar ve "Veritabanı yönetici hesabını gir" düğmesiyle alanları açar. Aynı kutu, sunucu PG_DIRECTORY_PRIVILEGE_REQUIRED, ORACLE_TABLESPACE_PRIVILEGE_REQUIRED veya ORACLE_PRIVILEGE_REQUIRED dönerse de kendiliğinden açılır.

İşletmeci için: satır kurulum.yerelKimlik.<motor>=<kullanıcı>:<parola> biçimindedir ve server.properties dosyasına yazılır; motor kodları firebird5, postgresql, cockroach, mssql, oracle. Parola ${env:AD} ile ortam değişkeninden de gelebilir. Kimlik yalnız bu bilgisayardaki veritabanı için kullanılır: uzak sunucu ya da küme seçilirse sunucu SAVED_CREDENTIAL_TARGET_INVALID ile reddeder, kayıtlı kimlik yoksa SAVED_CREDENTIAL_UNAVAILABLE döner (sessizce boş parolayla denemez). Boş parola kabul edilmez; parola istemeyen insecure CockroachDB için root:root yazın. Firebird'de ek satır gerekmez: mevcut firebird.user/firebird.password kullanılır. Satırı silmek eski davranışa döner — kullanıcı kimliği yine elle girer.

Gelişmiş › ⤓ "Veritabanı içe aktar": eski firmadan veri aktarma

Ne yapar: eski Firebird veritabanınızdaki cari ve stok kartlarını, faturaları, irsaliyeleri, siparişleri, teklifleri, makbuzları, çekleri, ambar fişlerini, üretim reçete ve emirlerini, personel kayıtlarını ve EK1 veritabanındaki resim/belgeleri okur; her birinden nesne üretip firmanın kendi yazma yolundan kaydeder. Ne yapmaz: YENİ FİRMA AÇMAZ. Hedef firma önce bu sihirbazla kurulmuş olmalıdır. Kaynak veritabanı yalnız okunur: aktarım boyunca tek satırı bile değişmez.

1. adım — hedef firma ve yönetici girişi. Firma kodunu yazar ve o firmanın sistem yöneticisi kullanıcısıyla giriş yaparsınız. Firma listesi bilerek gösterilmez: oturumun kendisi hem firmanın var olduğunu hem de sizin o firmada yönetici olduğunuzu kanıtlar. Yönetici olmayan kullanıcı bu ekranda hiçbir şey yapamaz (403). Sunucu salt okunur kipteyse (HNR_WRITE kapalı) aktarım reddedilir.

2. adım — kaynak veritabanı. Kaynak türü bugün yalnız FirebirdSQL'dir (diğerleri listede görünür ama seçilemez). Sunucu adresi, port (varsayılan 3050), veritabanı yolu ya da takma adı, veritabanı kullanıcısı (genellikle SYSDBA) ve parolası istenir. EK1 veritabanı yolu boş bırakılırsa ana yolun sonuna _ek1 eklenir. "Bağlantıyı sına" düğmesi kaynağa bağlanır ve sürümü, tablo sayısını ve EK1'in bulunup bulunmadığını söyler; EK1 yoksa resim ve belgeler aktarılmaz, bu ekranda açıkça yazar.

3. adım — tablo envanteri. Kaynaktaki bütün tablolar dört karardan biriyle listelenir; hiçbiri sessizce düşmez. Nesne: tablodan kart/belge üretilir ve firmanın kendi yazma yoluyla kaydedilir (ör. MUSTERI → cari kartı, FATURA + IRSALIYEITEM → fatura ve kalemleri). Kopya: hedefte aynı adlı tablo varsa ortak kolonlar satır satır kopyalanır. Türev: kopyalanmaz — cari bakiyesi (CARIDURUM) ve stok mevcudu (STOKDURUM) gibi değerleri yazma yolu yeniden üretir; aktarımın sonunda kaynakla birebir hizalanır. Atla: sistem ya da günlük tablosu.

"Atla" kararı artık yalnız yeniden üretilebilen önbellek içindir. Önceki sürümde döviz kuru geçmişi (KUR), Logo aktarım durumu (FATURA_LOGO), yazıcı tanımları (SISTEMDOSYA), arayüz ve alan etiketi sözlükleri (METIN_SOZLUK, ALAN_SOZLUK), İK ve üretim günlükleri gibi 53.662 satır "sistem tablosu" sayılıp hiç aktarılmıyordu; artık hepsi kopyalanır. Gerçekten atlanan tek şey dosya önizleme önbelleğidir ve gerekçesi listede yazılıdır. EK1 veritabanının dosya içeriği dışındaki tabloları (ör. erişim izi) da artık taşınır ve listede EK1. önekiyle görünür.

Belge numaraları korunur. Kaynaktaki fatura, irsaliye, sipariş, teklif, makbuz, çek bordrosu ve ambar fişi numaraları hedefte aynen kalır — 20 yıllık arşivde "hangi numaralı fatura" sorusunun cevabı değişmez. Aktarımın sonunda numara sayaçları en büyük değerin ötesine ilerletilir, böylece aktarımdan sonra kesilen ilk belge çakışmaz.

Kaynağa sadakat — otomatik hizalamalar. Yirmi yıllık bir veritabanı kendi içinde her zaman tutarlı değildir; aktarım kaynağı düzeltmez, kaynağa benzer. Bu yüzden aktarımın sonunda dört hizalama koşar: (1) cari defteri kodu — bir cari kartı yeniden adlandırıldığında eski HNR sürümleri makbuz başlıklarını güncellemiyordu, defter satırı ile belge başlığı ayrı kod taşıyor; hedefte defter satırının kodu kaynaktaki defter satırından alınır, (2) artık cari durum satırı — kaynakta olmayan, kartı da kasa/banka hesabı da bulunmayan bakiye satırları silinir, (3) kartsız stok satırı — kaynakta hiç görülmemiş ve kartı olmayan stok durum satırları silinir, (4) üretim sarf satırı — üretim tüketiminin lot bölünmesi kaynaktaki satır listesine getirilir. Her hizalama fail-closedtır: toplamlar iki tarafta eşit değilse hiç dokunulmaz, sayısı sonuç ekranındaki "Otomatik düzeltmeler" satırında ve aktarım günlüğünde görünür.

Firmanın kendi yapılandırması hedefin varsayılanlarını EZER. Taze firma kurulumu üretim tercihleri, onay kuralları, vardiyalar, depo ve kasa gibi tablolara kendi tohum satırlarını yazar. Bu satırlar kaynağın aynı anahtarlı satırlarıyla çakışıyor ve eskiden kaynak SESSİZCE atlanıyordu — aktarılan firma "Level 1" profiliyle, kapalı APQP/fason kurallarıyla açılıyordu. Artık küçük yapılandırma tablolarında kaynak kazanır: hedefteki satır kaynaktan güncellenir. İki istisna vardır ve bilerek bırakılmıştır: kullanıcı kartları (kurulumda açtığınız yönetici parolasını kaybetmeyesiniz) ve firma kurulum kimliği. Atlanan her anahtar 5. adımdaki "Tablo tablo sonuç" listesinde görünür.

Kaymış belge numarası koruması. Aynı firmaya ikinci kez aktarım yapıldığında (yarıda kesileni tamamlama, seçmeli aktarımın kalanı) bir belgenin numarası kayabilir. Eskiden cari defterindeki o hareket "kaynakta yok" sayılıp SİLİNİYOR, ekstreden para düşüyordu; CARIDURUM kaynaktan yazıldığı için bakiye doğru görünüp ekstre ile çelişiyordu. Artık iki şey yapılır: (1) aktarım kipinde kesin numara defteri numaranın "dolu" sayılmasına yol açmaz, yani numara korunur; (2) yine de kaymış bir grup bulunursa silinmez — mutabakata Sapma olarak yazılır ve günlüğe düşür. Üretim sarf satırlarında ayrıca fiyat da kaynaktan taşınır; yeni kalem değeri ölçütü bunu cins bazında denetler.

Açık fatura bakiyeleri (KALAN) ve Bakım bölümü

Açık fatura bakiyesi türetilir. Eski masaüstü programı faturanın kalan tutarını (FATURA.KALAN) hiç doldurmazdı; HNR'de ise yaşlandırma, kokpit "geciken alacaklar", nakit akışı ve makbuzdan fatura kapama bu alanı okur. Aktarım bu yüzden türev mutabakatı aşamasında her carinin hareketlerini tarih sırasıyla işler: ödemeler, iadeler ve çekler en eski faturaları kapatır (FIFO), carinin açık bakiyesi en yeni faturalara yazılır. Satış ve alış faturaları aynı kuralla açılır; iptal edilmiş fatura açılmaz; net bakiyesi 1 TL'nin altındaki carilerde (eski yuvarlama artığı) hiçbir fatura açık sayılmaz. Bir faturasında zaten kalan tutar işlenmiş cariye dokunulmaz. Mutabakat tablosundaki fatura.kalanTop satırı, aynı kuralın kaynak veritabanında verdiği toplamla hedefi karşılaştırır. Açık bakiyenin bir kısmı faturaya değil verilen çek/senet, borç dekontu ya da banka/kasa hareketine düşebilir; bu kısım faturada görünmez, cari ekstresinde görünür.

Bakım bölümü (2. adımda, girişten sonra). Bakiyeleri onar: daha önce aktarılmış bir firmada aynı kuralı yerinde uygular. Önce önizleme gösterilir (değişecek fatura sayısı, önceki ve sonraki toplam, atlanan cari, fatura dışı açık bakiye) ve hiçbir şey yazılmaz; Onarımı uygula yalnız kalan tutar alanını yazar, her satırda eski değeri yeniden denetler (arada makbuzla değişen fatura ezilmez) ve işlem izine kaydedilir. İkinci kez çalıştırmak değişiklik üretmez. Sözlüğü yeniden tohumla: arayüz ve alan çevirilerinin (24 dil) eksik satırlarını ekler; elle düzenlenmiş çevirilere dokunmaz, birkaç dakika sürer. Yeni firma kurulumunda bu tohum, firma açıldıktan sonra arka planda kendiliğinden koşar; başarısız olursa kurulum düşmez, kurulum günlüğüne yazılır ve bu düğmeyle tamamlanır. Sayfa yenilenir ya da sunucu yeniden başlarsa, giriş yaptığınızda süren aktarım kendiliğinden 4. adımda açılır; bitmiş son aktarımın sonucu Son aktarımın sonucunu göster ile görülür. 3. adımdaki envanter EK1 veritabanının tablolarını da satır sayısıyla listeler.

Aktarım seçenekleri. Kuru koşum: her şey okunur ve sayılır ama hiçbir şey yazılmaz — önce bununla koşup envanteri ve tahmini süreyi görün. Silinmiş belge arşivini de aktar ve Geçmiş hareketleri de aktar: eski firmanın arşiv tabloları (en son fazda aktarılır; yarıda kesilmesi aktarımı başarısız saymaz). Resim ve belgeleri (EK1) aktar: EK1 veritabanındaki dosyalar. Hedefte veri olsa da devam et: hedef firmada zaten kayıt varsa aktarım varsayılan olarak durur; bu kutu onaydır. Parti boyu: tek işlemde yazılacak kayıt sayısı (varsayılan 200).

4. adım — aktarım ve ilerleme. Aşama (hazırlık → kartlar → belgeler → üretim → resim ve belgeler → genel tablo kopyası → arşiv → türev mutabakatı → mutabakat ölçümü), yüzde, yazılan/atlanan/hatalı sayaçları ve aktarım günlüğünün son satırları görünür. Günlük maskelidir: parola, jeton ve bağlantı dizesindeki kimlik bilgileri hiçbir zaman yazılmaz. Durdur düğmesi işi bir sonraki güvenli noktada keser; yarım kalan parti geri alınır. İş sunucuda koşar: pencereyi kapatsanız da durmaz, geri döndüğünüzde aynı işin durumunu görürsünüz.

5. adım — mutabakat tablosunun okunuşu. Her satır bir ölçüm kalemidir: Kaynak eski veritabanından, Hedef yeni firmadan okunan değer, Fark ikisinin farkı. Durum Tutuyor ise kalem birebir aktarılmıştır. Sapma kırmızı yazılır ve elle incelenmelidir. Bilinen sapma, kaynağın kendisinden gelen ve beklenen bir farktır (ör. kaynakta çift kayıtlı bir cari, bordrosuz çekler). Ölçülen kalemler: cari bakiyeleri, stok mevcutları (genel ve depo bazında), çek adedi/tutarı/statüsü, makbuz ve fatura adet ile tutarları, üretim reçete ve emir sayıları, EK1 dosya sayısı ve tablo kapsaması.

Mutabakatta sapma varsa iş "tamamlandı" demez. Bir ölçüt saptığında sonuç başlığı "Aktarım bitti — ANCAK mutabakatta sapma var" yazar ve sapan ölçütlerin adı tablonun üstünde sarı bir bantta sıralanır. "Tablo tablo sonuç" açılır listesi kaynaktaki her tablo için kararı, kaynak satır sayısını, yazılanı, atlananı, hatalıyı ve nedenini gösterir; hatalı satırı olan tablolar en üstte ve kırmızıdır. Aktarılan firmayı kullanmaya başlamadan önce bu iki listeye bakın.

Aynı kaynağı ikinci kez aktarabilirsiniz. Aktarım kimlik bazlıdır: hedefte zaten var olan kart, belge, çek ya da dosya yeniden yazılmaz, atlandı sayacına eklenir. Yarıda kesilen bir aktarımı baştan başlatmak güvenlidir; mükerrer kayıt oluşmaz.

Seçmeli (tablo süzgeçli) aktarımda türev hizalaması koşmaz. Yalnız belirli tabloları aktardığınızda cari bakiyesi ve stok mevcudu gibi türev tabloların kaynaktan yazılması atlanır — çünkü belgelerin bir kısmı henüz aktarılmamıştır ve kısmi hizalama yanıltıcı olurdu. Bu durum mutabakatta Bilinen sapma olarak yazılır. Kalan tabloları da aktardığınızda (süzgeçsiz koşum) hizalama normal şekilde çalışır.

Hata kodları. AKTARIM_OTURUM_GEREKLI oturum yok ya da düşmüş · AKTARIM_YONETICI_GEREKLI / AKTARIM_YETKI_YOK kullanıcı sistem yöneticisi değil · AKTARIM_YAZMA_KAPALI sunucu salt okunur kipte · AKTARIM_HEDEF_UYUSMAZ seçilen firma oturumun firması değil · KAYNAK_GECERSIZ kaynak formunun biçimi hatalı · KAYNAK_ERISILEMEDI kaynağa bağlanılamadı · KAYNAK_KIMLIK kaynak kullanıcı/parolası reddedildi · KAYNAK_UZAK_YASAK sunucu ayarındaki izin listesi bu adrese kapalı · KAYNAK_EK1_YOK EK1 açılamadı (aktarım sürer, dosyalar atlanır) · HEDEF_DOLU hedefte kayıt var, onay kutusu gerekli · HEDEF_SEMA_EKSIK hedefte tablo karşılığı yok (o tablo atlanır) · AKTARIM_SURUYOR bu firmada iş zaten var · AKTARIM_IS_BULUNAMADI iş kaydı yok ya da süresi doldu · AKTARIM_IPTAL_EDILDI kullanıcı durdurdu · AKTARIM_FAZ_HATASI bir faz durdu (günlüğe bakın).

Aktarımdan önce hedef firmanın yedeğini alın. Aktarım hedefe yazar; kaynağa dokunmaz. Hedefte istemediğiniz bir sonuç çıkarsa geri dönüş yolu yedektir — bu yüzden ilk koşumu kuru koşum ile yapıp envanteri gözden geçirmeniz, sonra yedek alıp gerçek aktarımı başlatmanız önerilir.

Veritabanı motoru: Firebird SQL 5 ve PostgreSQL 17 — ikisi de tam desteklenir

2. adımda motoru seçersiniz. Firebird SQL 5: SYSDBA hesabı ve Firebird kurulumunda belirlediğiniz parola; sunucu yerel olmak zorundadır. PostgreSQL 17: firma verisi hnr_<firma kodu> ve dosya ekleri hnr_<firma kodu>_ek1 veritabanlarında tutulur; verilen hesap CREATEDB yetkili süper kullanıcı olmalıdır, oluşturulan veritabanları sunucunun çalışma zamanı rolüne (postgresql.user) devredilir. Belge girişi, raporlar, stok/cari kartları ve dosya ekleri (yükle / listele / indir / önizle / iptal) iki motorda da aynı davranır.

"Sunucu" satırı: host:port · TLS — salt okunur

Motor seçildikten sonra yönetici parolasının altında Sunucu · <motor> satırı görünür: localhost:5432 · TLS: disable gibi. Bu değerler uygulama sunucusunun yapılandırmasından (server.properties) okunur ve sihirbazdan değiştirilemez: tarayıcıdan gelen hiçbir adres, port ya da yol sunucuya iletilmez; böylece yönetici kimliğiyle keyfi bir hedefe bağlanılamaz. Firebird satırında ayrıca "yerel sunucu gerekli" yazar. Farklı bir veritabanı sunucusu kullanacaksanız sunucu işletmecisine başvurun.

"Sıralama/harf dili" satırı: firma veritabanının dili ülkeden gelir

Sunucu satırının altında Sıralama/harf dili görünür: 1. adımda seçtiğiniz mevzuat ülkesinin resmî dili (ör. Türkiye → Türkçe (tr), İsveç → İsveççe (sv), Endonezya → Endonezce (id)); aynı satır kurulum icmalinde de yer alır. Bu dil firma veritabanının harf kurallarını belirler: eşitlik aramaları dil bağımsızdır (harf ve aksan duyarsız kök karşılaştırması — "ali" ile "ALİ", "sema" ile "ŞEMA" bütün ülkelerde eşleşir), sıralama ve büyük/küçük harf dönüşümü ise ülkenin resmî diline göre yapılır (Türkçede ç/ş/ı sırası ve ı↔I, i↔İ; İsveççede ä/ö alfabenin sonunda). Değer sunucudaki ülke→dil tablosundan okunur, ekrandan değiştirilemez ve kurulumdan sonra sabittir. CockroachDB motorunda dil sıralaması yalnız tek tablolu basit sorgulardaki ORDER BY için uygulanır; karmaşık sorgularda kod noktası sırası görülebilir.

Başka sunucudaki veritabanı: "Sunucu" seçimi

Firma veritabanı, uygulama sunucusunun çalıştığı makine yerine başka bir makinedeki veritabanı sunucusunda da açılabilir. Veritabanı sunucusunu (Firebird 5, PostgreSQL ya da CockroachDB) o makineye kendiniz kurar, ağdan erişilebilir yapar ve yönetici parolasını belirlersiniz; sihirbaz kurulum yapmaz, yalnız bağlanır ve firma veritabanını orada oluşturur. Bunun için sunucu işletmecisinin server.properties dosyasında kurulum.uzakSunucuIzin=true satırı bulunmalıdır; adres özel ağ aralığının (10.x, 172.16-31.x, 192.168.x, 127.x) dışındaysa ayrıca kurulum.sunucuIzinListesi=host1,host2 satırında adı geçmelidir. İzin kapalıyken 2. adımdaki Sunucu satırı eskisi gibi salt okunur kalır.

İzin açıkken 2. adımdaki Sunucu satırı bir seçiciye dönüşür: sunucu ayarında tanımlı sunucular (kume.<ad>.*) ve "Bu sunucu (yapılandırılmış)" seçeneği listelenir, en altta "Başka sunucu tanımla…" bulunur. Yeni tanımda şunlar istenir: sunucu adı (küçük harfle başlayan en çok 30 harf/rakam/alt çizgi/tire; firebird, postgresql, cockroach adları ayrılmıştır), adres ve port, PostgreSQL/CockroachDB için TLS kipi ve isteğe bağlı CA sertifikası (PEM dosyası, en çok 16 KB), Firebird için veri dizini (uzak makinedeki kök dizin; firma dosyası orada oluşturulur) ve isteğe bağlı çalışma rolü kullanıcı adı/parolası. Çalışma rolü o sunucuda zaten varsa parolası doğrulanır; yoksa kurulum rolü kendisi oluşturur ve parolasını üretir. Kurulum bittiğinde sunucu tanımı ve firma satırı (firma.<firma>=kume:<ad>) server.properties dosyasına yazılır; parola ve sertifika da orada saklanır, uygulamanın yeniden başlatılması gerekmez.

Ön kontrolde çıkabilecek hata kodları

Aynı anda birden çok firma kurulumu ve kurulum günlüğü

Farklı firma kodları aynı anda kurulabilir; ayrı veritabanı sunucularına kurulan firmalar artık birbirini beklemez. Kilit firma koduna bağlıdır: aynı kod için ikinci kurulum SETUP_IN_PROGRESS ile reddedilir (firma kodu sunucu genelinde tekildir). Aynı anda çalışabilecek kurulum sayısı varsayılan olarak 3'tür. Kurulum penceresi başarısız olduğunda hata satırının altında "Kurulum günlüğü (son satırlar)" açılır kutusu görünür: bu satırlar veritabanı sunucusunun ve kurulum yordamının kendi teşhis çıktısıdır (aşama süreleri, motor uyarıları, veritabanı hata mesajları). Parola ve bağlantı bilgileri bu günlükte gösterilmez; içeriği olduğu gibi sunucu işletmecisine iletebilirsiniz.

PostgreSQL bu bilgisayarda yoksa: HNR kendi kurar

Veritabanı adımında PostgreSQL bulunamazsa sihirbaz "PostgreSQL'i kur" düğmesini gösterir. Tek tıkla yerleşik kurucu çalışır: yaklaşık bir dakika sürer, yaklaşık 200 MB yer kaplar ve kurulan sunucu yalnız bu bilgisayardan bağlantı kabul eder (listen_addresses=localhost, parola doğrulaması scram-sha-256). Kurulum ilerlemesi ekranda aşama aşama görünür: veri dizini, ayar dosyaları, sunucu başlatma, kullanıcı rolleri, şablon veritabanı, sunucu ayarları, doğrulama. Bittiğinde kaldığınız yerden devam edersiniz; veritabanı kullanıcı adı ya da parolası sormaz.

Kurucu ne yazar? Küme data/pg altına kurulur (veri dizini data/pg/veri, günlük data/pg/pg.log). Rol modeli data/pg-calisma-rolu.sql ile aynıdır: çalışma zamanı rolü hnr_uygulama (süper değil, veritabanı yaratamaz), süpersiz kurulum rolü hnr_kurulum (CREATEDB) ve firmanın diline göre hnr_sablon şablon veritabanı (örtük dönüşüm katmanı içeride). server.properties dosyasına yalnız postgresql.host/port/user/password/sslmode ve kurulum.basitKimlik satırları eklenir; mevcut satırların hiçbiri değişmez ve yazmadan önce server.properties.bak-… yedeği alınır. Süper kullanıcı (postgres) parolası ayar dosyasına yazılmaz: yalnız data/pg/HNR-PG-SIRLAR.txt dosyasında durur — bu dosyayı yedekleyin ve yetkisiz erişime kapatın.

Sınırlar ve sorun giderme. Kurucu yalnız uygulamanın çalıştığı bilgisayardan başlatılabilir (uzaktaki bir tarayıcı 403 alır) ve şimdilik yalnız Windows üzerinde çalışır. PostgreSQL program dosyaları sunucuda yoksa düğme yerine "işletmeci Windows x64 binaries zip dosyasını tools/postgresql klasörüne açmalı" uyarısı görünür — kurucu internetten indirme yapmaz. PostgreSQL zaten tanımlıysa kurucu hiçbir şey yapmaz. Kurulum, bilgisayar açıldığında PostgreSQL'i kendiliğinden başlatan bir görev de tanımlar; görev tanımlanamazsa (yetki kısıtı) PostgreSQL yine de çalışır ama ekranda "yeniden başlatınca elle başlatılmalı" uyarısı çıkar. Yalnızca HNR'nin kendi kurduğu küme kaldırılabilir; kaldırma görev, veri dizini ve server.properties satırlarını birlikte temizler ve o kümedeki bütün firma verisi silinir.

Oracle seçilirse: kurulum hesabının yetkileri

Kurulum için şart olan yetkiler. Oracle'da firma, iki şema sahibi (ana + EK1) olarak açılır. Sihirbaza girdiğiniz veritabanı hesabında şu sistem yetkileri bulunmak zorundadır: CREATE USER, ALTER USER, GRANT ANY PRIVILEGE. Gelişmiş ayarlarda özel veri konumu (kendi tablespace/DBF yolu) seçtiyseniz ayrıca CREATE TABLESPACE gerekir. Eksik varsa sihirbaz kurulumu başlatmadan durur ve eksik yetkilerin adını söyler (ORACLE_PRIVILEGE_REQUIRED) — yarım bir firma bırakmaz.

Önerilen ek yetkiler. DROP USER (özel konumda ayrıca DROP TABLESPACE) kurulum için şart değildir, ama kurulum ortasında bir hata olursa HNR yarım kalan şema sahiplerini bu yetkiyle kendisi kaldırır. Yetki yoksa kurulum yine denenir; hata mesajı ORACLE_YARIM_KURULUM_KALDIRILAMADI ile hangi şema sahibinin elle silinmesi gerektiğini yazar. Bu yüzden yalnız kurulum süresince DROP USER vermek, sonra geri almak iyi bir uygulamadır.

Çalışma zamanı hesabı ayrıdır. Sihirbaz her firma için iki şema sahibi açar ve onlara yalnız CREATE SESSION, CREATE TABLE, CREATE VIEW, CREATE SEQUENCE, CREATE PROCEDURE, CREATE TRIGGER verir; kota, seçilen tablespace üzerinde QUOTA UNLIMITED olarak tanımlanır. Yani günlük çalışmada kullanılan hesap başka firmayı göremez ve kullanıcı/şema yaratamaz.

11. Ayarlar › HNR › "Firma veritabanı yedeği" ve yedekten geri yükleme

Ne işe yarar. Ayarlar › HNR bölümündeki Firma veritabanı yedeği kartı, içinde bulunduğunuz firmanın ana ve EK1 veritabanlarını tek bir şifreli paket klasörüne alır. Paket, HNR sunucusunun çalıştığı bilgisayarda seçtiğiniz klasörün altında yeni bir klasör olarak doğar: main.enc, ek1.enc ve en son yazılan hnr-yedek.json tamamlanma işareti. Yedek almak için sistem yöneticisi olmalı ve o andaki HNR yönetici parolanızı yeniden girmelisiniz; paketi açan parola da budur. Sunucu/veritabanı kimlik bilgileri pakette tutulmaz.

Geri dönüş. Giriş ekranındaki ⋮ menüsünden açılan "HNR yedeğinden yeni firma oluştur" ekranı, paketi her zaman YENİ bir firma koduna açar — mevcut bir firmanın üzerine asla yazılmaz. Geri yükleme hem yedek alındığı andaki HNR yönetici parolasını hem de hedef veritabanının yönetici kimliğini ister (Firebird: SYSDBA, PostgreSQL: süper kullanıcı, CockroachDB: root/admin, SQL Server: sysadmin, Oracle: CREATE USER yetkili yönetici). İki yük de eksiksiz açılıp doğrulanmadan firma yayımlanmaz; geçersiz parola ya da bozuk ikinci parça durumunda hedefte hiçbir şey oluşmaz.

Hangi motorlarda çalışır. Firebird, PostgreSQL, HNR'nin kendi kurduğu yerel CockroachDB düğümü, Microsoft SQL Server ve Oracle. Firebird/PostgreSQL/CockroachDB'de motorun kendi yedek aracı kullanılır. SQL Server ve Oracle'da paket mantıksaldır: şema tanımı + tüm tabloların satırları veritabanı bağlantısı üzerinden okunur. Böylece veritabanı sunucusu uzakta ya da bir konteyner içinde olsa bile yedek alınabilir; sunucunun dosya sistemine erişim gerekmez. Geri yüklemede yeni firma için yeni veritabanı/şema ve yeni bir çalışma kullanıcısı oluşturulur; Oracle paketinde hedef küme adını (ve gerekirse servis adını, varsayılan FREEPDB1) yazmalısınız.

Bilmeniz gerekenler. Ana ve EK1 ayrı ayrı yedeklenir; ikisi arasında tek bir atomik an garantisi yoktur — tutarlı bir paket için firmada işlem yapılmayan kısa bir aralık seçin. Aynı anda yalnız bir yedek ya da geri yükleme çalışabilir. Yedek klasörü tarayıcının değil sunucunun dosya sistemindedir ve bağlantılı (symlink/junction) klasör kabul edilmez. Paketi kaybolmayacak bir yere kopyalayın: paket olmadan geri dönüş yoktur, parola olmadan paket açılmaz.