İçeriğe geç
HNROS Yardım Merkezi
Türkçe
Ücretsiz başla
İçindekiler0. Açma yolu ve gerçek bölüm haritası9. Kullanıcılar › "Rol şablonu": kullanıcıyı klonlamadan açmakGörev ayrılığı kapısı: şablonlar Denetim Merkezi kurallarına uyar10. Giriş ekranı › ⚙ "İlk kurulum / Yeni firma" sihirbazı2. adım iki katmanlıdır: Basit görünüm ve "Gelişmiş ayarlar"Gelişmiş › "Bu bilgisayardaki veritabanı": yönetici parolası artık sorulmazGelişmiş › ⤓ "Veritabanı içe aktar": eski firmadan veri aktarmaOracle seçilirse: kurulum hesabının yetkileri11. Ayarlar › HNR › "Firma veritabanı yedeği" ve yedekten geri yükleme12. Ayarlar › İşletme profili ve kurumsal zorunluluklar13. Ayarlar › Stok politikası: eksiye düşmeyi yasakla14. Ayarlar › Firma Bilgileri › İletişim: Genel adres (dış erişim)15. Ayarlar › SistemParola kuralıGiriş kilidi ve oturumFirma geneli ayarları kim değiştirirKullanıcıyı silmeden kapatmak: PasifleştirFinans politikası: kasa ve banka eksiye düşerse

Ayarlar ve Log — Programı Kendinize Göre Kurmak

Ayarlar penceresi iki tür ayarı bir arada tutar: size özel olanlar (tema, pencere düzeni, kısayollar) ve şirket işleyişini etkileyen olanlar (HNR tercihleri, kullanıcılar, bağlantılar, firma bilgisi, baskı formları). İlk grupla özgürce oynayın; ikinci grupta yalnız işiniz için gereken alanı değiştirin. Yöneticiye özel dört bölüm aşağıda açıkça işaretlidir. Log penceresi ise "az önce ne oldu" sorusunun cevabıdır.

0. Açma yolu ve gerçek bölüm haritası

Açma yolu: alt Dock › Ayarlar. Normal kullanıcı Görünüm, Pencereler, Hesap, HNR Tercihleri, Bağlantılar, Kısayollar ve Sistem bölümlerini görür. Yönetici ayrıca Kullanıcılar, Statüs, Aktif Kullanıcılar ve Baskı Formları bölümlerini görür. Mobil görünümde masaüstüne özgü Pencereler ve Kısayollar gizlenir. Bir yönetici bölümünü görmemeniz arıza değil, yetki sonucudur.

Açılır bölümler: Ayarlar ilk açıldığında bütün ana başlıklar ve iç ayar grupları kapalıdır. Başlığa tıklayın; klavyede Tab ile başlığa gidip Enter veya Boşluk tuşuna basabilirsiniz. Birden fazla ana bölümü açık tutabilirsiniz. Bölümü kapatıp açmak kaydedilmemiş taslağı korur; Kaydet işleminin yerine geçmez. Ayarlar penceresini tamamen kapatıp yeniden açınca başlıklar yeniden kapalı başlar. HNR Tercihleri › Firma Bilgileri › Üretim Tercihleri yalnız sistem yöneticisine görünür; yetkisiz kullanıcıya firma ayar başlığı veya salt-okuma özeti gösterilmez.

BölümKapsam ve güvenli kullanım
Görünüm · Pencereler · KısayollarKişisel görünüm, pencere yerleşimi ve tuşlar; şirket verisini değiştirmez.
HesapKendi şifreniz ve oturum güvenliğiniz; eski şifreyi bilmeden kaydetmeyin.
HNR Tercihleri · BağlantılarVarsayılan depo/liste alışkanlığı ile şirket mail/WhatsApp bağlantıları; değişiklikten sonra ilgili ekranda küçük bir deneme yapın.
SistemSürüm bilgisi ve log dışa aktarma; muhasebe veya stok kaydı yazmaz.
Kullanıcılar · Statüs · Aktif Kullanıcılar · Baskı Formları
YÖNETİCİ
Hesap/yetki yönetimi, sunucu durumu, bağlı oturumlar ve belge şablonları. Baskı tasarımı için ayrıntılı rehberi izleyin; değişiklikten önce yedek/önizleme alın.
SİZE ÖZEL — serbestçe deneyin Görünüm — tema, arka plan Pencereler — düğme yeri, döşeme Kısayollar — klavye tuşları Hesap — şifre ve güvenlik HNR tercihleri — çalışma alışkanlıkları Yanlış yaparsanız kimse etkilenmez. ŞİRKETE ÖZEL — yönetici alanı Kullanıcılar — kim neyi görür Bağlantılar — mail ve WhatsApp hattı Firma bilgileri — belgelerdeki başlık Sistem — sürüm ve log dışa aktarma Sunucu izleme — kim bağlı, durum Bölüm görünmüyorsa yetkiniz yoktur.

Şekil 1 — İki tür ayar

1. Görünüm ve Pencereler

Burası tamamen zevk meselesidir; hiçbir seçim veriyi etkilemez. En çok işe yarayan üçü:

Ayar Seçenekler Ne zaman değiştirilir
Tema Açık · Koyu · Sistem (işletim sisteminizi izler) Akşam çalışıyorsanız koyu, gündüz parlak ofiste açık
Hareket Sakin (animasyon azaltılır) · Tam Eski bir bilgisayarda ya da hareket sizi yoruyorsa "Sakin"
Pencere düğmeleri macOS (sol) · Windows sol · Windows sağ Alışkanlığınıza göre — kapatma düğmesini yanlış yerde aramamak için
Pencere yerleşimi Döşeli (yan yana dizilir) · Yüzer (serbest) Tek ekranda çok pencereyle çalışıyorsanız "Döşeli"

Ayarlar penceresinin başlık satırında, sağda her zaman bir Dil seçici durur; Görünüm bölümü kapalı olsa da görünür. Seçtiğiniz dil kullanıcı hesabınıza yazılır, böylece aynı kullanıcıyla başka bir bilgisayarda ya da telefonda girince arayüz aynı dilde açılır. Dil değişince açık pencereler (telefonda Açık Uygulamalar listesi dâhil) uygulama adıyla yeni dilde görünür; pencere açılınca ayrıntılı başlık gelir. Adrese eklenen ?dil= yalnız o tarayıcı sekmesinin dilini değiştirir; kayıtlı tercihinize dokunmaz.

2. Hesap — şifrenizin bulunduğu yer

Şifrenizi buradan değiştirirsiniz. Üç kural:

3. Kısayollar

Klavye kısayolları listelenir ve değiştirilebilir. Yeni başlayan biri için öğrenmeye değer olanlar azdır:

Tuş Ne yapar
F5Açık pencereyi tazeler — veriyi sunucudan yeniden çeker
EscAçık menüyü, dock alt menüsünü ya da diyaloğu kapatır
Ctrl+EnterMesaj ve not alanlarında "gönder"

4. HNR tercihleri

Bunlar görünüm değil, çalışma alışkanlığı ayarlarıdır: hangi deponun varsayılan geleceği, listelerin nasıl açılacağı gibi. Zamanla, "her seferinde şunu değiştiriyorum" dediğiniz şeyi burada bir kez ayarlayın.

5. Yöneticiye ait bölümler

Aşağıdaki bölümler yalnız sistem yöneticisi yetkisi olan kullanıcıya görünür. Görmüyorsanız bir arıza yok demektir — yetkiniz yoktur. Bölümnin gizli olması bir süstür; asıl kapı sunucudadır: yetkisiz bir istek sunucuda da reddedilir.

👥

Kullanıcılar

Kullanıcı açma, şifre verme ve kimin hangi pencereyi göreceğini belirleyen yetkiler.

🔌

Bağlantılar

Belge gönderiminin kullandığı mail (SMTP) hesabı ve WhatsApp hattı. Teklif gitmiyorsa bakılacak yer burasıdır.

🏢

Firma bilgileri

Unvan, adres, vergi bilgileri — teklif ve fatura çıktılarının başlığına buradan geçer.

🔢

Belge serileri

Firma Bilgileri altında: fatura, irsaliye, sipariş, teklif, makbuz ve çek bordrosu numaralarının biçimi (art00001, e-Fatura ABC2026000000001), süzgeçler ve sayaç düzeltme. Ayrıntı: Belge Numarası Serileri.

📡

Sunucu izleme

Sunucunun durumu ve o an bağlı kullanıcılar. "Sistem yavaş mı, yoksa bende mi?" sorusunun cevabı.

⚠ Yetki vermek bir güven işidir

Yetkileri "kolaylık olsun" diye herkese açmayın. Kayıt silme, teyit iptali ve fiyat görme gibi yetkiler birer kapıdır; açtığınızda yalnız işi kolaylaştırmaz, hatayı da kolaylaştırırsınız. Yeni bir kullanıcıya en az yetkiyle başlayın, ihtiyaç çıktıkça ekleyin.

6. Log — "az önce ne oldu?"

Log penceresi programın kendi kendine tuttuğu işlem günlüğüdür. Bir işlem beklediğiniz gibi gitmediğinde ya da bir hata mesajı gördüğünüzde buraya bakarsınız. Muhasebe kaydı değildir — teknik bir kayıttır.

Araç Ne işe yarar
Seviye süzgeci debug · info · warn · error. Sorun ararken önce yalnız error ve warn açık kalsın.
Kapsam süzgeci Kaydın hangi bölümden geldiğini seçer — örneğin yalnız stokla ilgili satırlar.
Arama Mesaj, kapsam ve veri içinde metin arar. Bir belge numarası yazmak çoğu zaman yeterlidir.
Satırı genişletme Ayrıntılı verisi olan satırlar tıklanınca açılır ve teknik ayrıntıyı gösterir.
Dışa Aktar Günlüğü dosya olarak indirir. Destek isterken yapılacak ilk iş budur.
Temizle Listeyi boşaltır. Önce dışa aktarın — temizlenen kayıt geri gelmez.
💡 Destek isterken üç şey gönderin

(1) Ne yapmaya çalıştığınız (tek cümle), (2) ekranda gördüğünüz mesajın ekran görüntüsü, (3) Log penceresinden Dışa Aktar ile indirdiğiniz dosya. Bu üçü, sorunu tarif etmeye çalışan on mesajdan daha hızlı sonuç verir.

📋 Log ile denetim izi aynı şey değildir

Log teknik bir kayıttır ve temizlenebilir. "Bu faturayı kim değiştirdi" gibi muhasebe sorularının cevabı log'da değil, Kokpit'teki denetim izinde ve kayıtların kendi geçmişindedir. O kayıtlar silinmez.

7. Sık sorulanlar

Ayarı değiştirdim, iş arkadaşımda da değişti mi?

Görünüm, pencereler, kısayollar ve HNR tercihleri size özeldir: kimse etkilenmez. Kullanıcılar, bağlantılar ve firma bilgileri herkesi etkiler. Şüphedeyseniz Şekil 1'deki iki sütuna bakın.

Bir bölümü hiç göremiyorum

Yetkiniz yoktur. Bu bir arıza değil; yönetici bölümleri yalnız yöneticiye görünür. Gerçekten ihtiyacınız varsa sistem yöneticinizden isteyin ve neden ihtiyacınız olduğunu söyleyin — yetki gerekçesiyle verilir.

Program yavaşladı, log'a mı bakmalıyım?

Önce Sunucu izleme bölümüne bakın (ya da yöneticinize bakmasını söyleyin): sorun sizde mi, sunucuda mı belli olur. Log ise "hangi işlem hata verdi" sorusunun yeridir. İkisi farklı soruları cevaplar.

8. Terimler sözlüğü

Türkçe Kısa açıklama
TemaProgramın açık/koyu renk düzeni
Yetki (izin)Bir kullanıcının neyi görüp yapabileceği
Kapsam (scope)Log satırının hangi bölümden geldiği
SeviyeLog satırının önemi: debug, info, warn, error
Denetim iziMuhasebe kayıtlarının silinemeyen değişiklik geçmişi
Dışa aktarmaEkrandaki kaydı dosya olarak indirme
🖨 Bu sayfayı yazdırın

Üst sağdaki Yazdır düğmesi sayfayı A4'e uygun biçimde çıkarır. İlgili rehberler: İlk Gün, İletişim, Kokpit.

9. Kullanıcılar › "Rol şablonu": kullanıcıyı klonlamadan açmak

Yeni bir çalışana yetki vermenin eski yolu "benzer birini kopyala, sonra 100 küsur izin kutusunu tek tek düzelt" idi; sonuç, çoğu zaman herkesin depocu yetkisiyle dolaşması oluyordu — satışçı üretim emri açabiliyor, kaliteci banka görebiliyordu. Kullanıcılar bölümündeki Rol şablonu grubu bunu bitirir: seçin, uygulayın, kaydedin.

Şablon Kime, neyi açar (özet)
satisTeklif, sipariş, satış faturası ve satış iadesi, cari kartı ve ekstre, CRM. Tahsilat makbuzu yok (finans birimi, görev ayrılığı). Banka, üretim, alış kapalı.
satinalmaAlış faturası ve alış iadesi, tedarikçi kartı, satınalma talebi ve karne, Min Seviye Altı. Mal kabul irsaliyesi depo şablonundadır (görev ayrılığı).
depoDepolar, sayım, transfer, irsaliye, stok kartı.
uretim · planlamaÜretim emri, reçete, teyit, MRP; planlama ayrıca istek ve program.
kaliteKalite penceresi, karantina tipli depolar, stok/seri, departman IQC-NCR, kurumsal onaylar (kalite ailesi).
finans · muhasebeFinans: kasa, banka, çek, tahsilat ve ödeme makbuzu yazma ve silme, cari ekstre, kredi limiti; fatura kesmez, cari kartını düzenlemez (görev ayrılığı). Muhasebe: para alanlarını salt okur, alış/satış faturası ve raporları yazar.
ik · yonetimİK: personel, portal, izin. Yönetim: diğer şablonların birleşimi + raporlar; para hareketi (tahsilat, ödeme, kasa, banka), mal kabul ve satış belgesi kesme hariç (görev ayrılığı), sistem yöneticisi biti yok.
  1. Ayarlar › Kullanıcılar › kullanıcıyı seçin (ya da yeni açın) › "Rol şablonu" seçicisinden rolü seçin. Seçicinin altında şablonun açıklaması ve açtığı modüller listelenir.
  2. Uygula (ekle): şablonun bitleri mevcut izinlerin üstüne eklenir (iki şablonu birleştirmek için). Yalnız şablon: şablon dışındaki bitler kapatılır; sistem yöneticisi biti korunur.
  3. Gerekirse tek tek kutuları düzeltin (şablon yalnız başlangıçtır); Kaydet. Kaydet'e basana kadar sunucuya hiçbir şey yazılmaz.

Kullanıcılar › kullanıcı kartındaki İK personel kartı seçicisi kullanıcıyı bir personele bağlar. Bir kullanıcı tek personele bağlıdır ve bağ sessizce taşınmaz: kullanıcı zaten bir personele bağlıysa başkasını seçemezsiniz, önce (seçili değil) ile bağı kaldırın. Başka kullanıcıya bağlı personel listede (bağlı: kullanıcı adı) notuyla pasif görünür. Bağ değişince bütün seçiciler kendiliğinden tazelenir; yeni açılan kullanıcıda bağ, kullanıcı kaydedildikten sonra kurulur.

Görev ayrılığı kapısı: şablonlar Denetim Merkezi kurallarına uyar

Her rol şablonu Denetim Merkezi'nin sekiz görev ayrılığı kuralına tek başına uyar; kurallar tek yerden okunur ve şablonlar her açılışta bu kurallara göre denetlenir. İki şablonu birleştirmek ya da kutuları elle açmak çakışma doğurabilir: form o anda kırmızı bir kutuda hangi kuralın bozulduğunu ve çakışan izinleri gösterir, her izin için "… iznini kapat" düğmesi tek dokunuşla düzeltir.

Kaydederken sunucu bu kayıtla yeni doğan çakışmayı durdurur ve hangi kuralın bozulduğunu yazar. Kaçışlar: işletme profili Bireysel ya da KOBİ olan ve yönetici dışında başka kullanıcısı bulunmayan firmada yalnız uyarı verilir, kayıt yazılır; diğer durumlarda en az 10 karakterlik gerekçe yazılıp "Gerekçeyle yine de kaydet" denir, gerekçe kullanıcı yönetimi izine yazılır. Kayıttan önce de var olan çakışma kaydı durdurmaz; eski kullanıcılar Denetim Merkezi › Görev ayrılığı ekranındaki "Kurala uygun düzelt" önerisiyle düzeltilir. İlk kurulum sihirbazının Kullanıcılar adımı aynı formu kullanır.

⚠ "Depo atanmış ama depo izni yok" uyarısı

Kullanıcıya şube/depo atanmış ama depo, deposayim ve depotransfer izinlerinin üçü de kapalıysa kırmızı bir uyarı çıkar — o kullanıcı için Depolar penceresi tümüyle 403 döner. Uyarının yanındaki "'Depo' şablonunu uygula" (karantina tipli depoda "'Kalite' şablonunu uygula") tek tıkla düzeltir. Aynı uyarı Depolar › Görevliler'den atama yaparken de görünür.

Anında yansıma: Kaydet dediğiniz anda kullanıcının açık oturumları tazelenir; çıkıp girmesi gerekmez. Şifresini değiştirirseniz açık oturumları düşer ve yeni şifreyle girer. Cevapta "oturumYenileme: yenilenen / düşen" sayıları görünür. Kural: Güvenlik rehberi, bölüm 8.

Üretim Tercihleri: Level 1 ve sektör şablonları — yönetici rehberi

10. Giriş ekranı › ⚙ "İlk kurulum / Yeni firma" sihirbazı

Sihirbaz giriş ekranındaki dişli simgesinden açılır ve yedi adımda yeni bir firma kurar: dil ve ülke, veritabanı, ana yönetici, kontrol ve oluşturma, kullanıcılar, üretim seviyesi, kurulum icmali. Kurulum anahtarı gerekmez; mevcut firmalara dokunulmaz ve aynı kodda ana veritabanı, EK1 ya da firma tanımı varsa ilerlenmez.

2. adım iki katmanlıdır: Basit görünüm ve "Gelişmiş ayarlar"

Basit görünüm (varsayılan) yalnız tek soru sorar: Yeni firma kodu. Veritabanı motoru, sunucu adresi ve yönetici parolası ekranda görünmez; hepsi uygulama sunucusunun yapılandırmasından gelir. Yönetici hesabı satırı salt okunur şekilde hnr_kurulum · parola sunucu tarafında saklı ✓ yazar: bu parola tarayıcıya hiç gönderilmez, kurulum isteğine sunucu koyar. Bu satırın görünmesi için işletmecinin server.properties dosyasında kurulum.basitKimlik=<kullanıcı>:<parola> tanımlı olması gerekir (parola ${env:AD} ile ortam değişkeninden de gelebilir; motoru değiştirmek için kurulum.basitMotor=firebird5). Satır yoksa sihirbaz doğrudan gelişmiş görünümle açılır. Bu hesap süper kullanıcı değildir — yalnız firma veritabanı açar; üretime geçerken parolasını değiştirin.

"Gelişmiş ayarlar" düğmesi veritabanının nerede duracağını üç seçenekli kartla sorar; hangisini işaretlerseniz yalnız onun alanları açılır: (1) Bu bilgisayardaki veritabanı — sunucu yazılımı uygulamanın çalıştığı makinede; motor, yönetici hesabı ve salt okunur sunucu satırı görünür. (2) Aynı ağdaki uzak SQL sunucusu — veritabanı başka bir makinede; sunucu adı, adres, port, TLS kipi, CA sertifikası, Firebird için veri dizini ve çalışma rolü alanları açılır. (3) SQL kümesi / küme sunucuları — sunucu ayarında tanımlı profiller listelenir; en altındaki "Bulut kümesi tanımla…" seçeneği Neon ve CockroachDB Cloud için aynı formu verify-full hazır gelecek şekilde açar. (2) ve (3)'teki yeni tanımlar yalnız kurulum.uzakSunucuIzin=true iken seçilebilir; kapalıyken kartlar görünür ama tıklanamaz ve gerekçesi yazar. Her alanın teknik adının yanında düz Türkçe bir izah ve ? baloncuğu vardır (üzerine gelin, dokunun ya da klavyeyle odaklanın).

Gelişmiş görünümün altındaki "Veritabanı içe aktar (eski firmadan veri aktar)" düğmesi artık veri aktarmaz; yalnız bir bilgi notu gösterir: önce firmayı oluşturun, giriş yaptıktan sonra Ayarlar › Veri aktarımı (eski programdan) bölümünden aktarın (ayrıntılar). "Başlangıç: Level 1…" uyarısı artık 1. adımda değil, seçimin yapıldığı 6. adım (Üretim seviyesi) başlığının hemen altındadır.

Gelişmiş › "Bu bilgisayardaki veritabanı": yönetici parolası artık sorulmaz

Veritabanı sunucusunu HNR kurduysa (ya da işletmeci kimliği bir kez ayar dosyasına yazdıysa) hiçbir motorda yönetici kullanıcı adı ve parolası sorulmaz. Gelişmiş görünümde "Bu bilgisayardaki veritabanı" kartını seçtiğinizde kullanıcı adı alanında kayıtlı hesap (örneğin postgres, sa, SYSTEM, root, SYSDBA) görünür, parola alanında •••••••• yazar ve altında "Kayıtlı yönetici parolası hazır." notu çıkar. Parola tarayıcıya hiç gönderilmez: istemci yalnız "kayıtlı kimliği kullan" işaretini gönderir, parolayı uygulama sunucusu kurulum isteğine kendisi koyar. Değiştirmek isterseniz alanlardan birine yazmanız yeterlidir — kayıtlı kip düşer ve kendi hesabınızla devam edersiniz; geri dönmek için "Kayıtlı kimliği kullan" düğmesine basın.

Farklı bir veri konumu (klasör) seçtiğinizde daha yetkili bir hesap gerekir: PostgreSQL yeni bir tablespace açar ve bunu yalnız süper kullanıcı yapabilir; Oracle'da aynı iş CREATE TABLESPACE yetkisi ister. Ayar dosyasında o hesap da kayıtlıysa kullanıcı adı alanı kendiliğinden ona döner (hnr_kurulum → postgres) ve "Seçilen klasör için kayıtlı veritabanı yönetici hesabı kullanılacak." yazar; size yine hiçbir şey sorulmaz. Kayıtlı yetkili hesap yoksa kehribar renkli bir kutu çıkar ve "Veritabanı yönetici hesabını gir" düğmesiyle alanları açar. Aynı kutu, sunucu PG_DIRECTORY_PRIVILEGE_REQUIRED, ORACLE_TABLESPACE_PRIVILEGE_REQUIRED veya ORACLE_PRIVILEGE_REQUIRED dönerse de kendiliğinden açılır.

İşletmeci için: satır kurulum.yerelKimlik.<motor>=<kullanıcı>:<parola> biçimindedir ve server.properties dosyasına yazılır; motor kodları firebird5, postgresql, cockroach, mssql, oracle. Parola ${env:AD} ile ortam değişkeninden de gelebilir. Kimlik yalnız bu bilgisayardaki veritabanı için kullanılır: uzak sunucu ya da küme seçilirse sunucu SAVED_CREDENTIAL_TARGET_INVALID ile reddeder, kayıtlı kimlik yoksa SAVED_CREDENTIAL_UNAVAILABLE döner (sessizce boş parolayla denemez). Boş parola kabul edilmez; parola istemeyen insecure CockroachDB için root:root yazın. Firebird'de ek satır gerekmez: mevcut firebird.user/firebird.password kullanılır. Satırı silmek eski davranışa döner — kullanıcı kimliği yine elle girer.

Gelişmiş › ⤓ "Veritabanı içe aktar": eski firmadan veri aktarma

Ne yapar: eski Firebird veritabanınızdaki cari ve stok kartlarını, faturaları, irsaliyeleri, siparişleri, teklifleri, makbuzları, çekleri, ambar fişlerini, üretim reçete ve emirlerini, personel kayıtlarını ve EK1 veritabanındaki resim/belgeleri okur; her birinden nesne üretip firmanın kendi yazma yolundan kaydeder. Ne yapmaz: YENİ FİRMA AÇMAZ. Hedef firma önce bu sihirbazla kurulmuş olmalıdır. Kaynak veritabanı yalnız okunur: aktarım boyunca tek satırı bile değişmez.

1. adım — FirebirdSQL denetimi (artık Ayarlar › Veri aktarımı'nda). Aktarım bu sihirbazda yapılmadığı için firma kodu ve yönetici girişi adımı yoktur: giriş yapmış bir yönetici olarak Ayarlar › Veri aktarımı bölümünü açarsınız ve bu bilgisayarda FirebirdSQL'in kurulu ve çalışır olduğu denetlenir. Yönetici olmayan kullanıcı bu bölümde hiçbir şey yapamaz. Sunucu salt okunur kipteyse (HNR_WRITE kapalı) aktarım reddedilir. Ayrıntı: Veri aktarımı rehberi.

2. adım — kaynak dosyası. Sunucu adresi, port, veritabanı yolu ve kullanıcı artık sorulmaz: sunucu bu bilgisayardır (localhost), port kurulu Firebird'inkidir ve kullanıcı SYSDBA'dır. Windows'un dosya açma penceresinden eski programın yedeğini (.FBK) ya da veritabanını (.FDB) seçersiniz; EK1 aynı klasörde kendiliğinden bulunur; yalnız SYSDBA parolası girilir. "Bağlantıyı sına" (FDB) ya da "Yedeği UTF-8 hazırla ve bağlan" (FBK) düğmesi kaynağı doğrular ve sürümü, tablo sayısını ve EK1'in bulunup bulunmadığını söyler; EK1 yoksa resim ve belgeler aktarılmaz, bu ekranda açıkça yazar. Ayrıntı: Veri aktarımı rehberi.

3. adım — tablo envanteri. Kaynaktaki bütün tablolar dört karardan biriyle listelenir; hiçbiri sessizce düşmez. Nesne: tablodan kart/belge üretilir ve firmanın kendi yazma yoluyla kaydedilir (ör. MUSTERI → cari kartı, FATURA + IRSALIYEITEM → fatura ve kalemleri). Kopya: hedefte aynı adlı tablo varsa ortak kolonlar satır satır kopyalanır. Türev: kopyalanmaz — cari bakiyesi (CARIDURUM) ve stok mevcudu (STOKDURUM) gibi değerleri yazma yolu yeniden üretir; aktarımın sonunda kaynakla birebir hizalanır. Atla: sistem ya da günlük tablosu.

"Atla" kararı artık yalnız yeniden üretilebilen önbellek içindir. Önceki sürümde döviz kuru geçmişi (KUR), Logo aktarım durumu (FATURA_LOGO), yazıcı tanımları (SISTEMDOSYA), arayüz ve alan etiketi sözlükleri (METIN_SOZLUK, ALAN_SOZLUK), İK ve üretim günlükleri gibi 53.662 satır "sistem tablosu" sayılıp hiç aktarılmıyordu; artık hepsi kopyalanır. Gerçekten atlanan tek şey dosya önizleme önbelleğidir ve gerekçesi listede yazılıdır. EK1 veritabanının dosya içeriği dışındaki tabloları (ör. erişim izi) da artık taşınır ve listede EK1. önekiyle görünür.

Belge numaraları korunur. Kaynaktaki fatura, irsaliye, sipariş, teklif, makbuz, çek bordrosu ve ambar fişi numaraları hedefte aynen kalır — 20 yıllık arşivde "hangi numaralı fatura" sorusunun cevabı değişmez. Aktarımın sonunda numara sayaçları en büyük değerin ötesine ilerletilir, böylece aktarımdan sonra kesilen ilk belge çakışmaz.

Kaynağa sadakat — otomatik hizalamalar. Yirmi yıllık bir veritabanı kendi içinde her zaman tutarlı değildir; aktarım kaynağı düzeltmez, kaynağa benzer. Bu yüzden aktarımın sonunda dört hizalama koşar: (1) cari defteri kodu — bir cari kartı yeniden adlandırıldığında eski HNR sürümleri makbuz başlıklarını güncellemiyordu, defter satırı ile belge başlığı ayrı kod taşıyor; hedefte defter satırının kodu kaynaktaki defter satırından alınır, (2) artık cari durum satırı — kaynakta olmayan, kartı da kasa/banka hesabı da bulunmayan bakiye satırları silinir, (3) kartsız stok satırı — kaynakta hiç görülmemiş ve kartı olmayan stok durum satırları silinir, (4) üretim sarf satırı — üretim tüketiminin lot bölünmesi kaynaktaki satır listesine getirilir. Her hizalama fail-closedtır: toplamlar iki tarafta eşit değilse hiç dokunulmaz, sayısı sonuç ekranındaki "Otomatik düzeltmeler" satırında ve aktarım günlüğünde görünür.

Firmanın kendi yapılandırması hedefin varsayılanlarını EZER. Taze firma kurulumu üretim tercihleri, onay kuralları, vardiyalar, depo ve kasa gibi tablolara kendi tohum satırlarını yazar. Bu satırlar kaynağın aynı anahtarlı satırlarıyla çakışıyor ve eskiden kaynak SESSİZCE atlanıyordu — aktarılan firma "Level 1" profiliyle, kapalı APQP/fason kurallarıyla açılıyordu. Artık küçük yapılandırma tablolarında kaynak kazanır: hedefteki satır kaynaktan güncellenir. İki istisna vardır ve bilerek bırakılmıştır: kullanıcı kartları (kurulumda açtığınız yönetici parolasını kaybetmeyesiniz) ve firma kurulum kimliği. Atlanan her anahtar 5. adımdaki "Tablo tablo sonuç" listesinde görünür.

Kaymış belge numarası koruması. Aynı firmaya ikinci kez aktarım yapıldığında (yarıda kesileni tamamlama, seçmeli aktarımın kalanı) bir belgenin numarası kayabilir. Eskiden cari defterindeki o hareket "kaynakta yok" sayılıp SİLİNİYOR, ekstreden para düşüyordu; CARIDURUM kaynaktan yazıldığı için bakiye doğru görünüp ekstre ile çelişiyordu. Artık iki şey yapılır: (1) aktarım kipinde kesin numara defteri numaranın "dolu" sayılmasına yol açmaz, yani numara korunur; (2) yine de kaymış bir grup bulunursa silinmez — mutabakata Sapma olarak yazılır ve günlüğe düşür. Üretim sarf satırlarında ayrıca fiyat da kaynaktan taşınır; yeni kalem değeri ölçütü bunu cins bazında denetler.

Açık fatura bakiyeleri (KALAN) ve Bakım bölümü

Açık fatura bakiyesi türetilir. Eski masaüstü programı faturanın kalan tutarını (FATURA.KALAN) hiç doldurmazdı; HNR'de ise yaşlandırma, kokpit "geciken alacaklar", nakit akışı ve makbuzdan fatura kapama bu alanı okur. Aktarım bu yüzden türev mutabakatı aşamasında her carinin hareketlerini tarih sırasıyla işler: ödemeler, iadeler ve çekler en eski faturaları kapatır (FIFO), carinin açık bakiyesi en yeni faturalara yazılır. Satış ve alış faturaları aynı kuralla açılır; iptal edilmiş fatura açılmaz; net bakiyesi 1 TL'nin altındaki carilerde (eski yuvarlama artığı) hiçbir fatura açık sayılmaz. Bir faturasında zaten kalan tutar işlenmiş cariye dokunulmaz. Mutabakat tablosundaki fatura.kalanTop satırı, aynı kuralın kaynak veritabanında verdiği toplamla hedefi karşılaştırır. Açık bakiyenin bir kısmı faturaya değil verilen çek/senet, borç dekontu ya da banka/kasa hareketine düşebilir; bu kısım faturada görünmez, cari ekstresinde görünür.

Bakım bölümü (2. adımda, girişten sonra). Bakiyeleri onar: daha önce aktarılmış bir firmada aynı kuralı yerinde uygular. Önce önizleme gösterilir (değişecek fatura sayısı, önceki ve sonraki toplam, atlanan cari, fatura dışı açık bakiye) ve hiçbir şey yazılmaz; Onarımı uygula yalnız kalan tutar alanını yazar, her satırda eski değeri yeniden denetler (arada makbuzla değişen fatura ezilmez) ve işlem izine kaydedilir. İkinci kez çalıştırmak değişiklik üretmez. Sözlüğü yeniden tohumla: arayüz ve alan çevirilerinin (24 dil) eksik satırlarını ekler; elle düzenlenmiş çevirilere dokunmaz, birkaç dakika sürer. Yeni firma kurulumunda bu tohum, firma açıldıktan sonra arka planda kendiliğinden koşar; başarısız olursa kurulum düşmez, kurulum günlüğüne yazılır ve bu düğmeyle tamamlanır. Sayfa yenilenir ya da sunucu yeniden başlarsa, giriş yaptığınızda süren aktarım kendiliğinden 4. adımda açılır; bitmiş son aktarımın sonucu Son aktarımın sonucunu göster ile görülür. 3. adımdaki envanter EK1 veritabanının tablolarını da satır sayısıyla listeler.

Aktarım seçenekleri. Kuru koşum: her şey okunur ve sayılır ama hiçbir şey yazılmaz — önce bununla koşup envanteri ve tahmini süreyi görün. Silinmiş belge arşivini de aktar ve Geçmiş hareketleri de aktar: eski firmanın arşiv tabloları (en son fazda aktarılır; yarıda kesilmesi aktarımı başarısız saymaz). Resim ve belgeleri (EK1) aktar: EK1 veritabanındaki dosyalar. Hedefte veri olsa da devam et: hedef firmada zaten kayıt varsa aktarım varsayılan olarak durur; bu kutu onaydır. Parti boyu: tek işlemde yazılacak kayıt sayısı (varsayılan 200).

4. adım — aktarım ve ilerleme. Aşama (hazırlık → kartlar → belgeler → üretim → resim ve belgeler → genel tablo kopyası → arşiv → türev mutabakatı → mutabakat ölçümü), yüzde, yazılan/atlanan/hatalı sayaçları ve aktarım günlüğünün son satırları görünür. Günlük maskelidir: parola, jeton ve bağlantı dizesindeki kimlik bilgileri hiçbir zaman yazılmaz. Durdur düğmesi işi bir sonraki güvenli noktada keser; yarım kalan parti geri alınır. İş sunucuda koşar: pencereyi kapatsanız da durmaz, geri döndüğünüzde aynı işin durumunu görürsünüz.

5. adım — mutabakat tablosunun okunuşu. Her satır bir ölçüm kalemidir: Kaynak eski veritabanından, Hedef yeni firmadan okunan değer, Fark ikisinin farkı. Durum Tutuyor ise kalem birebir aktarılmıştır. Sapma kırmızı yazılır ve elle incelenmelidir. Bilinen sapma, kaynağın kendisinden gelen ve beklenen bir farktır (ör. kaynakta çift kayıtlı bir cari, bordrosuz çekler). Ölçülen kalemler: cari bakiyeleri, stok mevcutları (genel ve depo bazında), çek adedi/tutarı/statüsü, makbuz ve fatura adet ile tutarları, üretim reçete ve emir sayıları, EK1 dosya sayısı ve tablo kapsaması.

Mutabakatta sapma varsa iş "tamamlandı" demez. Bir ölçüt saptığında sonuç başlığı "Aktarım bitti — ANCAK mutabakatta sapma var" yazar ve sapan ölçütlerin adı tablonun üstünde sarı bir bantta sıralanır. "Tablo tablo sonuç" açılır listesi kaynaktaki her tablo için kararı, kaynak satır sayısını, yazılanı, atlananı, hatalıyı ve nedenini gösterir; hatalı satırı olan tablolar en üstte ve kırmızıdır. Aktarılan firmayı kullanmaya başlamadan önce bu iki listeye bakın.

Aynı kaynağı ikinci kez aktarabilirsiniz. Aktarım kimlik bazlıdır: hedefte zaten var olan kart, belge, çek ya da dosya yeniden yazılmaz, atlandı sayacına eklenir. Yarıda kesilen bir aktarımı baştan başlatmak güvenlidir; mükerrer kayıt oluşmaz.

Seçmeli (tablo süzgeçli) aktarımda türev hizalaması koşmaz. Yalnız belirli tabloları aktardığınızda cari bakiyesi ve stok mevcudu gibi türev tabloların kaynaktan yazılması atlanır — çünkü belgelerin bir kısmı henüz aktarılmamıştır ve kısmi hizalama yanıltıcı olurdu. Bu durum mutabakatta Bilinen sapma olarak yazılır. Kalan tabloları da aktardığınızda (süzgeçsiz koşum) hizalama normal şekilde çalışır.

Hata kodları. AKTARIM_OTURUM_GEREKLI oturum yok ya da düşmüş · AKTARIM_YONETICI_GEREKLI / AKTARIM_YETKI_YOK kullanıcı sistem yöneticisi değil · AKTARIM_YAZMA_KAPALI sunucu salt okunur kipte · AKTARIM_HEDEF_UYUSMAZ seçilen firma oturumun firması değil · KAYNAK_GECERSIZ kaynak formunun biçimi hatalı · KAYNAK_ERISILEMEDI kaynağa bağlanılamadı · KAYNAK_KIMLIK kaynak kullanıcı/parolası reddedildi · KAYNAK_UZAK_YASAK sunucu ayarındaki izin listesi bu adrese kapalı · KAYNAK_EK1_YOK EK1 açılamadı (aktarım sürer, dosyalar atlanır) · HEDEF_DOLU hedefte kayıt var, onay kutusu gerekli · HEDEF_SEMA_EKSIK hedefte tablo karşılığı yok (o tablo atlanır) · AKTARIM_SURUYOR bu firmada iş zaten var · AKTARIM_IS_BULUNAMADI iş kaydı yok ya da süresi doldu · AKTARIM_IPTAL_EDILDI kullanıcı durdurdu · AKTARIM_FAZ_HATASI bir faz durdu (günlüğe bakın).

Aktarımdan önce hedef firmanın yedeğini alın. Aktarım hedefe yazar; kaynağa dokunmaz. Hedefte istemediğiniz bir sonuç çıkarsa geri dönüş yolu yedektir — bu yüzden ilk koşumu kuru koşum ile yapıp envanteri gözden geçirmeniz, sonra yedek alıp gerçek aktarımı başlatmanız önerilir.

Aktarım bittikten sonra: Ayarlar › Canlıya geçiş bölümünde 30 günlük planı açın. Plandaki aktarım adımı bu aktarımın izinden kanıtla kapanır; ayrıntı 13. bölümde.

Veritabanı motoru: Firebird SQL 5 ve PostgreSQL 17 — ikisi de tam desteklenir

2. adımda motoru seçersiniz. Firebird SQL 5: SYSDBA hesabı ve Firebird kurulumunda belirlediğiniz parola; sunucu yerel olmak zorundadır. PostgreSQL 17: firma verisi hnr_<firma kodu> ve dosya ekleri hnr_<firma kodu>_ek1 veritabanlarında tutulur; verilen hesap CREATEDB yetkili süper kullanıcı olmalıdır, oluşturulan veritabanları sunucunun çalışma zamanı rolüne (postgresql.user) devredilir. Belge girişi, raporlar, stok/cari kartları ve dosya ekleri (yükle / listele / indir / önizle / iptal) iki motorda da aynı davranır.

"Sunucu" satırı: host:port · TLS — salt okunur

Motor seçildikten sonra yönetici parolasının altında Sunucu · <motor> satırı görünür: localhost:5432 · TLS: disable gibi. Bu değerler uygulama sunucusunun yapılandırmasından (server.properties) okunur ve sihirbazdan değiştirilemez: tarayıcıdan gelen hiçbir adres, port ya da yol sunucuya iletilmez; böylece yönetici kimliğiyle keyfi bir hedefe bağlanılamaz. Firebird satırında ayrıca "yerel sunucu gerekli" yazar. Farklı bir veritabanı sunucusu kullanacaksanız sunucu işletmecisine başvurun.

"Sıralama/harf dili" satırı: firma veritabanının dili ülkeden gelir

Sunucu satırının altında Sıralama/harf dili görünür: 1. adımda seçtiğiniz mevzuat ülkesinin resmî dili (ör. Türkiye → Türkçe (tr), İsveç → İsveççe (sv), Endonezya → Endonezce (id)); aynı satır kurulum icmalinde de yer alır. Bu dil firma veritabanının harf kurallarını belirler: eşitlik aramaları dil bağımsızdır (harf ve aksan duyarsız kök karşılaştırması — "ali" ile "ALİ", "sema" ile "ŞEMA" bütün ülkelerde eşleşir), sıralama ve büyük/küçük harf dönüşümü ise ülkenin resmî diline göre yapılır (Türkçede ç/ş/ı sırası ve ı↔I, i↔İ; İsveççede ä/ö alfabenin sonunda). Değer sunucudaki ülke→dil tablosundan okunur, ekrandan değiştirilemez ve kurulumdan sonra sabittir. CockroachDB motorunda dil sıralaması yalnız tek tablolu basit sorgulardaki ORDER BY için uygulanır; karmaşık sorgularda kod noktası sırası görülebilir.

Başka sunucudaki veritabanı: "Sunucu" seçimi

Firma veritabanı, uygulama sunucusunun çalıştığı makine yerine başka bir makinedeki veritabanı sunucusunda da açılabilir. Veritabanı sunucusunu (Firebird 5, PostgreSQL ya da CockroachDB) o makineye kendiniz kurar, ağdan erişilebilir yapar ve yönetici parolasını belirlersiniz; sihirbaz kurulum yapmaz, yalnız bağlanır ve firma veritabanını orada oluşturur. Bunun için sunucu işletmecisinin server.properties dosyasında kurulum.uzakSunucuIzin=true satırı bulunmalıdır; adres özel ağ aralığının (10.x, 172.16-31.x, 192.168.x, 127.x) dışındaysa ayrıca kurulum.sunucuIzinListesi=host1,host2 satırında adı geçmelidir. İzin kapalıyken 2. adımdaki Sunucu satırı eskisi gibi salt okunur kalır.

İzin açıkken 2. adımdaki Sunucu satırı bir seçiciye dönüşür: sunucu ayarında tanımlı sunucular (kume.<ad>.*) ve "Bu sunucu (yapılandırılmış)" seçeneği listelenir, en altta "Başka sunucu tanımla…" bulunur. Yeni tanımda şunlar istenir: sunucu adı (küçük harfle başlayan en çok 30 harf/rakam/alt çizgi/tire; firebird, postgresql, cockroach adları ayrılmıştır), adres ve port, PostgreSQL/CockroachDB için TLS kipi ve isteğe bağlı CA sertifikası (PEM dosyası, en çok 16 KB), Firebird için veri dizini (uzak makinedeki kök dizin; firma dosyası orada oluşturulur) ve isteğe bağlı çalışma rolü kullanıcı adı/parolası. Çalışma rolü o sunucuda zaten varsa parolası doğrulanır; yoksa kurulum rolü kendisi oluşturur ve parolasını üretir. Kurulum bittiğinde sunucu tanımı ve firma satırı (firma.<firma>=kume:<ad>) server.properties dosyasına yazılır; parola ve sertifika da orada saklanır, uygulamanın yeniden başlatılması gerekmez.

Ön kontrolde çıkabilecek hata kodları

KodAnlamı ve çözümü
DB_SUPERUSER_REQUIREDPostgreSQL'de örtük dönüşüm nesneleri yalnız süper kullanıcıyla kurulur; kurulum için süper kullanıcı hesabı verin.
DB_OWNER_GRANT_REQUIREDVerilen hesap çalışma zamanı rolüne (hnr_uygulama) sahiplik devredemiyor; grant hnr_uygulama to <hesap> ya da süper kullanıcı gerekir.
RUNTIME_DB_USER_MISMATCHVerilen kullanıcı sunucunun çalışma zamanı bağlantı kullanıcısıyla uyumlu değil ya da çalışma zamanı rolü kümede tanımlı değil; sunucu işletmecisine başvurun.
DB_CREATE_PRIVILEGE_REQUIREDHesabın CREATEDB yetkisi yok.
LOCAL_FIREBIRD_REQUIREDFirebird için sunucu yerel olmalıdır (uzak host reddedilir).
REMOTE_SERVER_DISABLEDBaşka sunucu tanımı kapalı; işletmeci kurulum.uzakSunucuIzin=true yapmalıdır.
REMOTE_HOST_NOT_ALLOWEDAdres özel ağ aralığında değil ve kurulum.sunucuIzinListesi içinde yok.
CLUSTER_NAME_INVALID / CLUSTER_EXISTSSunucu adı biçimi yanlış ya da aynı adla tanım zaten var.
RUNTIME_ROLE_PASSWORD_REQUIRED / RUNTIME_ROLE_PASSWORD_INVALIDÇalışma rolü sunucuda var; parolası eksik ya da yanlış.
FB_DATA_DIR_REQUIRED / FB_DATABASE_ACCESS_RESTRICTEDFirebird veri dizini girilmedi ya da uzak sunucunun DatabaseAccess ayarı o dizini reddetti.
CONFIG_WRITE_FAILEDFirma kuruldu ama server.properties yazılamadı; firma tanımını işletmeci elle eklemelidir.
COMPANY_EXISTSFirma kodu kullanılıyor; mevcut firmaya girin ya da farklı kod seçin.
PRECHECK_TIMEOUTVeritabanı sunucusu ön kontrolde zamanında yanıt vermedi. Uzak ve bulut sunucular (Neon, CockroachDB Cloud) uyku modundan uyanırken uzun sürebilir; sihirbaz bir kez kendiliğinden yeniden dener, yine olmazsa birkaç saniye sonra Devam düğmesine yeniden basın.
SETUP_IN_PROGRESSBu firma kodu için başka bir kurulum halen sürüyor. Firma kodu sunucu genelinde tekildir: aynı kod farklı bir veritabanı sunucusunda da aynı anda kurulamaz. Süren kurulumun bitmesini bekleyin ya da farklı bir firma kodu seçin.
SETUP_BUSYSunucuda aynı anda çalışabilecek kurulum sayısı doldu (varsayılan 3; işletmeci HNR_KURULUM_PARALEL ile değiştirir). Süren kurulumlardan biri bitince yeniden deneyin.

Aynı anda birden çok firma kurulumu ve kurulum günlüğü

Farklı firma kodları aynı anda kurulabilir; ayrı veritabanı sunucularına kurulan firmalar artık birbirini beklemez. Kilit firma koduna bağlıdır: aynı kod için ikinci kurulum SETUP_IN_PROGRESS ile reddedilir (firma kodu sunucu genelinde tekildir). Aynı anda çalışabilecek kurulum sayısı varsayılan olarak 3'tür. Kurulum penceresi başarısız olduğunda hata satırının altında "Kurulum günlüğü (son satırlar)" açılır kutusu görünür: bu satırlar veritabanı sunucusunun ve kurulum yordamının kendi teşhis çıktısıdır (aşama süreleri, motor uyarıları, veritabanı hata mesajları). Parola ve bağlantı bilgileri bu günlükte gösterilmez; içeriği olduğu gibi sunucu işletmecisine iletebilirsiniz.

PostgreSQL bu bilgisayarda yoksa: HNR kendi kurar

Veritabanı adımında PostgreSQL bulunamazsa sihirbaz "PostgreSQL'i kur" düğmesini gösterir. Tek tıkla yerleşik kurucu çalışır: yaklaşık bir dakika sürer, yaklaşık 200 MB yer kaplar ve kurulan sunucu yalnız bu bilgisayardan bağlantı kabul eder (listen_addresses=localhost, parola doğrulaması scram-sha-256). Kurulum ilerlemesi ekranda aşama aşama görünür: veri dizini, ayar dosyaları, sunucu başlatma, kullanıcı rolleri, şablon veritabanı, sunucu ayarları, doğrulama. Bittiğinde kaldığınız yerden devam edersiniz; veritabanı kullanıcı adı ya da parolası sormaz.

Kurucu ne yazar? Küme data/pg altına kurulur (veri dizini data/pg/veri, günlük data/pg/pg.log). Rol modeli data/pg-calisma-rolu.sql ile aynıdır: çalışma zamanı rolü hnr_uygulama (süper değil, veritabanı yaratamaz), süpersiz kurulum rolü hnr_kurulum (CREATEDB) ve firmanın diline göre hnr_sablon şablon veritabanı (örtük dönüşüm katmanı içeride). server.properties dosyasına yalnız postgresql.host/port/user/password/sslmode ve kurulum.basitKimlik satırları eklenir; mevcut satırların hiçbiri değişmez ve yazmadan önce server.properties.bak-… yedeği alınır. Süper kullanıcı (postgres) parolası ayar dosyasına yazılmaz: yalnız data/pg/HNR-PG-SIRLAR.txt dosyasında durur — bu dosyayı yedekleyin ve yetkisiz erişime kapatın.

Sınırlar ve sorun giderme. Kurucu yalnız uygulamanın çalıştığı bilgisayardan başlatılabilir (uzaktaki bir tarayıcı 403 alır) ve şimdilik yalnız Windows üzerinde çalışır. PostgreSQL program dosyaları sunucuda yoksa düğme yerine "işletmeci Windows x64 binaries zip dosyasını tools/postgresql klasörüne açmalı" uyarısı görünür — kurucu internetten indirme yapmaz. PostgreSQL zaten tanımlıysa kurucu hiçbir şey yapmaz. Kurulum, bilgisayar açıldığında PostgreSQL'i kendiliğinden başlatan bir görev de tanımlar; görev tanımlanamazsa (yetki kısıtı) PostgreSQL yine de çalışır ama ekranda "yeniden başlatınca elle başlatılmalı" uyarısı çıkar. Yalnızca HNR'nin kendi kurduğu küme kaldırılabilir; kaldırma görev, veri dizini ve server.properties satırlarını birlikte temizler ve o kümedeki bütün firma verisi silinir.

Oracle seçilirse: kurulum hesabının yetkileri

Kurulum için şart olan yetkiler. Oracle'da firma, iki şema sahibi (ana + EK1) olarak açılır. Sihirbaza girdiğiniz veritabanı hesabında şu sistem yetkileri bulunmak zorundadır: CREATE USER, ALTER USER, GRANT ANY PRIVILEGE. Gelişmiş ayarlarda özel veri konumu (kendi tablespace/DBF yolu) seçtiyseniz ayrıca CREATE TABLESPACE gerekir. Eksik varsa sihirbaz kurulumu başlatmadan durur ve eksik yetkilerin adını söyler (ORACLE_PRIVILEGE_REQUIRED) — yarım bir firma bırakmaz.

Önerilen ek yetkiler. DROP USER (özel konumda ayrıca DROP TABLESPACE) kurulum için şart değildir, ama kurulum ortasında bir hata olursa HNR yarım kalan şema sahiplerini bu yetkiyle kendisi kaldırır. Yetki yoksa kurulum yine denenir; hata mesajı ORACLE_YARIM_KURULUM_KALDIRILAMADI ile hangi şema sahibinin elle silinmesi gerektiğini yazar. Bu yüzden yalnız kurulum süresince DROP USER vermek, sonra geri almak iyi bir uygulamadır.

Çalışma zamanı hesabı ayrıdır. Sihirbaz her firma için iki şema sahibi açar ve onlara yalnız CREATE SESSION, CREATE TABLE, CREATE VIEW, CREATE SEQUENCE, CREATE PROCEDURE, CREATE TRIGGER verir; kota, seçilen tablespace üzerinde QUOTA UNLIMITED olarak tanımlanır. Yani günlük çalışmada kullanılan hesap başka firmayı göremez ve kullanıcı/şema yaratamaz.

Firma Bilgileri › Banka bağlantıları (yalnız yönetici): anlaşmalı bankalardan hesap hareketlerini canlı almak için bağlantı kurma, şifreli kimlik, bağlantı testi, hesap eşleme ve çekim aralığı. Ayrıntı: Canlı Banka Bağlantısı rehberi.

Yönetici parolası (tur 14): sihirbazın yönetici adımında parola en az 12 karakter, en az bir harf ve bir rakam olmalı ve kullanıcı adını içermemelidir; koşullar alanın altında canlı sayılır ve kural sağlanmadıkça İleri yanıt vermez. Sıradan kullanıcı parolası kuralı için bkz. Parola kuralı.

11. Ayarlar › HNR › "Firma veritabanı yedeği" ve yedekten geri yükleme

Ne işe yarar. Ayarlar › HNR bölümündeki Firma veritabanı yedeği kartı, içinde bulunduğunuz firmanın ana ve EK1 veritabanlarını tek bir şifreli paket klasörüne alır. Paket, HNR sunucusunun çalıştığı bilgisayarda seçtiğiniz klasörün altında yeni bir klasör olarak doğar: main.enc, ek1.enc ve en son yazılan hnr-yedek.json tamamlanma işareti. Yedek almak için sistem yöneticisi olmalı ve o andaki HNR yönetici parolanızı yeniden girmelisiniz; paketi açan parola da budur. Sunucu/veritabanı kimlik bilgileri pakette tutulmaz.

Geri dönüş. Giriş ekranındaki ⋮ menüsünden açılan "HNR yedeğinden yeni firma oluştur" ekranı, paketi her zaman YENİ bir firma koduna açar — mevcut bir firmanın üzerine asla yazılmaz. Geri yükleme hem yedek alındığı andaki HNR yönetici parolasını hem de hedef veritabanının yönetici kimliğini ister (Firebird: SYSDBA, PostgreSQL: süper kullanıcı, CockroachDB: root/admin, SQL Server: sysadmin, Oracle: CREATE USER yetkili yönetici). İki yük de eksiksiz açılıp doğrulanmadan firma yayımlanmaz; geçersiz parola ya da bozuk ikinci parça durumunda hedefte hiçbir şey oluşmaz.

Hangi motorlarda çalışır. Firebird, PostgreSQL, HNR'nin kendi kurduğu yerel CockroachDB düğümü, Microsoft SQL Server ve Oracle. Firebird/PostgreSQL/CockroachDB'de motorun kendi yedek aracı kullanılır. SQL Server ve Oracle'da paket mantıksaldır: şema tanımı + tüm tabloların satırları veritabanı bağlantısı üzerinden okunur. Böylece veritabanı sunucusu uzakta ya da bir konteyner içinde olsa bile yedek alınabilir; sunucunun dosya sistemine erişim gerekmez. Geri yüklemede yeni firma için yeni veritabanı/şema ve yeni bir çalışma kullanıcısı oluşturulur; Oracle paketinde hedef küme adını (ve gerekirse servis adını, varsayılan FREEPDB1) yazmalısınız.

Bilmeniz gerekenler. Ana ve EK1 ayrı ayrı yedeklenir; ikisi arasında tek bir atomik an garantisi yoktur — tutarlı bir paket için firmada işlem yapılmayan kısa bir aralık seçin. Aynı anda yalnız bir yedek ya da geri yükleme çalışabilir. Yedek klasörü tarayıcının değil sunucunun dosya sistemindedir ve bağlantılı (symlink/junction) klasör kabul edilmez. Paketi kaybolmayacak bir yere kopyalayın: paket olmadan geri dönüş yoktur, parola olmadan paket açılmaz.

12. Ayarlar › İşletme profili ve kurumsal zorunluluklar

Profil, programı kaç kişinin kullandığına göre gereksiz onayları ve menü kalabalığını kapatır: Tek başıma (yeni kurulumun varsayılanı), Ekibimle, Kurumsal. Profili seçilmemiş eski firmalar kurumsal sayılır; davranışları değişmez.

Dört anahtar tek tek değiştirilebilir: sade menü, sade cari kartı, küçük bakiyeli carileri gizleme, eksi stoğa satışta ikinci onay. Profil değişince anahtarlar yeni profilin varsayılanına döner; her değişiklik ayar izine yazılır. Yasal zorunluluklar (KDV, belge numarası sırası, fatura bilgileri, e-belge, kişisel veriler) bu ekranda yoktur. Adım adım anlatım: Tek başıma başlangıç.

Beşinci anahtar Tahsilat en eski açık faturaları kapatsın: faturaya bağlanmadan yazılan tahsilat müşterinin en eski açık satış faturalarını sırayla kapatır (tek kişilik ve ekip profilinde açık, kurumsalda kapalı). Küçük bakiyeli carileri gizleme her profilde (profili seçilmemiş eski firmalar dâhil) varsayılan olarak kapalıdır; yalnız bu ekrandan açıkça açılırsa çalışır.

Kurumsal kontroller › İkinci kullanıcı onayı: firmada tek kullanıcı varken seçilemez (kayıtları onaylayacak ikinci kişi yoktur); ikinci kullanıcı açılınca seçilebilir. Yedekleme sekmesi firma veritabanı yedeğini tek yerde toplar.

Bireysel ve KOBİ profilinde Yedekleme sekmesinde yedeğin altında Fatura bakiyelerini onar da bulunur: faturaların açık tutarını müşteri hareketlerinden (en eski fatura önce) yeniden hesaplar; önce kuru sonuç gösterir, her koşum denetim izine yazılır, müşteri bakiyesi değişmez. Kurumsal profilde bu araç Gelişmiş kurulumun aktarım bakımındadır. e-Fatura / e-Arşiv eşiği girilmedi uyarısı yalnız bireysel ve KOBİ profilinde görünür.

13. Ayarlar › Stok politikası: eksiye düşmeyi yasakla

Aynı kapıyı Ayarlar › Stok politikası › Eksiye düşmeyi yasakla (depo başına) bölümünden de yönetebilirsiniz: her aktif depo için bir kutu vardır (depo kartındaki kutuyla aynı ayardır; biri değişince öteki de değişir). Kapıyı yalnız yönetici açar ya da kapatır; öteki kullanıcılarda kutu pasiftir ve “Değiştirmek için Yönetici yetkisi gerekir (Ayarlar › Kullanıcılar).” yazar. Varsayılan kapalıdır.

14. Ayarlar › Firma Bilgileri › İletişim: Genel adres (dış erişim)

Genel adres (dış erişim), müşterinin internetten açabildiği adrestir (ör. https://erp.firmaniz.com). Cari mutabakat mektubundaki yanıt bağlantısı bu adresle basılır. Adres http:// ya da https:// ile başlamalıdır; localhost, 127.0.0.1 gibi yalnız bu bilgisayardan açılan adresler kabul edilmez: alanın altında nedeni yazar, Kaydet pasifleşir; sunucu da böyle bir değeri 422 GENEL_ADRES_GECERSIZ ile reddeder.

Alan boşsa program sunucu ortamındaki yanıt adresine (MUTABAKAT_YANIT_TABAN ya da PORTAL_ADRES) bakar; o da yoksa mektuba bağlantı hiç basılmaz (eskiden yanlışlıkla bu bilgisayarın yerel adresi basılabiliyordu), yalnız yanıt kodu yazılır. Adresi değiştirdikten sonra yeni gönderilen mektuplar yeni adresle basılır. Ayrıntı: Cari Mutabakat › Yanıt kodu, bakiye saati ve genel adres.

15. Ayarlar › Sistem

Sistem bölümü her kullanıcıya açıktır ve üç küçük grup içerir: Hakkında (sürüm bilgisi; “Dil” satırı arayüz dilinin görünen adını gösterir, ör. “Dil Türkçe”; dosya erişimi satırı “Tam (dosyaları doğrudan açıp kaydedebilir)”, “Sınırlı (OPFS)” ya da “İndirme” diye okunur yazılır), Günlük (sistem işlem günlüğünü dosyaya aktarır) ve Sıfırla (tema, vurgu, duvar kağıdı ve ölçeği varsayılana döndürür; yalnız sizin görünümünüzü etkiler, şirket verisine dokunmaz). Sistem bölümü muhasebe ya da stok kaydı yazmaz. Bölüm başlığındaki “? Yardım” düğmesi bu bölüme açılır.

Parola kuralı

Yeni bir kullanıcı açarken, bir kullanıcının parolasını sıfırlarken (Ayarlar › Kullanıcılar) ve kendi parolanızı değiştirirken (Ayarlar › Hesap › Parola) parola şu kurala uymalıdır: en az 8 karakter, en az bir harf ve en az bir rakam içermeli, kullanıcı adını içermemeli. Alanın altındaki koşul satırı hangi koşulun eksik olduğunu gösterir; kural sağlanmadıkça Kaydet pasiftir ve nedeni düğmenin altında yazar. Sunucu aynı kuralı uygular: uymayan parola “Yeni parola kurala uymuyor (n koşul eksik)” cümlesiyle ve eksik koşulların listesiyle reddedilir. Mevcut parolalar zorlanmaz: parolasını değiştirmeyen kullanıcı eskisiyle girmeye devam eder; kural yalnız yeni ya da değişen parolada aranır.

İlk kurulum sihirbazında oluşturulan yönetici parolası daha sıkıdır: en az 12 karakter, en az bir harf ve bir rakam, kullanıcı adını içermez. Bu kullanıcı tam yetkili olur; parolayı güvenli saklayın. Sihirbaz alanın altında koşulları canlı gösterir ve İleri düğmesinde aynı cümleyi söyler (bkz. İlk kurulum sihirbazı).

Giriş kilidi ve oturum

Aynı kullanıcı adıyla 15 dakika içinde 10 hatalı parola girilirse o kullanıcının girişi 15 dakika durdurulur. Kilitliyken doğru parola da reddedilir; ekran “Giriş geçici olarak durduruldu; 15 dakika sonra yeniden deneyin ya da yöneticinize Ayarlar › Kullanıcılar'dan kilidi açtırın.” cümlesini gösterir. Cümle kullanıcı adının var olup olmadığını söylemez (olmayan bir ad için de aynıdır). Bilgisayar (IP) başına giriş freni ayrıca çalışır ve hesap kilidinden bağımsızdır: çok sayıda hatalı denemeden sonra “Çok sayıda hatalı giriş denemesi — bu adres geçici olarak engellendi, birkaç dakika sonra yeniden deneyin.” cümlesiyle 429 verir; Retry-After başlığı engelin gerçek kalan süresini (en çok 5 dakika) saniye olarak söyler. Hesap kilidi Ayarlar › Hesap › Parola’da yanlış yazılan mevcut parolayı da sayar. Kilit olayı oturum günlüğüne yazılır.

Kilitli kullanıcıyı Ayarlar › Kullanıcılar listesinde 🔒 simgesi ve “Giriş kilitli (n dk)” rozeti gösterir. Satırdaki Kilidi aç düğmesini yalnız Yönetici yetkisi olan kullanıcı kullanır ve yalnız kendi firmasındaki kullanıcıları açar; “Giriş kilidi açıldı.” görünür ve olay kayda geçer. Beklemek de yeter: 15 dakika sonra kilit kendiliğinden kalkar. Kullanıcı silinirse kilit kaydı da temizlenir.

Bir oturum açıldığı andan itibaren en çok 24 saat yaşar. Oturumu Kilitle artık yalnız ekranı değil oturumu sunucuda da kilitler: kilitliyken o oturumun jetonu hiçbir uçta çalışmaz; kilidi açmak parolanızı yazarak yeniden girmek demektir, kilitliyken sayfayı yenilerseniz tam giriş gerekir. Parolanızı değiştirdiğinizde (Ayarlar › Hesap › Parola) öteki cihazlardaki oturumlarınız kapanır, değiştirdiğiniz oturum açık kalır. Yönetici bir kullanıcının parolasını sıfırlar, adını değiştirir ya da kullanıcıyı silerse o kullanıcının açık oturumları hemen kapanır (yalnız kendi firmasında). Çıkış yapmak oturum çerezini de kapatır.

Firma geneli ayarları kim değiştirir

Bütün firmayı ilgilendiren politika ayarları sıradan iş yetkisiyle değiştirilemez: ödeme günü ve ödeme emri ayarları, fiyat iskonto kuralı, ithalat maliyet dağıtımı, depo operasyonları (sayım programı), kalite (IQC kriterini pasife alma dâhil), servis bilet ayarları ve benzeri firma politikaları yalnız Yönetici yetkisiyle kaydedilir. Yetkisi olmayan kullanıcının kaydetme isteği “Bu firma geneli ayarı yalnız Yönetici değiştirebilir — Ayarlar › Kullanıcılar.” cümlesiyle 403 verir. Mesaj servisi ve banka bağlantı ayarları da aynı kuraldadır. Yetkiyi Ayarlar › Kullanıcılar’dan kullanıcı kartında verirsiniz.

Aynı kural Gelen Mal, İade Lojistiği, Toplu Mutabakat, Kredi, Kumaş muayenesi ve QMS tedarikçi belge kapısı ayar ekranlarında da geçerlidir: yetkisi olmayan çalışan ayarı görür ama Kaydet pasiftir ve altında nedeni yazar (“Bu firma geneli ayarı yalnız Yönetici değiştirebilir — Ayarlar › Kullanıcılar.”). Kural modüllerin kendi ayar sayfalarına da uzanır: Standart maliyet dönem ve muhasebe ayarları ve GÜG oranları (oranları yalnız Yönetici yazar ve siler), çek/senet karar oranları, döviz pozisyonu eşikleri, finansman ayarları, bakım ve MES ayarları, sevkiyat tanımları (varış tahmini, ihracat, kapıda tahsilat, GS1), müşteri portalı ayarları ve servis kullanıcısı, sabit kıymet ayarları, vade farkı fatura kalemi, puantaj ve fazla mesai kapı ayarı, bütçe, depo operasyonları, final muayene, ödeme planlama, ithalat, fiyat, risk, takılan iş ve cari mutabakat ayarları ile bildirim anomali kuralları yalnız Yönetici tarafından kaydedilir. Yetkisiz kaydetme isteği tek bir kodla (YONETICI) ve aynı cümleyle 403 verir. Boş bir ayar isteği ayarı sıfırlamaz: 422 verir (“Kaydedilecek ayar gönderilmedi — en az bir ayarı değiştirip yeniden kaydedin.”); kısmi istek yalnız gönderilen alanı değiştirir, ayarı varsayılana döndürmek ise yalnız açık bir eylemle olur. Kural kayıtları (muhasebe, vade, komisyon, takvim kuralları) ve İK müdürü ayarları kendi modül ya da rol yetkisiyle yazılmaya devam eder.

Kullanıcıyı silmeden kapatmak: Pasifleştir

Ayarlar › Kullanıcılar listesinde her satırda Pasifleştir düğmesi vardır (onay sorar; telefonda Bahçe+Adım’da da aynı düğme). Pasifleştirilen kullanıcı giriş yapamaz ve açık oturumları kapanır; kayıtları ve işlem izleri korunur (“Kullanıcı giriş yapamaz; açık oturumları kapanır. Kayıtları ve izleri korunur.”). Pasif kullanıcı yanlış parola girmiş gibi aynı hatayı (401, KIMLIK_HATALI) alır; böylece hesabın var olup olmadığı ele verilmez. Aynı kişinin personel portalı ve MES terminali girişleri de düşer. Etkinleştir hesabı geri açar. Kendi hesabınızı ve son Yönetici’yi pasifleştiremezsiniz (“Kendi hesabınızı pasifleştiremezsiniz.”). İK’da çıkış verilince kapanan erişim de listede “Pasif” görünür.

Pasifleştirme silme değildir. Silme ayrıdır ve geri alınamaz; pasifleştirme istediğiniz an Etkinleştir ile geri alınır. Pasifleştirmeyi yalnız Yönetici yapar; Ayarlar’dan kapatılan bir hesabın erişimini İK erişim ekranından da yalnız Yönetici açabilir. Kullanıcı kartındaki Yetki seviyesi (0-15) alanında 0 “seviye yok” demektir.

Pasifleştirilen kullanıcıya bağlı personelin yeni personel portalı ve MES terminali girişi de kapanır: ekran yanlış PIN’deki cümleyi gösterir (“Kullanıcı adı veya PIN hatalı”), böylece hesabın var olup olmadığı ele verilmez. Portal hesabı silinmez; Etkinleştir ile aynı PIN yeniden geçerli olur.

Finans politikası: kasa ve banka eksiye düşerse

Ayarlar › Finans politikası bölümündeki Kasa ve banka eksiye düşerse grubu tek bir firma ayarıdır ve iki seçenek sunar. Uyar (varsayılan): ödeme hesabı eksiye düşürecekse makbuz durur; kullanıcı eksi bakiye onayını verip en az 5 karakterlik gerekçe yazarsa yazılır ve onay işlem kaydına “Onaylı geçiş” olarak düşer. Engelle: kasa ya da banka hesabı eksiye düşemez, onayla da geçilemez; önce tahsilat ya da transferle bakiye sağlanmalıdır.

Kapsam: kasa ya da banka hesabından para çıkaran her makbuz — Makbuz Girişi (kasa/banka, toplu giriş), kasa ↔ banka transferi, Banka Hareketleri’nden makbuz yazma ve ödeme emri ödemesi. Kredi kartı hesapları kapsam dışıdır. Değiştirmek için Yönetici yetkisi gerekir (Ayarlar › Kullanıcılar); yetkisiz kullanıcı seçimi görür ama değiştiremez. Bölümde politikayı en son değiştirenin adı ve tarihi (“Son değişiklik”) görünür. Telefonda (Bahçe + Adım) aynı bölüm vardır.

HNR Yardım Merkezi · Ayarlar ve Log · Bu sayfa programla birlikte güncellenir. Eksik veya yanlış bulduğunuz yeri sistem yöneticinize bildirin.

İlgili rehberler