İçindekiler
1. Yetki matrisi2. Görev ayrılığı3. Dönem kilitleri4. Bulgular5. Kaynak değişikliği denetimi6. Kim görebilir, telefonda7. SınırlarDenetim merkezi: yetki matrisi ve dönem kilitleri
Kim neye yetkili, hangi mali dönem kilitli, kilitler kim tarafından ne zaman ve hangi gerekçeyle açıldı: iç denetimin ve bağımsız denetçinin ilk soruları tek pencerede yanıtlanır.
Denetim merkezi salt okurdur; hiçbir yetkiyi ya da kilidi değiştirmez. Değişiklikler Ayarlar › Kullanıcılar, Ayarlar › Güvenlik kapıları, Ayarlar › Kurumsal kontroller ve Muhasebe penceresinde yapılır.
1. Yetki matrisi
Üç görünüm vardır: Yetkiler (kullanıcı × izin), Pencere erişimi (kullanıcı × pencere) ve Görev ayrılığı. Her hücre izin var ya da yok gösterir. Süzgeçle yalnız kritik yetkisi olanları, görev ayrılığı çakışması olanları, pasif kullanıcıları ya da 90 gündür erişmeyenleri görebilir, kullanıcı adıyla arayabilirsiniz. Pasif hesabın kapalı olduğunu gösterir (“Hesap kapalı: kullanıcı giriş yapamaz. Açmak için Ayarlar › Kullanıcılar › Etkinleştir.”); “90 gündür erişmedi” ayrı bir rozet ve süzgeçtir (“Pasif kullanıcılar (hesap kapalı)” ve “90 gündür erişmeyenler”). Kullanıcı satırına tıklayınca depo, kasa, son erişim ve açık izinlerin tam listesi açılır; tablonun tamamı CSV olarak indirilir. Son erişim bilgisi erişim izinden gelir ve yalnız Yönetici’ye gösterilir.
Kritik yetkiler ayrıca işaretlenir: bütün yetkiler (sistem yöneticisi), veritabanına doğrudan sorgu, limit ve kapıları aşarak işlem, firma yedeği alma, uzaktan erişim, geliştirici araçları, toplu veri aktarımı, kart birleştirme ve kayıt silme.
2. Görev ayrılığı
Aynı kişide birlikte bulunması hata ve suistimal riskini artıran yetki çiftleri uyarı olarak listelenir: alış faturası girip ödeme yapmak, satış faturası kesip tahsilat girmek, cari kartı düzenleyip ödeme ya da tahsilat girmek, kredi limiti tanımlayıp satış belgesi girmek, satın alma siparişi verip mal kabul yapmak, fatura girip silmek, stok sayımı yapıp sayım farkını onaylamak, kasa ve banka işlemi girip muhasebe fişi yazmak. Sistem yöneticileri bu listeye alınmaz; onların her yetkisi zaten açıktır ve kritik yetki olarak görünür.
Çakışması olan her kullanıcı için kurala uygun düzeltme önerisi gösterilir: kullanıcının izinlerine en yakın rol şablonu bulunur ve şablonun istemediği taraf kapatılır (eski satış şablonundan kalan tahsilat, eski finans şablonundan kalan fatura girişi ve cari kartı düzenleme, eski satın alma şablonundan kalan mal kabul gibi). Şablona benzemeyen kullanıcıda daha az izin kapatan taraf, eşitse yürütme tarafı (ödeme, tahsilat, mal kabul) önerilir. Kullanıcı ayrıntısındaki "Kurala uygun düzelt" ya da Görev ayrılığı görünümündeki "Önerilerin hepsini uygula" onay adımından sonra yalnız önerilen izinleri kapatır; kullanıcının açık oturumu hemen yenilenir ve işlem kullanıcı yönetimi izine yazılır.
Öneriyi yalnız sistem yöneticisi uygular; Denetim izniyle bakan kullanıcı öneriyi görür. Öneri gösterildikten sonra kullanıcının izinleri başka biri tarafından değiştirildiyse ya da aynı öneri iki kez uygulanmak istenirse işlem yapılmaz ve "Öneri değişti" uyarısı çıkar. Cari kartı kuralı yalnız cari kartı düzenleme iznini sayar; cari ekstresini görmek tahsilatla birlikte çakışma sayılmaz.
3. Dönem kilitleri
Beş kilit tek ekranda izlenir: belge dönem kilidi (bu tarihten öncesine fatura, irsaliye ve makbuz girilemez), muhasebe dönemi kilidi, kurumsal kilit tarihi, kurumsal dönem kapanışı ve standart maliyet dönemi dondurması. Son 12 ayın ızgarası her ayın hangi kaynakta kilitli olduğunu gösterir; aya tıklayınca o ayın kilit olayları kim, ne zaman ve hangi gerekçeyle yapıldığıyla sırayla listelenir.
Kilit açılması tek başına hata değildir; gerekçesi ve kilit açıkken yazılan kayıtlar incelenir. Masaüstü programından yapılan kilit değişiklikleri de aynı ize düşer. Belge dönem kilidinin değişiklik geçmişi sunucu güncellemesinden sonra tutulmaya başlar; öncesi için yalnız son değiştiren görünür.
4. Bulgular
Yüksek riskli bulgular: belge dönem kilidi tanımlı değil; kilit tarihi aylardır ileri alınmadı; sistem yöneticisi kilitli döneme belge girebiliyor; kilit kurulduktan sonra kilitli döneme fatura yazıldı; kilit geri alındı ya da kaldırıldı ve o aralığa fatura yazıldı. Diğer bulgular: muhasebe dönemi kilidi açıldı (açıkken kaç kayıt yazıldığıyla) ya da hâlâ açık; türetilmiş ama kilitlenmemiş eski muhasebe dönemi; kurumsal dönem kapanışının yeniden açılması; kurumsal kilit tarihinin geri alınması; standart maliyet döneminin dondurmasının çözülmesi. Her bulgu kullanıcıyı, zamanı ve gerekçeyi taşır.
5. Kaynak değişikliği denetimi
Kilitli bir muhasebe dönemi için Kaynak değişikliğini denetle’ye basın: muhasebe türetimi kuru olarak çalışır ve deftere yansımamış kaynak değişikliklerini sayar (yeni, değişen ve silinen belgeler, birkaç örnekle). Hiçbir fiş yazılmaz. Sayı sıfır değilse kilitten sonra kaynak belgelerde oynama olmuştur. Bu denetim için Muhasebe yetkisi gerekir.
6. Kim görebilir, telefonda
Yetki matrisini sistem yöneticisi ve Denetim izni olan kullanıcı görür; dönem kilitlerini ayrıca Muhasebe izni olan da görür. İzinler Ayarlar › Kullanıcılar › Toplu mutabakat ve denetim grubundadır. Telefonda (Bahçe ve Adım) matris bir pencere seçilerek kullanıcı listesi hâlinde, dönem kilitleri ve bulgular kart olarak gösterilir.
7. Sınırlar
Matris yalnız izinleri gösterir; depo ve kasa kapsamı kullanıcı ayrıntısında yazılıdır ama hücrelere yansımaz. Reddedilen yazma girişimleri (kilitli döneme girilmek istenen belge gibi) izlenmez; yalnız gerçekleşen değişiklikler görünür. Ayar değişikliklerinin geçmişi yalnız bu sürümden sonra yapılan değişiklikleri içerir.
İlgili rehberler
- Sözleşme Takvimi ve Görevler — Kira, Sigorta, Lisans, Muayene Bitişleri ve Belgeye Bağlı İşlerSözleşme takvimi, şirketin kendi süreli yükümlülüklerini tek yerde toplar: kira, sigorta, yazılım lisansı, bakım/servis sözleşmesi, muayene.
- Entegrasyon kataloğu: HNR neye bağlanır?Bu sayfa HNR'nin bankaya, kargoya, pazaryerine, vergi idaresine, muhasebe dosyalarına ve başka programlara nasıl bağlandığını tek yerde toplar.
- Baskı Formları — kâğıda çıkanı siz tasarlarsınızEskiden teklif, fatura ve makbuz formları programın içine gömülüydü; değiştirmek için yazılımcı gerekiyordu. Artık formu siz kuruyorsunuz.
- Denetim İzi, Güvenlik Kapıları ve AnormalliklerBu rehber üç ayrı savunma katmanını anlatır. Kısaca: birincisi yazar, ikincisi durdurur, üçüncüsü gösterir. Üçü ayrı ayrı işe yarar ama asıl gücü birlikte.
- Belge Numarası Serileri — Sıfırdan RehberHer kesin belgenin — fatura, irsaliye, sipariş, teklif, makbuz, çek bordrosu — müşteriye, muhasebeciye ve vergi dairesine gösterilen bir numarası vardır.
- Bildirim ve Onay Merkezi — Sıfırdan RehberOnay bekleyen işler programın on ayrı köşesinde durur: kredi limiti bir yerde, fatura eşleşme farkı başka yerde, izin talebi İK'da.