Baskı Formları — kâğıda çıkanı siz tasarlarsınız

Eskiden teklif, fatura ve makbuz formları programın içine gömülüydü; değiştirmek için yazılımcı gerekiyordu. Artık formu siz kuruyorsunuz: Baskı Tasarımcısı boş bir A4 verir, nesneleri istediğiniz yere milimetre milimetre koyarsınız ve kâğıda ne çıkacağını anında görürsünüz. HTML bilmeniz gerekmez. Tek bir sistem vardır — eski “parça” ve “HTML” kipleri kaldırıldı; kayıtlı formlarınız tasarıma çevrildi.

📍 Nerede?

Ayarlar → HNR Tercihleri → Firma Bilgileri → Baskı Formları. Yalnız sistem yöneticisi düzenleyebilir: form müşteriye giden evrakın yüzüdür.

🖨️ Yazdırmak için tasarım GEREKMEZ

Fatura Kartı'ndaki Yazdır her zaman çalışır: bir belge türü için form tasarlanmamışsa program o türün kutudan çıkan hazır formunu basar (firma ve müşteri başlığı, kalem tablosu, toplamlar, tutarın yazıyla karşılığı) ve size “varsayılan hazır form kullanıldı” der. Yöneticiniz bu sayfadaki tasarımcıyı yalnız kendi formunuzu istediğinizde kullanır — o zaman sizin tasarımınız hazır formun yerine geçer. 11 belge türünün hepsi böyle basılabilir: teklif, sipariş, fatura, irsaliye, tahsilat/kasa/banka makbuzu, çek bordrosu, üretim emri, üretim teyit fişi, depo transfer fişi.

1. Baskı Tasarımcısı — sayfayı kurmak

Baskı Tasarımcısı boş bir A4 verir: her şeyi istediğiniz yere milimetre milimetre koyarsınız — matbaadan gelen bir forma birebir oturtmak, logoyu sağ üste almak, imza kutusunu sayfanın dibine sabitlemek burada mümkündür.

📍 Nasıl açılır?

Ayarlar → HNR Tercihleri → Firma Bilgileri → Baskı Formları. Ekran kayıtlı formların listesidir; “Yeni form tasarla” ya da bir satırdaki Tasarla düğmesi tasarımcıyı açar. Yeni tasarım boş açılmaz: seçtiğiniz belge türüne uygun, çalışan bir form hazır gelir. Beğenmediğiniz nesneyi silin, eksik olanı soldan sürükleyin.

Sayfaya koyabileceğiniz nesneler: Metin (sabit yazı), Alan (veritabanından gelen değer), Resim (logo/kaşe), Çizgi, Dikdörtgen, Tablo (kalem satırları) ve Barkod. Nesneyi tutup sürükleyin, köşesinden boyutlandırın; ok tuşlarıyla milimetre milimetre kaydırın. Sağdaki panelden punto, kalınlık, hizalama, renk ve çerçeve ayarlanır.

Alanı sürükleyip bırakmak

Soldaki ağaçta belge türünün bütün alanları vardır: Firma bilgileri (ünvan, adres, vergi dairesi, VKN, logo), Belge başlığı (no, tarih, vade, açıklama, depo, taşıyıcı, plaka, döviz, kur), Cari (kod, ünvan, adres, vergi no, bakiye), Kalem satırları (kod, açıklama, miktar, birim, fiyat, iskonto, KDV, tutar, lot, SKT, seri), Toplamlar (ara toplam, iskonto, matrah, KDV, tevkifat, genel toplam, yazı ile) ve Sayfa (sayfa no / toplam sayfa). Alanı sayfaya bırakırsanız oraya o belgedeki gerçek değer basılır; tasarım ekranında bunu örnek bir belgeyle dolu görürsünüz.

💡 Boş alan kâğıda basılmaz

Bir alanın karşılığı o belgede yoksa (ör. taşıyıcı girilmemişse) kâğıda hiçbir şey basılmaz — yer tutucu da, boş etiket de. Bir kutunun tamamını gizlemek isterseniz nesneye koşul verin: “şu alan boşsa bu nesneyi gizle”. Tevkifat satırı böyle çalışır: tevkifatsız faturada “Tevkifat 0,00” yazmaz, satır hiç çıkmaz.

Kalem tablosu ve çok sayfalı belgeler

Tablo nesnesi kalem satırlarını basar. Sütun ekleyip çıkarabilir, her sütunun genişliğini, hizasını ve biçimini (para, sayı, tarih, yüzde) ayrı ayrı verebilirsiniz. Satırlar tabloya sığmazsa devam sayfası açılır: başlık satırı tekrar basılır, yanına “(devam)” yazılır. Yalnız ilk sayfada ya da yalnız son sayfada çıkmasını istediğiniz nesneler (antet, toplam bloğu, imza) için nesnenin “sayfa” ayarını kullanın.

Yazdırmak ve PDF almak

Tasarımı Kaydet deyip o belge türü için varsayılan yaparsanız, artık faturayı/teklifi yazdırdığınızda kâğıda bu form çıkar. Belgenin sağ-tık menüsünde ayrıca “PDF olarak indir” vardır: sunucu formu üretip PDF dosyası olarak indirir — e-postaya eklemek, arşivlemek için. PDF üretimi mesaj servisine bağlıdır; servis kapalıysa program bunu söyler ve sizi tarayıcı yazdırmasına yönlendirir, sessizce boş dosya indirmez.

Aynı form üç yerde daha kullanılır: belge menüsündeki “PDF görüntüle” (belgeyi program içinde açan önizleme), “Mail ile gönder” ve “WhatsApp ile gönder”. Gönderime eklenen PDF, ekranda gördüğünüz ve kâğıda basılan formun aynısıdır — tasarımı bir kez düzeltmek dört yeri birden düzeltir.

🔄 Başka bir tasarımı (JSON) içe aktarmak

Bir tasarımı JSON olarak dışa aktarıp başka bir firmaya/kuruluma taşıyabilirsiniz: tasarımcıda JSON dışa aktar, listede “Eski şablonu içe aktar (JSON)”. Aynı düğme, elinizde kalmış eski bir HTML şablonunu da kabul eder ve nesnelere çevirir — sistemde kalan tek eski-format kapısı budur. Dönüşüm en iyi çabadır, birebir değil: nesneler yukarıdan aşağı dizilir, konumlarını siz düzeltirsiniz. Eşlenemeyen bir alan varsa program bunu listeleyerek söyler ve o parçayı silmez.

⚠ Kimler tasarlayabilir, kimler basabilir

Tasarlamak yalnız sistem yöneticisinindir — form, müşteriye giden evrakın yüzüdür. Basmak ise belgeyi zaten görebilen herkesin hakkıdır: satışçı kendi faturasının PDF’ini alabilir, üretim sorumlusu üretim emrini basabilir. Baskı ayrı bir yetki değildir; belgeyi göremeyen onu basamaz da.

İlgili rehberler: Belge Girişi · Ayarlar · Belge Zinciri.

2. Logo, kaşe ve stok resmi

Tasarımcıda araç rayından Resim nesnesini sayfaya koyun. Açılan pencerede üç kaynak vardır: Resimler kütüphanesi (HNR'nin kendi görsel deposu), Stok resmi (bir stok kodu yazıp Getir’e basın — Stok Kartı › Resimler’e yüklenen kart fotoğrafları gelir; ürün kataloğu ve etiket formları için) ve Adres (URL) / Dosya yükle. Pencerenin üstünde bir de Firma logosu hızlı düğmesi vardır: Resimler’de adında “logo” geçen ilk görseli tek tıkla koyar.

💡 Neden ayrı bir yükleme yok?

Logolarınız zaten HNR veritabanında ve masaüstü tarafıyla ortaktır. Forma ikinci bir resim deposu açsaydık, logoyu değiştirdiğinizde hangisinin güncel olduğu belirsizleşirdi. Resmi Resimler bölümünde bir kez güncelleyin, formlar da güncellenir.

⚠ Resim listesi boş geliyorsa

O firmada resim/dosya veritabanı yoktur (deneme firmalarında normaldir). Pencerenin altındaki kutuya dosya adını elle yazabilirsiniz; canlı firmada aynı adla bulunur.

3. Alış formu ile satış formu ayrıdır

Teklif, sipariş, fatura ve irsaliyede üstteki Alım / satım kutusu çıkar. Aynı belge türünün iki ayrı formu olur ve ikisi birbirini ezmez: satışın varsayılanı ile alışın varsayılanı ayrı ayrı seçilir.

Sebebi metinlerin karşıtlığıdır: satışta "işbu belge teklifimizdir, ödeme banka hesaplarımıza yapılacaktır" yazar; alışta "bu kalemleri sipariş ediyoruz, teslim adresimiz…". Tek şablona sığmaz. Emekli olan eski istemcide de bunlar iki ayrı formdu.

🔤 Üç kullanışlı alan

Yön adı (SATIŞ / ALIŞ) ve Karşı taraf etiketi (Müşteri / Tedarikçi) yöne göre kendiliğinden değişir. Müşteri kutusunun başlığında Karşı taraf etiketini kullanırsanız aynı yerleşim iki yönde de doğru kelimeyi basar.

4. Form listesi: varsayılan, kopya, silme, içe aktarma

Ayarlar → HNR Tercihleri → Firma Bilgileri → Baskı Formları ekranı kayıtlı formları listeler. Her satırda beş düğme vardır:

Düğme	Ne yapar
Tasarla	Formu Baskı Tasarımcısı'nda açar. Yalnız yöneticide.
Önizle	Formu örnek belgeyle açar; kâğıda ne çıkacağını yönetici olmayan da görebilir.
Varsayılan yap	Yazdırırken kullanılacak form budur. Her belge türü (ve yön) için tek varsayılan vardır; yenisini işaretleyince eskisi kendiliğinden düşer.
Kopyala	Aynı formdan “(kopya)” adıyla ikinci bir tane üretir — çalışan formu bozmadan denemek için.
Sil	Formu siler. Varsayılanı silerseniz program uyarır: o türün baskıları hazır forma döner — yine de basılır.

📄 “Hazır formla basılan türler”

Listenin altındaki bu kutu, kendi tasarımı olmayan belge türlerini gösterir. Bir türe tıklarsanız tasarımcı o tür için hazır formla açılır; kaydettiğiniz anda o tür artık sizin formunuzla basılır.

UID parça etiketi ve kasa etiketi (Data Matrix)

Tasarımcıya yeni bir nesne tipi eklendi: Data Matrix (ECC 200). Nesnenin değeri ya bir alandan gelir ya da MIL-STD-130 UII eşlemesinden kurulur: işletme kimliği (CAGE), parça numarası ve seri numarası birleştirilip ISO/IEC 15434 Format 06 taşıyıcısı olarak kodlanır. CAGE kodunuzu bir kez tanımlarsınız; program seri numarası uydurmaz. Ayrıntı: Savunma İzlenebilirliği → UII.