İçindekiler
Nerede, kim kullanırBaşlamadan önceAdım 1 — FirebirdSQL denetimiAdım 2 — Kaynak dosyasıYedeği UTF-8 hazırla ve bağlan / Bağlantıyı sınaAdım 3 — Tablo envanteri ve seçeneklerAdım 4 — Aktarım ve ilerlemeAdım 5 — Sonuç ve mutabakatBakım paneliSık görülen hatalarLinux'taEski programdan veri aktarımı (Firebird): Ayarlar › Veri aktarımı
Eski programınızın (FirebirdSQL) verisi — cari ve stok kartları, faturalar, irsaliyeler, çekler, reçeteler, resim ve belgeler — giriş yaptıktan sonra Ayarlar › Veri aktarımı (eski programdan) bölümünden HNR'ye aktarılır. İlk Kurulum sihirbazı artık veri aktarmaz. Bölümü yalnız sistem yöneticisi görür; telefonda (Bahçe + Adım arayüzü) aynı akış adım adım açılır.
Önce firmayı sihirbazla oluşturun: veri, önceden kurulmuş bir firmaya aktarılır; bu bölüm yeni firma açmaz. Aktarımdan önce hedef firmanın yedeğini alın. Eski programın veritabanı yalnız okunur: aktarım sırasında tek satırı bile değişmez.
Nerede, kim kullanır
Ayarlar › Veri aktarımı (eski programdan). Bölümü yalnız sistem yöneticisi görür ve kullanır; Yönetici yetkisi olmayan kullanıcıya “Veri aktarımı yalnız sistem yöneticisine açıktır.” yazar. Sunucu salt okunur kipteyse (yazma kapısı kapalı) aktarım başlamaz.
İlk Kurulum sihirbazındaki “Veritabanı içe aktar (eski firmadan veri aktar)” düğmesi artık veri aktarmaz; yalnız bir bilgi notu gösterir: önce firmayı oluşturun, giriş yaptıktan sonra Ayarlar › Veri aktarımı bölümünü açın.
Telefonda (Bahçe + Adım arayüzü) aynı bölüm adım adım açılır: her adım ayrı bir ekrandır, düğmeler parmakla rahat basılacak boydadır ve tablolar kart olarak görünür.
Başlamadan önce
- Hedef firma kurulmuş olmalı. Firmayı İlk Kurulum sihirbazıyla oluşturun ve yönetici olarak giriş yapın.
- Hedef firmanın yedeğini alın. Aktarım firmaya çok sayıda kayıt yazar; bir sorun olursa dönebileceğiniz bir yedeğiniz olsun.
- Bu bilgisayarda FirebirdSQL 3.0, 4.0 ya da 5.0 kurulu ve çalışıyor olmalı. 1. adım bunu denetler.
- Eski programın yedeği (.FBK) ya da veritabanı (.FDB) dosyası bu bilgisayardan erişilebilir olmalı. Resim ve belge veritabanı (EK1) varsa aynı klasörde durmalı.
- SYSDBA parolasını hazır tutun (Firebird kurulurken değiştirilmediyse varsayılan
masterkey). Yedek (.FBK) seçecekseniz, yedek boyunun yaklaşık 4 katı boş disk alanı bırakın.
Adım 1 — FirebirdSQL denetimi
Sayfa açılınca bu bilgisayarda FirebirdSQL'in kurulu olup olmadığı, çalışıp çalışmadığı ve sürümü denetlenir. Eski programın verisi bu bilgisayardaki FirebirdSQL ile okunur: sunucu bu bilgisayardır (localhost), port 3050'dir (kurulumda değiştirildiyse firebird.conf içindeki RemoteServicePort değeri) ve kullanıcı SYSDBA'dır. Bunlar sorulmaz; yalnız parola istenir.
| Durum | Ne yapmalı |
|---|---|
| Kurulu değil. Ekranda “Önce FirebirdSQL'i kurun.” yazar ve devam edilemez. | FirebirdSQL 3.0, 4.0 ya da 5.0'ı “FirebirdSQL indirme sayfası” (firebirdsql.org) bağlantısından, varsayılan ayarlarla (port 3050, SYSDBA) kurun; sonra “Yeniden denetle”ye basın. |
| Kurulu ama servisi çalışmıyor. Uyarıda sürüm ve port da yazar. | Windows Hizmetler'i açıp “Firebird Server - DefaultInstance” hizmetini başlatın; sonra “Yeniden denetle”ye basın. |
| Sürüm desteklenmiyor. “Bu FirebirdSQL sürümü desteklenmiyor” uyarısı çıkar. | FirebirdSQL 3.0, 4.0 ya da 5.0 kurun. |
| Hazır. Yeşil çerçevede “FirebirdSQL kurulu ve çalışıyor”, sürüm, localhost:port ve SYSDBA yazar. | “Devam” ile 2. adıma geçin. |
Bu adımda ayrıca “Aktarımdan önce hedef firmanın yedeğini alın.” uyarısı görünür. Daha önce bir aktarım yapıldıysa “Son aktarımın sonucunu göster” düğmesi o sonucu açar.
Adım 2 — Kaynak dosyası
Dosya seç düğmesi Windows'un dosya açma penceresini açar. Eski programın yedeğini (.FBK) ya da veritabanını (.FDB) seçin; .BAK ve .GDB uzantıları da kabul edilir. Başka türde bir dosya seçilirse reddedilir (KAYNAK_DOSYA_TURU).
EK1 (resim ve belge veritabanı; örneğin HESAP_EK1.FBK ya da HESAP.FDB_EK1.FBK) için ikinci bir seçim yoktur: aynı klasörde kendiliğinden bulunur ve seçimin altında “EK1 bulundu” yazar. Bulunamazsa “EK1 bulunamadı, yalnız ana dosya aktarılacak” uyarısı çıkar ve resim ve belgeler aktarılmaz; EK1'i ana dosyayla aynı klasöre koyup dosyayı yeniden seçin.
HNR bir Windows hizmeti olarak çalıştığında dosya tarayıcının kendi dosya seçme penceresiyle seçilir. Bu durumda ana dosyayla birlikte EK1 dosyasını da (Ctrl tuşuyla) aynı pencerede seçin. Seçilen dosyalar yüzde göstergesiyle bu bilgisayardaki aktarım klasörüne (aktarim\kaynak) kopyalanır; orijinal dosyaya dokunulmaz.
Büyük dosyalarda kısa yol: birkaç GB'lık yedeklerde ana dosyayı ve EK1 dosyasını önce bu bilgisayardaki aktarım klasörüne (aktarim\kaynak; tam yolu, dosya seçilmeden önce düğmenin altında yazar) kopyalayın, sonra Dosya seç ile yalnız ana dosyayı seçin. Klasörde aynı ad ve boyutta duran dosya yeniden kopyalanmaz; ekranda “Dosya aktarım klasöründe zaten vardı; yeniden kopyalanmadı.” yazar ve EK1 aynı klasörde kendiliğinden bulunur. Tarayıcıdan yüklenen büyük dosyalar parça parça gönderilir.
Dosyayı seçtikten sonra yalnız SYSDBA parolası girilir. SYSDBA / masterkey Firebird'ün başlangıç değerleridir; Firebird kurulurken parola değiştirildiyse kendi parolanızı yazın.
Yedeği UTF-8 hazırla ve bağlan / Bağlantıyı sına
Yedek (.FBK) seçtiyseniz düğme Yedeği UTF-8 hazırla ve bağlan olur. Yedek sunucuda açılır (“Yedek açılıyor…”), UTF-8'e çevrilir ve içeriği doğrulanır (“UTF-8 dönüşümü ve içerik doğrulaması…”); ilerleme tablo ve satır sayısıyla görünür. Doğrulamadan geçen kopya kaynak olarak kullanılır, orijinal yedek korunur. Bu iş için yedek boyunun yaklaşık 4 katı boş disk gerekir.
Veritabanı (.FDB) seçtiyseniz düğme Bağlantıyı sına olur: kaynağa bağlanır; sürümü, tablo sayısını ve EK1'in bulunup bulunmadığını gösterir. Başarılı olunca “Bağlantı kuruldu · sürüm … · … tablo” yazar ve Envanteri oku düğmesi etkinleşir.
Adım 3 — Tablo envanteri ve seçenekler
Envanteri oku kaynaktaki bütün tabloları listeler; hiçbiri sessizce düşmez. Her tablo dört karardan biriyle gelir:
| Karar | Anlamı |
|---|---|
| nesne | Tablodan kart/belge üretilir ve firmanın kendi yazma yoluyla kaydedilir (ör. MUSTERI → cari kartı). |
| kopya | Hedefte aynı adlı tablo varsa ortak kolonlar satır satır kopyalanır. |
| türev | Kopyalanmaz: cari bakiyesi ve stok mevcudu gibi değerleri yazma yolu yeniden üretir. |
| atla | Sistem ya da günlük tablosu. |
Aynı adımda aktarım seçenekleri belirlenir:
- Kuru koşum (hiçbir şey yazılmaz): aktarımı hedefe yazmadan dener; sayıları ve olası hataları önceden görürsünüz. Gerçek aktarımdan önce bir kez kuru koşum yapmanız önerilir.
- Silinmiş belge arşivini de aktar ve Geçmiş hareketleri de aktar: eski programın silinmiş belge yedeğini ve geçmiş hareket tablolarını da taşır.
- Resim ve belgeleri (EK1) aktar: EK1 bulunduysa resim ve belge dosyalarını da taşır.
- Hedefte veri olsa da devam et: hedef firmada zaten kayıt varsa aktarım varsayılan olarak durur (
HEDEF_DOLU); yalnız ne yaptığınızı biliyorsanız ve yedeği aldıysanız işaretleyin. - Parti boyu: aktarımın bir seferde işlediği kayıt sayısı (1–5000, varsayılan 200).
Belge numaraları korunur: kaynaktaki fatura, çek ve fiş numaraları hedefte aynen kalır. Aynı kaynak ikinci kez aktarılırsa mükerrer kayıt yazılmaz; var olanlar atlanır.
Adım 4 — Aktarım ve ilerleme
Aktarımı başlat aktarımı sunucuda başlatır. Ekranda aşama, yüzde ve geçen süre ile tablo tablo kart/belge/yazıldı/atlandı/hatalı sayıları, dosya sayısı ve aktarım günlüğünün son satırları görünür; motor birden çok iş parçacığı kullanıyorsa sayısı ve dökümü de yazar.
Aktarım sunucuda sürer: bu pencereyi ya da tarayıcıyı kapatsanız bile iş durmaz. Sayfayı yeniden açtığınızda süren aktarım bulunur ve ilerlemesi gösterilir. Durdur işi durdurur ve “Aktarım durduruldu.” yazar.
Adım 5 — Sonuç ve mutabakat
Aktarım bitince “Aktarım tamamlandı.” yazar ve mutabakat tablosu kaynak ile hedefi karşılaştırır: cari bakiyeler, stok mevcutları, çekler, faturalar, reçeteler ve dosyalar. Her satırda kalem, kaynak, hedef, fark ve durum (Tutuyor / Sapma / Bilinen sapma) görünür; ayrıca tablo tablo sonuç, süre, örnek satır hataları ve otomatik düzeltme sayıları yer alır.
Mutabakatta sapma varsa ekran “Aktarım bitti — ANCAK mutabakatta sapma var.” der ve sapan ölçütleri listeler. Aktarılan firmayı kullanmadan önce mutabakat tablosunu inceleyin; Eski program mutabakat raporu · PDF düğmesiyle raporu PDF olarak alabilir ya da Yazdır ile yazdırabilirsiniz.
Hata veren satırlardan örnekler “Örnek satır hataları” altında listelenir; aktarım tamamlanamazsa ayrıntı için aktarım günlüğüne bakın.
Bakım paneli
2. adımın altındaki Bakım paneli iki işlem sunar:
- Bakiyeleri onar: eski programdan gelen faturalarda kalan tutar (açık bakiye) boş kalmışsa cari hareketlerinden yeniden hesaplar. Önce “Önizleme” gösterilir ve hiçbir şey yazılmaz (değişecek fatura sayısı, önceki ve sonraki toplam, atlanan cari); uygun görürseniz “Onarımı uygula”ya basın.
- Sözlüğü yeniden tohumla: arayüz çevirilerinin eksik satırlarını ekler; elle düzenlenmiş çeviriler değişmez. Birkaç dakika sürebilir; bu pencereyi kapatmayın.
Sık görülen hatalar
Hata iletisi sunucunun ayrıntısını ve parantez içinde bir hata kodunu gösterir; örneğin “Yedek hazırlama araçları sunucuda yapılandırılmamış. — gbak/gfix not found (KAYNAK_HAZIRLIK_AYAR)”. Destekle yazışırken kodu iletin.
| Kod | Anlamı ve çözümü |
|---|---|
FIREBIRD_KURULU_DEGIL | “Bu bilgisayarda FirebirdSQL kurulu değil.” FirebirdSQL 3.0, 4.0 ya da 5.0 kurup “Yeniden denetle”ye basın. |
FIREBIRD_CALISMIYOR | FirebirdSQL kurulu ama sunucusu çalışmıyor. Windows Hizmetler'den “Firebird Server - DefaultInstance” hizmetini başlatıp yeniden denetleyin. |
KAYNAK_KIMLIK | “Kaynak veritabanı kullanıcı adı ya da parolası kabul edilmedi.” SYSDBA parolasını yeniden yazın; Firebird kurulurken parola değiştirildiyse o parolayı girin (varsayılan masterkey). |
KAYNAK_HAZIRLIK_AYAR | “Yedek hazırlama araçları sunucuda yapılandırılmamış.” Ayrıntıda gbak/gfix not found yazıyorsa FirebirdSQL kurulu değildir; Firebird server not running yazıyorsa Firebird hizmetini başlatın. Kurulumu ve hizmeti denetleyip yeniden deneyin; sürerse kodu destek ekibine iletin. |
KAYNAK_HAZIRLIK_DISK | “Yedeği açmak ve UTF-8 kopyası oluşturmak için yeterli disk alanı yok.” Aktarım klasörünün bulunduğu diskte yedek boyunun yaklaşık 4 katı boş alan açıp yeniden deneyin. |
KAYNAK_YEDEK_GECERSIZ | “Dosya geçerli bir Firebird FBK/BAK yedeği değil.” Dosya bozuk ya da başka türde olabilir; eski programdan yedeği yeniden alıp seçin ya da FDB dosyasını seçin. |
KAYNAK_DOSYA_TURU | “Yalnız Firebird veritabanı ya da yedek dosyası seçilebilir (.fbk, .fdb, .bak, .gdb).” Uygun uzantılı dosyayı seçin; EK1 dosyasını ana dosya olarak seçmeyin. |
HEDEF_DOLU | “Hedef firmada zaten kayıt var.” Firma daha önce kullanıldıysa yeni bir firma kurmak daha güvenlidir; bilerek devam edecekseniz önce yedek alın ve 3. adımda “Hedefte veri olsa da devam et” kutusunu işaretleyin. |
Aynı firmada aynı anda yalnız bir aktarım çalışır (“Bu firmada bir veri aktarımı halen sürüyor.”). Sunucu salt okunur kipteyse (“Yazma kapısı kapalı”) aktarım başlamaz.
Linux'ta
FirebirdSQL, dağıtımınızın paket yöneticisinden ya da firebirdsql.org adresinden kurulur. gbak ve gfix araçlarının PATH içinde ya da /opt/firebird altında bulunması gerekir; geri kalan adımlar Windows'taki gibidir.
İlgili rehberler: Kurulum, Ayarlar, Veri temizliği.
İlgili rehberler
- Ayarlar ve Log — Programı Kendinize Göre KurmakAyarlar penceresi iki tür ayarı bir arada tutar: size özel olanlar (tema, pencere düzeni, kısayollar) ve şirket işleyişini etkileyen olanlar (HNR tercihleri.
- Veri Temizliği — Sıfırdan RehberYıllar içinde aynı müşteri iki üç kez açılır ("ABC Ltd. Şti." ve "ABC LİMİTED ŞİRKETİ"), aynı vida iki ayrı kodla girilir.
- Tek başıma kullanıyorum: 10 dakikada başlangıçProgramı tek başına kullanan küçük dükkân, atölye ya da serbest çalışan için: kurulumdan ilk faturaya ve ay sonuna kadar gereken adımlar.
- Uygulamalı Kullanıcı El KitabıBu sayfa, programı ilk kez kullanan bir çalışanın günlük işi güvenle yapabilmesi için hazırlanmıştır. Önce bu sayfadaki ortak kuralları okuyun.
- İlk Gün — Programa İlk Kez Oturanlar İçinBu sayfa herkesin ilk okuyacağı sayfadır ve on dakika sürer. Burada muhasebe öğretmiyoruz; yalnız ekranı kullanmayı öğretiyoruz: pencereler nasıl açılır.
- Belge Zinciri — Programın OmurgasıBu rehber tek bir pencereyi değil, pencereler arasındaki bağı anlatır. Yeni çalışanın kafasındaki asıl boşluk "bu düğme ne yapar" değildir; "teklif verdim.