İçindekiler

1. Kokpit ne işe yarar?2. Her kart nereden geliyor?3. Yönetim penceresinin on sekmesi 4. Nakit akış: en önemli ekran 5. Onaylar: eşiği aşan işler size gelir 6. Denetim izi: "bunu kim yaptı?"7. Kur, bütçe, konsolidasyon ve MT940 8. "Bu rakam yanlış" dediğinizde Önce zamanlamayı sorun Kartın kaynağına gidin Denetim izine bakın 9. Yöneticinin rutini 10. Sık sorulan sorular 11. Terimler sözlüğü

Yardım › Kokpit ve Yönetim

Kokpit — Yönetici İçin Sıfırdan Rehber

Bu rehber, rakamlara bakıp karar vermesi gereken kişi için yazıldı. Amacı size rapor okumayı öğretmek değil; ekranda gördüğünüz her sayının nereden geldiğini göstermek. Çünkü yönetici olarak soracağınız ilk soru "bu rakam ne" değil, "bu rakam doğru mu" olacaktır. Bu rehber tam olarak o sorunun cevabıdır.

⏱ Ne kadar sürer?

Bölüm 1–3 (kokpit kartlarının kaynağı): 12 dakika. Gerisini ihtiyaç duydukça okuyun — bu rehber baştan sona okunmak zorunda değildir, başvuru kitabı gibi kullanılabilir.

1. Kokpit ne işe yarar?

Uçak kokpitindeki göstergeler motoru çalıştırmaz; motorun ne yaptığını gösterir. HNR kokpiti de aynıdır: hiçbir kaydı o oluşturmaz, hepsini başkaları oluşturur — depocu mal alır, kasiyer makbuz keser, satışçı fatura keser. Kokpit bunları tek ekranda toplar.

💡 Buradan çıkan tek sonuç

Kokpitte gördüğünüz bir rakam yanlışsa, hata kokpitte değildir. Kaynak kayıtta ya eksik ya yanlış bir şey vardır. Bu yüzden Bölüm 2, her kartın hangi ekrandan beslendiğini tek tek yazar: yanlış rakamı görünce doğrudan oraya gidersiniz.

Kokpit her açılışta canlı okunur — arada önbellek yoktur. Yani ekranı yenilediğinizde gördüğünüz şey, o saniyedeki gerçektir. "Dün akşamki rapor" diye bir şey yoktur; rapor her zaman şimdidir.

2. Her kart nereden geliyor?

Bu bölüm rehberin kalbidir. Kokpit sekmesindeki kartların her biri için: ne anlatır, hangi ekrandan beslenir ve yanlış görünüyorsa nereye bakılır.

📷 Programdan görünüm Kokpit sekmesi — özet kartlar

🗺 Hangi alan ne işe yarar

Şekil 1 — Soldaki kart, sağdaki ekrandan beslenir. Rakam şaşırtıcıysa oku takip edin.

Kart	Ne anlatır	Yanlış görünüyorsa bakılacak yer
Kasa + Banka (canlı)	Bugün elinizde olan gerçek para	Kesilmemiş makbuz. Kasiyer gün içinde biriktirip akşam giriyorsa rakam gün boyu düşük görünür.
Bugünkü satış	Bugün kesilen satış faturalarının toplamı	Sipariş ≠ fatura. Mal çıktı ama fatura kesilmediyse burada görünmez.
Toplam alacak / Toplam borç	Bütün carilerin bakiye toplamı	Kapatılmamış eski kayıtlar. Cari ekstreden en eski açık satıra bakın.
Geciken Alacaklar	Vadesi geçmiş, hâlâ açık faturalar	Tahsilat yapıldı ama makbuz kesilmediyse fatura açık kalır ve liste şişer.
Çek 7 gün / 30 gün (net)	Yaklaşan çeklerin net etkisi (giren − çıkan)	Vadesi yanlış girilmiş çek. Çekler penceresinde vadeye göre sıralayın.
Hedef ↔ Gerçekleşen	Bu ayın satış hedefi ve gerçekleşmesi	"Bu ay için hedef tanımlı değil" yazıyorsa CRM → Hedefler ekranından girilmemiştir.
Açık iş emri	Başlamış ama teyit edilmemiş üretim	Operatör üretimi bitirip teyit vermemiştir; malzeme hâlâ düşmemiş görünür.
Bakım Zamanı	Periyodik bakımı gelen makineler	Bakım yapıldıysa Üretim → Makineler'de kaydı kapatılmalıdır.
En kârlı 5 ürün (30 gün)	Son 30 günde en çok kâr bırakan ürünler	Alış maliyeti girilmemiş ürün, olduğundan kârlı görünür. Stok kartındaki alış fiyatını kontrol edin.

3. Yönetim penceresinin on sekmesi

Kokpit, Yönetim penceresinin ilk sekmesidir. Diğer dokuz sekme günlük değil, ihtiyaç anında açılır. Şu gruplama işinizi kolaylaştırır:

Sekme	Hangi soruyu cevaplar	Ne sıklıkta
Kokpit	Bugün işler nasıl gidiyor?	her gün
Nakit Akış	Önümüzdeki haftalarda para yeter mi?	haftalık
Onaylar	İmzamı bekleyen ne var?	her gün
Masraf / Bütçe	Hangi bölüm bütçesini aşıyor?	aylık
Kur Farkı	Dövizli hesaplarım TL olarak ne etti?	ay sonu
Konsolidasyon	Bütün firmalar toplamda ne durumda?	aylık
e-Fatura	Gönderilmeyi bekleyen fatura var mı?	her gün
Kurlar	Bugünün merkez bankası kuru kaç?	gerektikçe
Denetim	Bu kaydı kim, ne zaman değiştirdi?	şüphe anında
MT940	Banka ekstresi kayıtlarımla uyuşuyor mu?	aylık

4. Nakit akış: en önemli ekran

Kokpit "bugün ne oldu"yu söyler; Nakit Akış "önümüzdeki haftalarda ne olacak"ı söyler. Bir işletmeyi batıran şey genelde zarar değil, parasızlık olduğu için, yönetici olarak en çok bu sekmeye bakmalısınız.

📷 Programdan görünüm Nakit Akış sekmesi — haftalık tahmini seviye

🗺 Hangi alan ne işe yarar

Şekil 2 — Tahmin, bilinen vadelerden üretilir; sürpriz siparişleri içermez. Bu yüzden kötümser tarafta kalır — iyi bir şeydir.

⚠ Sabit gideri girmezseniz tahmin yalan söyler

Maaş, kira, elektrik gibi haftalık sabit gider tutarını bir kez girin. Girilmezse ekran her hafta parayı olduğundan fazla gösterir ve "iyi görünüyoruz" dersiniz — sonra ayın 15'inde maaş günü gelir.

5. Onaylar: eşiği aşan işler size gelir

Her satın alma talebini yöneticinin görmesi gerekmez — 200 TL'lik kırtasiye için imza beklemek işi yavaşlatır. Bu yüzden bir eşik tanımlarsınız: eşiğin altındaki talepler kendiliğinden ilerler, üstündekiler Onaylar sekmesine düşer.

📷 Programdan görünüm Onaylar sekmesi — bekleyen istekler

🗺 Hangi alan ne işe yarar

Şekil 3 — Eşik çok düşükse boğulursunuz, çok yüksekse kontrol kaybolur. Aylık gider ortalamanızın %5'i iyi bir başlangıçtır.

6. Denetim izi: "bunu kim yaptı?"

Er ya da geç şu soru sorulur: "Bu faturayı kim değiştirdi?" Denetim sekmesi iki liste tutar: belge hareketleri (kim, ne, ne zaman) ve yazma denetimi (programa yapılan bütün kayıt girişimleri). İkincisi başarısız denemeleri de gösterir — yani birinin yetkisi olmayan bir şeyi denediğini de görürsünüz.

💡 Denetim bir ceza aracı değildir

Çoğu kayıt "kim suçlu" değil, "ne oldu" sorusunu çözer. Stok tutmuyorsa denetim izi çoğu zaman birinin iyi niyetle iki kez kaydettiğini gösterir. Aramayı suçlu bulmak için değil, süreci düzeltmek için kullanın.

7. Kur, bütçe, konsolidasyon ve MT940

💱

Kurlar ve Kur Farkı

Kurlar sekmesi merkez bankasının günlük bültenini gösterir. Kur Farkı sekmesi dövizli kasa/banka hesaplarınızı bugünkü kurla değerler ve TL karşılık verir. Dövizli hesabınız yoksa "Dövizli kasa/banka hesabı yok" yazar — bu bir hata değildir.

🎯

Masraf merkezi ve bütçe

Giderleri bölümlere (masraf merkezlerine) ayırır, her birine yıllık bütçe yazarsınız. Harcama bütçeyi aşmaya yaklaşınca bütçe uyarısı çıkar. Bütçe girmezseniz uyarı da olmaz — ekran sessizdir ama koruma da yoktur.

🏢

Konsolidasyon

Birden çok firmanız varsa her birinin ayrı defteri vardır. Konsolidasyon bunları tek TOPLAM satırında birleştirir: grubun gerçek büyüklüğünü ancak burada görürsünüz.

🏦

MT940 ekstre

Bankadan indirdiğiniz ekstre metnini yapıştırırsınız; program satırları çözümler ve açıklamadan cari önerir. Önemli: bu ekran hiçbir kayıt yazmaz — yalnız karşılaştırma içindir. Eksik gördüğünüz hareketi ilgili pencerede elle işlersiniz.

8. "Bu rakam yanlış" dediğinizde

Yönetici olarak en değerli beceriniz, yanlış rakamı doğru yerde aramaktır. Sıralama şu:

Önce zamanlamayı sorun

Rakam yanlış değil, henüz girilmemiş olabilir. Kasa düşük görünüyorsa: bugünün tahsilatları girildi mi? Satış düşük görünüyorsa: irsaliye kesildi ama fatura kesilmedi mi? Kokpit canlıdır; canlı olan şey eksik de olabilir.
Kartın kaynağına gidin

Bölüm 2'deki tablodan kartın hangi ekrandan beslendiğini bulun ve o ekranda aynı süzgeçle bakın. Rakamlar tutuyorsa sorun kokpitte değil, beklentinizdedir — belki "satış" derken kastettiğiniz şey farklıdır.
Denetim izine bakın

Rakam dün doğruydu bugün değilse, arada birileri bir şey değiştirmiştir. Denetim sekmesi o belgeye dokunan herkesi tarih sırasıyla verir. Genelde cevap "iki kez kaydedilmiş" ya da "yanlış cariye yazılmış" olur.

9. Yöneticinin rutini

☀️

Her sabah — 3 dakika

Kokpit sekmesi: Kasa + Banka, Geciken Alacaklar, Onaylar. Dün olağan dışı bir şey olduysa üçünden biri size söyler.

📆

Her pazartesi — 15 dakika

Nakit Akış sekmesi: dört haftalık tahmini seviye. Bir hafta kırmızıya dönüyorsa bu hafta harekete geçin — tahsilatı hızlandırın ya da ödemeyi öteleyin.

🗓️

Her ay sonu — 30 dakika

Masraf/Bütçe (aşan bölüm var mı), Kur Farkı (dövizli hesapların TL karşılığı), MT940 (banka ekstresiyle mutabakat), varsa Konsolidasyon.

10. Sık sorulan sorular

Kokpitteki rakamı değiştirebilir miyim?

Hayır — ve bu kasıtlıdır. Kokpit yalnız okur. Bir rakam yanlışsa kaynağı düzeltilir, gösterge değil. Göstergeyi elle düzeltebilseydiniz, o gösterge hiçbir şeye yaramazdı.

Kâr rakamını neden kokpitte göremiyorum?

Kâr, ancak maliyetler tam olduğunda anlamlıdır: alış fiyatı, üretim maliyeti, dağıtılmış giderler. Kokpit onun yerine En kârlı 5 ürün gibi kısmi ama güvenilir ölçüler gösterir. Tam kâr için Kâr penceresine ve gider dağıtımına bakın.

Onaylar sekmesi boş, kimse onay istemiyor mu?

İki ihtimal: ya gerçekten eşiği aşan talep yok, ya da hiç kural tanımlanmamış. Ekranda "Tanımlı kural yok" yazıyorsa ikincisidir; eşik girene kadar her harcama sessizce ilerler.

e-Fatura sekmesinde "Entegratör yapılandırılmadı" yazıyor.

Altyapı hazırdır ama entegratör bilgileri (kullanıcı/şifre/adres) henüz sisteme girilmemiştir. Bu hâlde faturalarınız taslak olarak kutuda bekler ve UBL dosyasını yine de indirebilirsiniz. Bilgiler girildiği an gönderim kendiliğinden açılır; başka bir işlem gerekmez.

11. Terimler sözlüğü

Türkçe	English	Bahasa Indonesia
Kokpit	Cockpit / dashboard	Kokpit / dasbor
Nakit akış	Cash flow	Arus kas
Tahmini seviye	Projected level	Level perkiraan
Sabit gider	Fixed cost	Biaya tetap
Geciken alacak	Overdue receivable	Piutang lewat tempo
Toplam alacak / borç	Total receivable / payable	Total piutang / utang
Hedef ↔ Gerçekleşen	Target ↔ Actual	Target ↔ Realisasi
Onay eşiği	Approval threshold	Ambang persetujuan
Masraf merkezi	Cost centre	Pusat biaya
Bütçe uyarısı	Budget warning	Peringatan anggaran
Konsolidasyon	Consolidation	Konsolidasi
Kur farkı	FX difference	Selisih kurs
Denetim izi	Audit trail	Jejak audit
MT940	MT940 statement	Rekening koran MT940
e-Fatura	e-Invoice	e-Faktur
UBL	UBL file	Berkas UBL

🔗 İlgili rehberler

Kasa/banka/çek kayıtlarının nasıl doğduğunu görmek için Finans rehberine, satış hedeflerini tanımlamak için CRM rehberine bakın.