Yardım › Liste Ekranları

Liste Ekranları — Cari, Stok, Fatura, Sipariş, Teklif

Programda beş büyük liste vardır ve hepsi aynı mantıkla çalışır. Bir kere öğrenirseniz beşini de bilirsiniz. Bu sayfa listeyi bir "tablo" olarak değil, aradığınızı bulmak için yapılmış bir alet olarak anlatır: arama kapsamı, filtre, sıralama, kolon genişliği ve kartı açma.

1. Beş liste, tek mantık

Aşağıdaki beş pencere de aynı tablo motorunu kullanır. Aralarındaki tek gerçek fark, verinin nasıl geldiğidir — bunu 6. bölümde anlatacağız.

2. Ekranın üç bölgesi

Hangi listeyi açarsanız açın, ekran hep üç parçadır. Bir kere bu haritayı kafanıza koyun:

3. Arama: önce "nerede arayacağını" söyleyin

Arama kutusunun yanında bir kapsam seçici vardır. Yeni başlayanların en çok kaçırdığı düğme budur: "aradığımı bulamıyorum" şikâyetlerinin çoğu yanlış kapsamda aramaktan çıkar. Cari listesinde kapsamlar şunlardır:

4. Filtreler: aramanın yapamadığı iş

Arama "adını bildiğim kaydı bul" içindir. Filtre ise "adını bilmediğim, ama özelliğini bildiğim kayıtları getir" içindir — mesela "bana borcu olan herkesi göster". Cari listesindeki Durum filtresi şunları sunar:

4.1 Teslim kolonu ve kırmızı tarih

Teslim kolonu, sipariş girişinde yazdığınız teslim tarihini gösterir — yeni bir alan değildir, siparişin eskiden beri taşıdığı bilgidir; listede artık görünür hâle gelmiştir. Üç hâli vardır:

4.2 Dört süzgeç — tam olarak neyi getirir?

Dördü de sunucuda uygulanır: gördüğünüz sayfa değil, kümenin tamamı süzülür; üstteki adet ve toplam da o süzülmüş kümeye aittir. Gün sınırları sunucunun yerel takvimiyle kurulur — akşam 21:00'de bastığınızda "bugün" hâlâ bugündür.

4.3 "Kısmi Faturalı" rozeti

Durum kolonu, teslim kolonunun ikizidir: teslim ne zaman sorusuna, durum ne kadarı sorusuna cevap verir. Üç değer görürsünüz:

4.4 Sevkiyat sorumlusunun sabah rutini

1. Sipariş listesini açın ve teslim şeridinden Sevke hazır'a basın. Ekranın üstündeki bilgi şeridi size iki rakam verir: kaç sipariş ve toplam kaç lira. Bu, o sabahın iş yükünün tek satırlık özetidir.
2. Teslim başlığına tıklayın — en eski teslim en üste gelsin. Böylece liste, aciliyet sırasına dizilir: en tepedeki kırmızı satır en çok bekletilmiş müşteridir.
3. Durum kolonuna bakın. "Kısmi Faturalı" gördüğünüz satırlarda siparişin tamamını değil kalanını yükleyeceksiniz — satıra çift tıklayıp Sipariş Kartı'nı açın ve kalan miktarı görün.
4. Listeyi dışarı alın (araç şeridindeki CSV düğmesi — bkz. CSV bölümü) ve depoya verin. Dökümde Teslim kolonu da vardır; kâğıt üstünde "hangi sipariş bugün" sorusu yeniden sorulmaz.
5. Bu düzeni kaydedin. Sayfada boş bir yere sağ tıklayıp sayfa hazır ayarını kaydedin: seçili teslim süzgeci, sıralama ve dönem birlikte saklanır. Ertesi sabah pencereyi açtığınızda liste zaten "Sevke hazır"dır — hiçbir düğmeye basmadan.

5. Sıralama ve kolonlar

• Sıralamak için başlığa tıklayın

  Bir kez tıklarsanız artan, ikinci kez tıklarsanız azalan sıraya geçer; başlıkta küçük bir ok belirir. "En büyük borçlu kim?" sorusunun cevabı: Bakiye başlığına iki kez tıklayın.

• Kolon genişliğini sürükleyerek ayarlayın

  Başlık hücresinin sağ kenarında ince bir tutamaç vardır. Fareyle (ya da dokunmatik ekranda parmakla) sürükleyin. Ayarınız size özel olarak sunucuya kaydedilir: yarın başka bilgisayardan girseniz de aynı gelir, iş arkadaşınızın düzeni bozulmaz.

• Kartı açmak: tek tık mı, çift tık mı?

  Davranış listeye göre değişir: cari ve stok listelerinde satıra tek tık kartı açar; fatura, sipariş ve teklif listelerinde tek tık satırı seçer, kartı çift tık (ya da Enter) açar. Belge listelerinde seçim bilinçlidir — satırı işaretleyip sağ tık menüsündeki eylemleri kullanabilirsiniz. Sağ tık her listede bağlam menüsünü açar (kopyala, ilgili pencereyi aç gibi kısayollar).

• Kolonları seçin — başlıktaki dişli

  Başlık şeridindeki dişli (⚙, "Kolonları seç") hangi kolonların görüneceğini belirler: gereksiz kolonları kapatın, listelenenleri sürükleyerek yeniden sıralayın. Tercih o pencereye (ekrana) özel ve size özel kaydedilir — yarın başka bilgisayardan girseniz de aynı gelir, iş arkadaşınızın düzeni bozulmaz.

Teslim tarihine göre sıralamak

Teslim başlığına tıklayın: liste teslim tarihine göre sıralanır, ikinci tıklama yönü çevirir. Sıralama da sunucuda yapılır, yani gördüğünüz sayfa değil kümenin tamamı sıralanır — 3. sayfadaki bir sipariş gerçekten de en geç teslimlidir. Teslim tarihi boş satırlar her zaman sona atılır; hangi yönde sıralarsanız sıralayın en tepede boşluk görmezsiniz. Bu sıralama seçeneği yalnız siparişte açıktır — fatura ve teklif listelerinde Teslim başlığı yoktur.

6. Tam liste mi, sayfalı liste mi?

İki liste türü vardır ve davranışları biraz farklıdır. Farkı bilmek, "neden arama burada anında ama orada değil" sorusunun cevabıdır:

7. Listeden yeni kayıt açmak

Her listenin araç çubuğunda bir + Yeni … düğmesi vardır. Cari listesinde + Yeni Cari küçük bir form açar; kaydettiğinizde kart HNR'ye yazılır ve bakiyesi 0 olarak başlar. Fatura/sipariş/teklif listelerinde ise yeni düğmesi ilgili belge giriş penceresini açar — belge girişinin kendi rehberi vardır.

8. Sık yapılan üç hata

9. Sık sorulanlar

Liste boş geldi, veri mi silindi?

Neredeyse hiçbir zaman. Sırayla bakın: (1) arama kutusunda eski bir metin kalmış olabilir, (2) bir filtre açık olabilir, (3) sayfalı listede son sayfada olabilirsiniz. Üçünü de temizleyin; liste dolarsa veri yerindedir.

Kolon düzenimi bozdum, geri alabilir miyim?

Genişlikler kişiseldir ve istediğiniz an yeniden sürükleyerek düzeltebilirsiniz; kimseyi etkilemez. Kalıcı bir hasar yoktur — düzen verinin değil, sizin görünümünüzün bir parçasıdır.

Listeden bir kaydı silebilir miyim?

Silme yönetici yetkisi ister ve hareketi olan kayıtlarda zaten engellenir (cari silinemediğinde program size sebebini söyler). Doğru refleks silmek değil, kaydı pasife almak ya da durumunu değiştirmektir: geçmiş bozulmaz.

Aynı anda kaç liste açık tutabilirim?

İstediğiniz kadar — her biri ayrı pencere olarak durur ve dock'ta altında bir nokta belirir. Cari listesi açıkken fatura listesini de açıp ikisi arasında gidip gelmek normal bir çalışma biçimidir.

"Bugün" boş geldi ama bugün mal yüklüyoruz.

Neredeyse her zaman sebep aynıdır: o siparişlere teslim tarihi yazılmamıştır. Tümü'ye basıp listeyi görün, Teslim kolonunda — olan satırları bulun ve tarihleri girin. İkinci sebep, teslimin bugün değil dün olmasıdır — o zaman satır "Bugün"de değil "Geciken"dedir; ikisini birden görmek için Sevke hazır kullanın.

"Bu hafta" neden takvim haftası değil?

Çünkü sevkiyat takvime göre değil, önümüzdeki günlere göre planlanır. Cuma günü takvim haftasına baksaydınız elinizde iki günlük iş kalırdı; oysa asıl sorun gelecek salı yetişmeyecek olan yüktür. Bu yüzden "Bu hafta" bugünden itibaren yedi gündür — haftanın hangi gününde basarsanız basın, önünüzdeki bir haftayı gösterir.

Faturada da teslim süzgeci olsun istiyorum.

Fatura kesilmiş bir belgedir; teslim sözü artık geçmişte kalmıştır, süzmenin bir anlamı olmaz. Teklifte de yoktur: teklif henüz sipariş bile değildir. Şerit bilinçli olarak yalnız siparişe konmuştur — söz verilmiş ama henüz yapılmamış işin yaşadığı tek liste orasıdır.

10. CSV dışa aktarım: listeyi Excel'e taşımak

Listeler her şeyi gösterir ama hiçbir şeyi hesaplamaz. "Bu 340 faturanın KDV'sini toplayıp müdüre göndereyim" dediğiniz an ekran yetmez; veriyi Excel'e almanız gerekir. Bunun yolu her listede duran küçük CSV düğmesidir — ok işaretli, tek kelimelik.

Düğme nerede duruyor?

İki yerde olabilir; ikisi de aynı dosyayı üretir, ikisi de aynı kuralla çalışır:

Dosyada ne var, ne yok?

Tek cümlelik kural: ekranda o an ne görünüyorsa o iner. Bunun üç pratik sonucu vardır:

1. Filtreyi daraltırsanız dosya da daralır

   Arama kutusu, tarih aralığı, durum süzgeci — hepsi dosyaya aynen yansır. Bu bir kısıt değil, araçtır: "yalnız bu ayın iptal faturaları" listesi istiyorsanız önce ekranda o listeyi kurun, sonra CSV deyin. Ayrı bir rapor ekranı aramanıza gerek yoktur.

2. Sayfalı listede yalnız yüklenmiş satırlar iner

   6. bölümde anlattığımız ayrım burada işe yarar. Tam liste tipindeki ekranlarda (Cari, Stok) veri zaten baştan sona istemcidedir; CSV bütün listeyi verir. Sayfalı ekranlarda (Fatura, Sipariş, Teklif) ise sunucudan parça parça gelir; CSV yalnız o an yüklü olan sayfayı döker. Tamamını istiyorsanız önce aşağı kaydırıp sayfaları yükleyin ya da filtreyi daraltıp tek sayfaya sığdırın — dip şeritte kaç kaydın yüklendiği zaten yazar.

3. Rozet ve düğme kolonları boş gelir

   Bir kolon renkli bir rozet ya da bir eylem düğmesi gösteriyorsa (🖨, "Aç", durum ışığı gibi), Excel'de karşılığı yoktur ve hücre boş iner. Bu bir eksiklik değil, bilinçli bir karardır: dosyaya yalnız sayı ve metin girer. Durum bilgisi genelde ayrı bir kolonda yazıyla da bulunur; onu kullanın.

Fatura listesinde "Seç modu" ve "CSV (seçili)"

Bazen istediğiniz şey bir filtreyle tarif edilemez: "şu üç fatura ile aşağıdaki iki tanesi". Fatura listesinde bunun için Seç modu vardır. Açtığınızda satırlara tıklayarak çoklu seçim yaparsınız; yanında beliren CSV (seçili) düğmesi yalnız seçtiklerinizi faturalar-secili.csv adıyla indirir. Normal CSV düğmesi seçimi umursamaz — o hep görünen sayfayı döker.

Dosyayı Excel'de açmak

Dosya, Türkçe bölge ayarlı Excel'in çift tıkla açabileceği biçimde üretilir. Bunun için üç küçük ama kritik tercih yapılmıştır:

Tarihler her zaman GG.AA.YYYY biçiminde iner. HNR'nin eski kayıtlarında "tarih yok" anlamına gelen nöbetçi değerler (1900 veya 31.12.1999 gibi) dosyaya boş hücre olarak geçer — böylece Excel'de sıralarken uydurma bir tarih listenin başına oturmaz.

11. Terimler sözlüğü

11. Sağ tık › "Doğrudan kopyala (yeni belge)" — "Kopyasını Aç"tan farkı

Teklif, Sipariş ve Fatura listelerinde satıra sağ tıklayınca menüde iki komşu satır vardır. Kopyasını Aç eskisi gibi düzenleme penceresini açar: kalemleri değiştirir, tarih düzeltir, sonra Kaydet dersiniz. Doğrudan kopyala (yeni belge) ise pencere açmaz: bir onay sorusundan sonra tek istekle bugünün tarihiyle yeni bir belge yazar ve "Kaynak #x → yeni #y · n kalem" bildirimi verir. Tekrar eden siparişler, her ay aynı fatura, "geçen haftakinin aynısı" için idealdir.

Yetki: o belge türünü yazma yetkisi — kopya, elle yazılan belgeyle aynı kapılardan geçer. Kaynak belge hiç değişmez. Çift tıklarsanız ikinci istek "zaten var" ile aynı yeni belgeyi gösterir. Hatalar: kaynak silinmişse 404, kalemsiz kaynak 422, eksi stoka düşecekse belge girişindeki eksi stok sorusu.

12. Fatura Et'te "Önerilen maksimum" satırı

Siparişi faturalarken stok yetmiyor ya da sipariş kalanı aşılıyorsa program durur (422). Eskiden mesaj yalnız "yetersiz" diyordu; şimdi hata bandının altında Önerilen maksimum satırı var: "kalem 1 STK-01: en fazla 0 (istenen 4)". Aşımda en fazla = siparişin kalanı, eksi stokta = depodaki mevcut (sıfırın altına inmez). Miktarı bu değere çekip yeniden deneyin ya da yetkiniz varsa eksi stok / fazla sevk onay kutusunu işaretleyin.

13. Siparişler › "Sevke hazırları faturala"

Bölüm 4'teki "Sevke hazır" süzgeci siparişleri gösterir; Siparişler penceresinin üstündeki Sevke hazırları faturala düğmesi onları seçip toplu faturalar: tarih seçin, stok rozetine bakın (yeterli / eksik / belirsiz), varsayılan olarak yalnız stoku yeterli olanlar seçilidir, Faturala deyin ve sipariş başına sonucu okuyun. Adım adım anlatım ve hata tablosu: Satış rehberi, bölüm 18.

14. Stok listesi üç aileye ayrıldı: Stok · Gider · Yedek Parça / Ekipman

Her stok kartının artık bir Türü vardır ve tür kartı üç aileden birine koyar. Her aile kendi penceresinde listelenir; üçü de aynı liste motorunu kullanır (arama, grup süzgeci, sıralama, kolon seçici, CSV) — değişen yalnız hangi kartların görüneceği ve hangi sütun/alanların anlamlı olduğudur.

14.1 Dock'ta tek kutucuk, üç ikon

Dock'taki Stok / Depo kutucuğuna tıklayın; alt şeritte Stok, Gider ve Yedek Parça / Ekipman ikonları (Depolar ile birlikte) çıkar. Üç pencere de aynı ekrandır — hangi ikondan açtıysanız o ailenin kartlarını listeler. Yetki ortaktır: Stok listesini görebilen kullanıcı diğer ikisini de görür; ayrı bir izin açmanız gerekmez.

14.2 Tür çipleri ve "Sınıfsız" eski kartlar

Araç çubuğunun hemen altında bir çip şeridi vardır: solda ailenin adı, sonra Hepsi ve ailenin her türü — her çipin yanında o türdeki kart sayısı yazar. Bir çipe tıklayınca liste o türe daralır, aynı çipe tekrar tıklayınca daralma kalkar. Sayılar grup süzgecinden bağımsızdır; tam listeden sayılır, böylece "bu ailede kaç mamül var" sorusu her zaman aynı cevabı verir.

Türü henüz verilmemiş eski kartların türü boştur. Bunlar stok ailesinde sayılır (yani eski davranış korunur: stok tutarlar) ve Stok penceresinde ayrıca bir Sınıfsız çipiyle listelenir. Bu çip yalnız Stok penceresinde ve yalnız böyle kart varsa çizilir. Tür vermek için kartı açın › Düzenle › Tür. Tür vermeyi unutmak veriyi bozmaz — kart yalnızca yanlış listede görünmeye devam eder.

14.3 "+ Yeni Gider" ve "+ Yeni Kart" — diyalog aileye uyar

Yeni kart düğmesinin adı pencereye göre değişir: Stok'ta + Yeni Stok, Gider'de + Yeni Gider, Yedek Parça / Ekipman'da + Yeni Kart. Açılan diyalog yalnız o ailenin türlerini sunar (Tür açılır listesi) ve aile için anlamsız alanları hiç çizmez:

• Gider kartında Fiyat 1 ve Barkod yoktur (gider satılmaz, raftan okutulmaz); Tevkifat durur — hurda/hizmet alımlarında gerekir. Birim kutusunun ipucu metni gider için değişir: "kWh, m³, AY, SAAT".
• Yedek Parça / Ekipman kartında Fiyat 1 ve Tevkifat yoktur (makina satılmaz, alımında tevkifat çıkmaz); barkod durur.
• Gizlenen alan gövdeye hiç yazılmaz; sunucu kendi fabrika varsayılanını kullanır. Kalan alanlar her ailede aynıdır: Stok Kodu (en çok 30 karakter, benzersiz), Açıklama (zorunlu), Birim, KDV % (0–100), Tevkifat (0–10, x/10 sistemi).
• Kaydedince diyalog kapanır ve oluşan kartın penceresi açılır; liste de tazelenir. Aynı kod zaten varsa sunucu bunu açıkça söyler ve kart açılmaz.

14.4 Gider Takibi paneli — alımlardan gider

Gider kartları stok tutmadığına göre "elektriğe ne kadar ödedik" sorusunun cevabı mevcutta değil, alımlardadır. Yalnız Gider penceresinin araç çubuğunda duran Gider Takibi düğmesi, pencerenin içinde açılan bir panel getirir (ayrı pencere açılmaz; Kapat deyince liste olduğu gibi yerinde kalır).

• Tarih aralığı — Başlangıç ve Bitiş kutuları; açılışta bu yılın başından bugüne gelir. Değiştirdiğiniz an rakamlar yenilenir.
• KDV hariç / KDV dahil — tek düğmedir; tıklayınca iki kip arasında geçer ve tablo ile çubuklar birlikte değişir. Muhasebeye gidecek rakam KDV hariç olandır.
• Dönem toplamı — şeridin sağ ucunda; seçili aralığın tek rakamlık cevabı.
• Aylık gider — ay ay yatay çubuklar. İadeler alımı aşan bir ay olursa o ayın çubuğu kırmızı çizilir.
• Ay ekstresi — bir ay çubuğuna tıklarsanız o ayın kalemleri hemen altında açılır: Tarih · Kod · Cari · Belge · Miktar · Fiyat · Tutar. Liste seçili kartlarla ve panelin tarih aralığıyla sınırlıdır; belge bağı olan satıra tıklayınca fatura ya da irsaliye açılır, alış iadeleri eksi (kırmızı) yazılır. Sağ üstteki toplam KDV düğmesine uyar. Aynı aya yeniden tıklamak ya da Kapat demek ekstreyi kapatır; tarih aralığını değiştirmek de kapatır. Ekstre tavanı 5.000 satırdır.
• Kart bazında tablo — Kod · Açıklama · Tür · Miktar · İade · Net tutar. Bir satıra tıklayınca o kartın penceresi Hareketler sekmesiyle açılır; toplamın hangi belgelerden geldiğini orada belge belge görürsünüz.
• Kart seçimi — her satırın başındaki kutuyu işaretlediğinizde aylık çubuklar, ay ekstresi ve sağ üstteki toplam yalnız seçili kartlardan hesaplanır; başlık "Dönem toplamı" yerine "Seçili toplam · 3/12" olur ve seçilmeyen satırlar soluklaşır. Hepsi seçimi kaldırıp yine hepsini sayar, Hiçbiri tümünü boşaltır; bir satıra çift tıklamak yalnız o kartı seçer. Kutuya tıklamak kartı açmaz — kartı açmak için satırın kendisine tıklayın.

Hiçbir kart seçili değilken ay ekstresi rakam getirmez, "Seçili kart yok — aşağıdan kart seçin." der; o ayda hiç kalem yoksa da "Bu ayda kalem yok." yazar. Seçim panelde kalır: tarihleri değiştirseniz de işaretli kartlar korunur, yalnız açık ay ekstresi kapanır.

Ay ekstresinin sütun başlıkları — Tarih · Kod · Cari · Belge · Miktar · Fiyat · Tutar — tıklanabilir. Bir başlığa tıklamak ekstreyi o sütuna göre sıralar: sayısal sütunlar (Miktar, Fiyat, Tutar) ilk tıkta büyükten küçüğe dizilir — tutara bakan büyük kalemi arar —, metin sütunları ise A→Z Türkçe harf sırasına göre. Aynı başlığa ikinci kez tıklamak yönü çevirir; etkin sütunun başlığında ▲ ya da ▼ işareti durur. Sıralama tümüyle ekranda yapılır: sunucuya yeni istek gitmez, satır tavanı değişmez ve değerleri eşit olan satırlar sunucunun getirdiği sırayı korur. Seçtiğiniz sıralama başka bir aya geçtiğinizde de sürer.

Gider Takibi paneli pencerenin grup süzgecini izler. Soldaki Gruplar panelinde bir ana grup ya da bir alt grup seçiliyken paneli açarsanız, rakamlar yalnız o an listede görünen kartlardan hesaplanır — «şu gruptaki giderlerin takibi» böyle yapılır. Parametre şeridinde bunu söyleyen mavi bir çip çıkar: «Ana grup: işletme · tüm alt grupları · 12», «Grup: elektrik, su · 5» ya da Grupta olmayanlar kipinde «Grup dışı: … · 9»; sondaki sayı o kapsamda bu dönemde alımı olan kart sayısıdır. Sağ üstteki başlık da Dönem toplamı yerine Grup toplamı olur, böylece rakamın nereden geldiğini karıştırmazsınız.

Çipin yanındaki Tüm kartlar düğmesi süzgeci geçici kaldırır: panel bütün gider kartlarına döner, çip üstü çizili görünür ve düğmenin adı Yalnız gruptakiler olur — ona basınca pencerenin süzgecine geri dönersiniz. Anahtarı her çevirdiğinizde kart seçimi sıfırlanır ve açık ay ekstresi kapanır, çünkü kart kümesi baştan kurulur. Seçili gruptaki kartlara o dönemde hiç alım yoksa panel «Seçili gruptaki kartlara bu dönemde alım yok — "Tüm kartlar" ile süzgeci kaldırabilirsiniz.» der. Gruplar panelinde hiçbir seçim yokken çip de çıkmaz: panel eskisi gibi bütün gider kartlarını sayar.

Aylık çubukların sağında bir halka (pasta) grafiği durur: seçili ayın giderlerinin kart bazında dağılımı. Başlığı hangi veriyi çizdiğini söyler — bir ay seçiliyken Ay dağılımı · 2026-03, aralığın tamamı çiziliyken Dönem dağılımı. Panel ilk açıldığında hiçbir ay seçili değildir; pasta o hâlde son ayı gösterir. Bir ay çubuğuna tıklarsanız hem o ayın kalem ekstresi açılır hem pasta o aya geçer; hangi ayın çizildiğini ay satırının sonundaki küçük ◉ işaretinden anlarsınız. Başlıktaki Tüm dönem düğmesi ay seçimini bırakır ve seçili tarih aralığının tamamını tek pastada toplar.

Pastada en büyük sekiz kart ayrı dilim olur, kalanlar Diğerleri diliminde toplanır. Sağdaki lejantta her dilimin rengi, kart kodu, tutarı ve yüzdesi yazar; halkanın ortasında ise seçili ayın — tüm dönem çiziliyken DÖNEM yazısıyla aralığın tamamının — toplamı durur. Kart seçimi ile KDV hariç / KDV dahil anahtarı pastaya da işler: yalnız işaretli kartlar dilim olur ve tutarlar seçtiğiniz kipte yazılır. Pasta sunucuya ayrı bir istek atmaz; rakamları kart tablosunun ay kırılımından türetir, bu yüzden ay değiştirmek bekleme getirmez. Seçili ayda hiç gider yoksa pastanın yerinde "Bu ayda gider yok.", aralığın tamamı boşsa "Bu dönemde gider yok." yazar.

Rakamlar alış faturası ve irsaliye kalemlerinden gelir: alım artı, alış iadesi eksi yazılır; net tutar ikisinin farkıdır. Tutar formülü belge girişindekiyle aynıdır — fiyat × kur × miktar × (100 − iskonto) ⁄ 100. Ambar fişi, sayım ve üretim hareketleri sayılmaz; bunlar alım değildir.

14.5 Listede hangi sütunlar düşer?

Temel sütunlar her ailede aynıdır — Kod · Açıklama · Birim · Tür — ama anlamsız olanlar hiç çizilmez: Gider penceresinde Fiyat 1 ve Mevcut, Yedek Parça / Ekipman penceresinde Fiyat 1 düşer. Dişliden kolon seçiminiz her pencere için ayrı saklanır, birbirini ezmez. CSV düğmesi de aileye göre farklı dosya adı verir: stok-listesi.csv, gider-kartlari.csv, ekipman-kartlari.csv.

Kartın kendi ekranında hangi sekme ve bölümlerin gizlendiği ise Stok Kartı rehberinin 12. bölümünde anlatılır.

15. Stok grupları: ekle-sil, birden çok ana grup, sürükle-bırak

Stok penceresinin solundaki Gruplar paneli artık yalnız bir süzgeç değil, grupların kendisini yönettiğiniz yerdir: ana grup ve alt grup açar, siler, bir alt grubu birkaç ana gruba bağlar ve stok kartlarını sürükleyip bir gruba atarsınız. Cari penceresindeki aynı panel salt-okur kalır — yönetim düğmeleri yalnız Stok'ta çıkar.

15.1 Ana grup ve alt grup — adlar artık işaretsiz

Gruplar iki katmanlıdır. Üstte ana gruplar (örneğin «borular», «pompalar»), altında o ana gruba bağlı alt gruplar durur. Stok kartı yalnız ALT GRUBA üye olur; ana grup üyelik taşımaz, altındaki alt grupları toplayan bir başlıktır.

Eski masaüstü programında ana grup adları veritabanında bir ünlem işaretiyle saklanır ve ekranda da öyle görünürdü: «!borular». Artık işaret yalnız SAKLAMA düzeninde kalır; panelde, listelerde ve raporlarda ana grubu adıyla görürsünüz: «borular». Bunun tek kuralı şudur: yeni bir grup adı ünlem işaretiyle BAŞLAYAMAZ — denerseniz kutu «Grup adı '!' ile başlayamaz» der ve kayıt olmaz.

Bir alt grup birden çok ana gruba bağlanabilir. «conta» alt grubu hem «borular» hem «pompalar» altında görünebilir; kart bir kere üye olur, iki daldan da bulunur. Hiçbir ana gruba bağlı olmayan alt gruplar kaybolmaz: ana grup listesinin altındaki Bağsız alt gruplar girdisinden görünür kalırlar.

15.2 Ekleme ve silme: «+», «×» ve onay şeridi

«Ana Gruplar» ve «Alt Gruplar» başlıklarının sağındaki «+» düğmesi satır içinde küçük bir ad kutusu açar: yazın, Enter kaydeder, Esc vazgeçer. Silme, satırın üstüne gelince beliren «×» ile başlar ve hemen olmaz — önce ne olacağını sayıyla yazan bir onay şeridi çıkar.

• Yeni ana grup — «Ana Gruplar» başlığındaki «+». Adı yazıp Enter deyin; grup açılır ve hemen seçili hâle gelir, altına alt grup eklemeye hazırdır.
• Yeni alt grup — önce bir ana grup seçin, sonra «Alt Gruplar» başlığındaki «+». Kutu yalnız BU LİSTENİN alt gruplarını önerir (başka listenin alt grupları burada hiç görünmez): yeni bir ad yazarsanız alt grup açılır ve bu ana gruba bağlanır; listeden var olan bir adı seçerseniz yeni tanım açılmaz, o alt grup yalnız bu ana gruba da BAĞLANIR. Bildirim hangisi olduğunu söyler: «Alt grup eklendi» ya da «Var olan alt grup bu ana gruba bağlandı».
• Ana grubu silmek — «×» şeridi ««borular» — ana grubu sil?» diye sorar ve altına ne kaybedeceğinizi yazar: «3 alt grup bağı kalkar · 1 alt grup bağsız kalır». Silinen yalnız ANA GRUP TANIMI ve onun alt grup bağlarıdır; alt grupların kendisi ve stok üyelikleri olduğu gibi durur. Başka bir ana gruba bağlı olmayan alt gruplar «Bağsız alt gruplar» girdisine düşer.
• Alt grubu silmek — şerit iki düğme sunar. Yalnız bu ana gruptan çıkar sadece BAĞI çözer: alt grup tanımı ve kart üyelikleri durur, alt grup varsa öbür ana gruplarında görünmeye devam eder. Tamamen sil (N) ise tanımı, bütün ana grup bağlarını ve N stok üyeliğini birden kaldırır. Şeridin başlığı kararı vermeden önce sayıyı gösterir: «12 stok üyeliği · 2 ana grup bağı (borular, pompalar)».
• Seçilileri toplu çıkarmak — alt grup başlığında + düğmesinin yanındaki − düğmesi, onay kutusuyla işaretlediğiniz alt grupları o an açık olan ANA GRUPTAN çıkarır; satırdaki × → «Yalnız bu ana gruptan çıkar» işleminin toplu hâlidir. Seçili alt grup yoksa düğme pasiftir, «Bağsız alt gruplar» kipinde hiç görünmez ve grup silebilir iznine bağlıdır. Tıklayınca «borular» — 3 seçili alt grubu çıkar? başlıklı bir onay şeridi açılır: adları sıralar ve «Yalnız bağ çözülür; alt grup tanımı ve üyelikleri durur.» der. Seçilenleri çıkar düğmesiyle koşar, bitince «3 alt grup bu ana gruptan çıkarıldı» der. Bir kısmı takılırsa «1/3 alt grup çıkarılamadı — ad: sebep» satırı görünür ve şerit kalan adlarla açık kalır; düzeltip yeniden deneyebilirsiniz.
• Bağsız alt gruplar — ana grup listesinin altındaki girdi. Bu girdi de listeye özeldir: yalnız bu listeye ait bağsız alt grupları toplar. Buradan bağsız kalmış bir alt grubu ya tamamen silersiniz ya da bir ana grup seçip «+» ile adını yazarak yeniden bağlarsınız. Bu girdideyken alt grup ekleme kapalıdır (bağlanacak bir ana grup yoktur).
• İzinler — «+» düğmeleri grup işlemleri iznine, «×» düğmeleri grup silebilir iznine bağlıdır. İzniniz yoksa düğme hiç çizilmez; panel eskisi gibi süzgeç olarak çalışmaya devam eder. Yöneticide ikisi de açıktır.

Gruplar artık listeye göre ayrılır. Stok, Gider ve Yedek Parça/Ekipman pencerelerinin her biri yalnız KENDİ ana gruplarını, KENDİ alt gruplarını ve kendi Bağsız alt gruplar girdisini görür: «borular» stok listesinde açıldıysa gider penceresinde hiç çıkmaz. Yeni bir ana grup, açıldığı pencerenin ailesine yazılır; daha önceden var olan bütün gruplar «stok» ailesine sayılır. Stok kartındaki Grup Üyelikleri listesi de kartın ailesine göre süzülür.

Ayrım tamdır: listeler birbirinin gruplarını görmez, bu yüzden bir grubu başka listeye taşıma diye bir işlem de yoktur — panelde böyle bir girdi aramayın. Alt grup ekleme kutusundaki öneri listesi yalnız bu listenin alt gruplarını sıralar. Başka bir listede tanımlı bir adla burada alt grup açmaya kalkarsanız sunucu reddeder: ««conta» başka listede tanımlı (Stok kartları) — listeler birbirinin gruplarını görmez; bu listede farklı bir ad kullanın.» Parantez içinde adın hangi listede durduğu yazar; yapacağınız şey bu listede başka bir ad seçmektir. Bağsız kalan bir alt grup kaybolmaz ve başka listeye de geçmez: en son bağlı olduğu ana grubun listesinde, o listenin Bağsız alt gruplar girdisinde durur. Hiç aile kaydı olmayan çok eski alt gruplar ise Stok kartları listesinde sayılır.

15.3 Sürükle-bırak ve sağ tık ile üyelik

Bir stok kartını gruba koymanın en kısa yolu: listedeki satırı tutup sol paneldeki bir ALT GRUP satırının üstüne bırakın. Hedef satır mavi çerçeveyle işaretlenir, bırakınca «Gruba eklendi» der ve liste tazelenir. Ana grup satırına bırakamazsınız — üyelik yalnız alt grupta olur, ana grup satırı sürüklemeyi kabul etmez.

Klavye ve dokunmatik için aynı işin ikizi sağ tık menüsündedir. Sol panelde bir ya da birkaç alt grup seçiliyken listede bir satıra sağ tıklayın: Seçili gruplara ekle (N) ve Seçili gruplardan çıkar (N) komutları çıkar; N seçili alt grup sayısıdır. Yazma başarısız olursa «Grup üyeliği yazılamadı» der ve sebep gövdede yazar.

Aynı sürükleme mantığı alt grupların KENDİSİ için de çalışır: sol paneldeki bir alt grup satırını (üstüne gelince solda ⋮⋮ tutamağı belirir) tutup Ana Gruplar listesindeki başka bir ana grubun üstüne bırakın — alt grup o ana gruba DA bağlanır. Hedef ana grup mavi çerçeveyle işaretlenir, bırakınca «Alt grup ana gruba da bağlandı» der; zaten bağlıysa «Alt grup zaten bu ana grupta» yazar. Yalnız bağ eklenir, hiçbir şey kopyalanmaz: alt grubun tanımı, stok üyelikleri ve önceki ana grup bağı olduğu gibi durur — tek bir alt grup birden çok ana grupta görünür. Bulunduğunuz ana grubun kendi üstüne bırakma yok sayılır. «Bağsız alt gruplar» girdisindeki satırlar da sürüklenebilir; bir ana gruba bırakınca bağsızlıktan çıkıp o listeden düşer. Sürükleme grup işlemleri iznine bağlıdır. Bir bağı kaldırmak için alt grup satırındaki × → «Yalnız bu ana gruptan çıkar» kullanılır; birden çok alt grubu birden çıkarmak için satırları seçip başlıktaki − düğmesini kullanın.

15.4 «Gruptakiler | Grupta olmayanlar | Hepsi» anahtarı — grupsuz kartları bulup yerleştirme

Araç çubuğunda ÜÇ konumlu bir anahtar vardır. Gruptakiler alışılmış davranıştır: seçili alt grupların üyelerini listeler. Grupta olmayanlar aynı seçimin TERSİNİ getirir — seçili gruplara üye OLMAYAN kartları. Hepsi ikisini birden gösterir: liste ayıklanmaz, bütün kartlar yerinde kalır, üye olanlar satırda küçük bir rozetle işaretlenir. Rozet şeridi kipi açıkça yazar: «Grup dışı: borular, pompalar».

Asıl faydası hiçbir alt grup seçili DEĞİLKEN çıkar: o zaman «Grupta olmayanlar» = hiçbir gruba üye olmayan kartlar, yani grupsuzlar; rozette «Grupsuz kartlar» yazar. Akış şöyledir: anahtarı «Grupta olmayanlar»a alın, seçimi boşaltın, çıkan kartları sol paneldeki alt gruplara sürükleyin — her bıraktığınızda kart listeden düşer ve liste kısalır. Sonunda «Grupsuz stok yok — bütün kartlar bir gruba üye» yazısını görürseniz iş bitmiştir. Seçili gruplarla çalışırken liste boşalırsa mesaj «Seçili gruplar dışında stok yok» olur.

Ana grup kapsamı: sol panelde bir ANA GRUP seçili ama hiçbir alt grubunu işaretlemediyseniz anahtar o ana grubun BÜTÜN alt grupları üzerinde çalışır: «Gruptakiler» ana grubun herhangi bir alt grubuna üye olan kartları, «Grupta olmayanlar» hiçbirine üye olmayanları getirir, «Hepsi» tümünü listeleyip üyeleri Üye rozetiyle işaretler. Şerit bunu «Ana grup: borular · tüm alt grupları» (kipe göre «Ana grup dışı: …» ya da «Hepsi — ana grup üyeleri işaretli: …») diye yazar. Alt gruplardan birini işaretler işaretlemez kapsam daralır ve eskisi gibi yalnız işaretli alt grup kümesi geçerli olur.

Hepsi kipinde ayıklama yerine İŞARETLEME yapılır. En az bir alt grup seçiliyse o grupların üyeleri satırda Üye rozeti taşır (rozetin üstüne gelince «Seçili grupların üyesi» yazar); hiç grup seçili değilse bu kez hiçbir gruba üye olmayan kartlar Grupsuz rozetiyle işaretlenir. Şerit sayıları da verir: «Hepsi — üyeler işaretli: borular, pompalar · 2908 stok · 15 üye / 2893 değil»; grup seçili değilken başlık «Hepsi — grupsuz kartlar işaretli» olur. Bu kip «bu kart hangi gruplarda?» sorusunu listeyi daraltmadan yanıtlar — bir kod ararken üye olanı da olmayanı da aynı ekranda görürsünüz.

Bir alt grup seçtiğinizde aynı anahtarın küçük bir kopyası listenin üstündeki grup şeridinde de çıkar; kipi değiştirmek için araç çubuğuna geri dönmeniz gerekmez. Şeridin sağında, grup yazma izniniz varsa, «Satırı gruba sürükleyip bırakın» ipucu durur; üstüne gelince «Satırı sol paneldeki alt grup adının üstüne bırakın» diye açar. İpucu «Gruptakiler» kipinde gizlenir — orada zaten bütün satırlar üyedir.

15.5 Panel bölme çubuğu — ana grup / alt grup alanlarını boyutlandırma

Bir ana grup seçtiğinizde panelde Ana Gruplar ile Alt Gruplar arasında ince, sürüklenebilir yatay bir çubuk belirir. Çubuğu yukarı çekmek ana grup alanını küçültür ve alt gruplara yer açar; aşağı çekmek tersini yapar. Çift tık iki alanı yeniden eşitler (%50 / %50). Çubuğa Tab ile odaklanıp ↑ ve ↓ tuşlarıyla beşer puan oynatabilirsiniz. Oran %12 ile %88 arasında sıkışır, yani hiçbir alan tamamen kapanmaz.

Seçtiğiniz oran tarayıcıda hatırlanır: pencereyi kapatıp yeniden açtığınızda ve öbür liste pencerelerinde de aynı kalır. Bu yalnız o tarayıcıya ait bir kolaylıktır — sunucuya yazılmaz, başka bir bilgisayarda açtığınızda varsayılan yarı yarıya düzenle başlarsınız. Çubuk yalnız bir ana grup seçiliyken görünür; alt grup listesi kapalıyken bölünecek bir şey yoktur.

15.6 Satış Grafikleri — seçili grubun dönem satış / alım eğrisi

Araç çubuğundaki Satış Grafikleri düğmesi, sol panelden bir alt grup ya da bir ana grup seçtiğinizde etkinleşir; hiçbiri seçili değilken soluk durur ve üstüne geldiğinizde «Önce sol panelden bir grup ya da ana grup seçin» der. Panel pencerenin İÇİNDE bir katman olarak açılır, Kapat ile listeye dönersiniz. Kapsam pencerenin grup süzgecinden gelir: hangi kipteyseniz (Gruptakiler / Grupta olmayanlar) grafik de o kümeyi anlatır. Bu panel 14.4'teki Gider Takibi'nin stok ikizidir — aynı mantık, gider kartları yerine kapsamdaki stok kartları üzerinde çalışır.

Üst satırda Başlangıç ve Bitiş tarihleri, Satış | Alım anahtarı, KDV hariç / KDV dahil düğmesi ve kapsam çipi durur. «Satış» satış faturası ve irsaliyesi kalemlerini (çıkış), «Alım» alış faturası ve irsaliyesi kalemlerini (giriş) sayar. Kapsam çipi neyin toplandığını açıkça yazar: «Grup: borular, pompalar · 12», ana grup seçiliyken «Ana grup: borular · tüm alt grupları · 522», ters kipte «Grup dışı: …»; sondaki sayı kapsamdaki kart adedidir. Sağ uçta Satış · dönem toplamı (alımda Alım) yazar; kart seçtiğinizde başlık Seçili toplama döner. Değer ölçütleri Grup Raporları ile birebir aynıdır — aynı aralıkta iki ekran aynı rakamı verir.

Ortada aylık çubuklar, sağında pasta durur. Her ay satırı o ayın tutarını çubuk boyuyla gösterir; üstüne geldiğinizde miktar ve kalem sayısı çıkar. Bir aya tıklayınca sağdaki pasta o aya geçer ve başlığı «Ay dağılımı · 2026-03» olur; aynı aya yeniden tıklamak ya da Tüm dönem düğmesi pastayı aralığın tamamına döndürür («Dönem dağılımı»). Pasta en büyük sekiz stoğu ayrı dilim olarak çizer, kalanı «Diğerleri» diliminde toplar. Dönemde hiç hareket yoksa panel «Bu dönemde kapsamdaki stoklardan satış yok.» (alımda «Bu dönemde kapsamdaki stoklara alım yok.») der; seçili ayda hareket yoksa yalnız pastanın yerinde «Bu ayda satış yok.» yazar.

Altta Kart bazında tablosu durur: her satırda kod, açıklama, tür, miktar, kalem sayısı ve tutar. Baştaki onay kutusu kartı seçime alır — aylık çubuklar, pasta ve toplam yalnız işaretli kartlardan hesaplanır; Hepsi ve Hiçbiri düğmeleri seçimi topluca kurar, bir satıra çift tıklamak yalnız o kartı bırakır. Kod, Açıklama, Miktar ve Tutar başlıklarına tıklamak tabloyu sıralar; ikinci tıklama yönü çevirir (küçük ok yönü gösterir). Satıra tıklamak kartı Hareketler sekmesiyle açar, yani grafikte gördüğünüz rakamın arkasındaki belgelere tek tıkla inersiniz.