İçeriğe geç
HNROS Yardım Merkezi
Türkçe
Ücretsiz başla
İçindekilerBu raporların kullanımıKapsam ve hazırlıkGider Dönem KarşılaştırmasıGider Artışının NedenleriOlağandışı GiderlerGider Tedarikçi KarşılaştırmasıDüzenli Giderler ve AboneliklerGider YoğunlaşmasıGider, Ciro ve Brüt KârGelecek Dönem Gider TahminiGider Bütçesi ve GerçekleşenBölüm ve Üretim Başına GiderÖdenen ve Ödenecek Gider TakvimiGider Tasarruf SenaryolarıBir sonuç eksik ya da beklenmedikse

Gider Analizi Rehberi

Kullanıcı rehberi · Güncelleme: 24 Eylül 2026

Nereden açılır: Giderler → Gider raporları. Gider kartlarını/grubunu, raporu ve dönemi seçin.

Bu raporların kullanımı

  1. Etkin firmada aşağıda anlatılan sayfayı açın ve raporu seçin. Kart ve gider raporlarında rapor seçilince kendiliğinden çalışır.
  2. Tarih aralığını ve ekranda gerçekten görünen yön, depo, para birimi ya da KDV seçeneklerini belirleyin. Bir seçenek yalnız raporun desteklediği yerde bulunur.
  3. Özeti, grafiği, ayrıntı tablosunu ve hesaplama notlarını birlikte okuyun. Rapor satır sınırı uyarısı veriyorsa dönemi daraltın; eksik kanıtı tam toplam gibi değerlendirmeyin.
  4. Bir değeri incelemek için, sunulan yerlerde bağlantılı kaynak belgeleri kullanın. Raporu açmak ya da okumak kaynak kayıtları değiştirmez. Kaydedilen analiz girdileri, anlık görüntüler, dağıtımlar ve yevmiye kayıtları ayrı ve açıkça yapılan işlemlerdir.

Tutar, miktar, yüzde ve gün farklı ölçülerdir. Değerin yanında yazan para birimini ve birimi esas alın; her sayının TL olduğunu varsaymayın. Eksik ya da bilinmeyen değer sıfır değildir. Telefonda rapor seçiciyi kullanın ve geniş tabloyu kendi alanı içinde kaydırın. Tarayıcının Bul özelliğiyle bu sayfada rapor adını arayabilirsiniz.

Kapsam ve hazırlık

Bu raporlar gider/hizmet/işçilik kartlarını ve bunların kayıtlı alışlarını ve alış iadelerini analiz eder. Seçilen kart kapsamını ve KDV dayanağını inceleyin. Analiz tutarlarının çoğu KDV hariç net değerleri kullanır; her toplam için raporun notu belirleyicidir. Gider alışları stok miktarı değildir. Kayıt olmaması gider olmadığını değil, kanıt olmadığını gösterir.

Bütçeler ve bölümlere/üretime gider dağıtımı için önce ilgili bütçe, gider havuzu ve ölçüm kayıtlarını girin. Bunlar alış faturası özetinden farklı kaynaklardır. Firma geneli ileri finans raporlarının kendi kapsamı vardır; bkz. İleri Finans Rehberi.

Gider Dönem Karşılaştırması

Amaç ve yöntem. Seçilen gider kartlarını önceki karşılaştırılabilir dönemle karşılaştırın. Toplamları ve tek tek kategori değişimlerini aynı tarih ve tutar dayanağıyla inceleyin.

Yorum ve sonraki adım. Sıfır tabandan yüzde artış tanımsızdır. Fiyatların arttığını varsaymadan önce gerçek farkı, yeni gider türlerini ve kaynak faturaları inceleyin.

Gider Artışının Nedenleri

Amaç ve yöntem. Mevcut satır kanıtını kullanarak hacimden, fiyattan ve gider kalemleri ya da tedarikçi karmasından kaynaklanan değişimleri ayırın.

Yorum ve sonraki adım. Fiyat/hacim karşılaştırması uyumlu kalem birimleri ve karşılaştırılabilir kayıtlar gerektirir. Açıklanamayan ya da eşleşmeyen değişimler görünür kalır; uydurma bir miktar çevrimi yapmak yerine belgeleri inceleyin.

Olağandışı Giderler

Amaç ve yöntem. Karşılaştırılabilir gözlemlerden belirgin biçimde ayrılan gider satırlarını belirleyin. İşaretlenen tutarı ve karşılaştırma bağlamını inceleyin.

Yorum ve sonraki adım. Anomali bir inceleme adayıdır; mükerrer ya da yetkisiz alımın kanıtı değildir. Bir kaydı değiştirmeden önce fatura numarasını, tedarikçiyi, para birimini ve hizmet dönemini doğrulayın.

Gider Tedarikçi Karşılaştırması

Amaç ve yöntem. Seçilen giderler için tedarikçileri işlem değeri, sıklık ve varsa karşılaştırılabilir fiyatlarla karşılaştırın.

Yorum ve sonraki adım. Fiyat karşılaştırması yalnız karşılaştırılabilir kalem ve birimlerle yapılabilir. Daha düşük toplam harcama daha ucuz bir tedarikçiyi değil daha düşük hacmi gösterebilir; satır ayrıntısını ve hizmet kapsamını inceleyin.

Düzenli Giderler ve Abonelikler

Amaç ve yöntem. Tekrarlanan gider hareketini ve kayıtlar arasındaki gözlenen aralığı belirleyin. Düzenli bir örüntü için en az üç işlem günü gerekir.

Yorum ve sonraki adım. Örüntü bir abonelik sözleşmesinden değil faturalardan çıkarılır. Eksik hareket iptali ya da geç girişi yansıtabilir; kendiliğinden eksik fatura ya da ödenmemiş borç değildir.

Gider Yoğunlaşması

Müşteri payına bir örnek. Aynı pasta grafik ilkesi kullanıcılar, tedarikçiler ve gider kategorileri için de geçerlidir.
Müşteri payına bir örnek. Aynı pasta grafik ilkesi kullanıcılar, tedarikçiler ve gider kategorileri için de geçerlidir.

Amaç ve yöntem. Seçilen harcamanın en büyük payını hangi gider kartlarının ya da tedarikçilerin oluşturduğunu görün. Satın alma incelemelerine öncelik vermek için dağılımı kullanın.

Yorum ve sonraki adım. Paylar seçilen kapsamı ve dönemi anlatır. Yoğunlaşma tek başına aşırı fiyatlandırmayı ya da tedarikçi riskini göstermez; alternatifleri ve sözleşme kısıtlarını karşılaştırın.

Gider, Ciro ve Brüt Kâr

Amaç ve yöntem. Seçilen giderleri aynı dönemdeki firma geneli ciro ve brüt kârla karşılaştırın.

Yorum ve sonraki adım. Payda seçilen gider kartı grubu değil, firmanın tamamıdır. Ürün maliyetleri eksikse brüt kâr oranı bilinmez bırakılır. Yüzdeleri karşılaştırmadan önce KDV ve maliyet dayanaklarını doğrulayın.

Gelecek Dönem Gider Tahmini

Yalnız şematiktir: gözlenen geçmiş, belirsiz gelecekten ayrıdır; herhangi bir sayısal tahmin ima edilmez.
Yalnız şematiktir: gözlenen geçmiş, belirsiz gelecekten ayrıdır; herhangi bir sayısal tahmin ima edilmez.

Amaç ve yöntem. En az altı tam aylık gider geçmişi kullanın. Model, yeterli geçmiş varsa son üç tam ayı ya da önceki iki yılın aynı ayını kullanır.

Yorum ve sonraki adım. Tahmin yalnız başlangıç tarihi süzgecini değil, belirtilen geçmiş penceresini kullanır. Geçmiş hata, her tahminden önce mevcut olan veriyle ölçülür. Geçmiş bunu yansıtmıyorsa yeni bir sözleşmeyi ya da tek seferlik bir projeyi öngörmez.

Gider Bütçesi ve Gerçekleşen

Amaç ve yöntem. Kaydedilmiş yıllık masraf merkezi bütçesini kaydedilmiş gerçekleşen giderlerle karşılaştırın. Sonuç beklemeden önce bütçe ve gider kayıtlarını tanımlayın.

Yorum ve sonraki adım. Yıllık bütçeler sessizce uydurma aylık bütçelere bölünmez ve aynı gider kayıtlarının üzerine alış faturaları ayrıca eklenmez. Diğer harcama raporlarıyla uzlaştırmadan önce kaynak dayanağını kontrol edin.

Bölüm ve Üretim Başına Gider

Amaç ve yöntem. Kaydedilmiş gider havuzlarını ve bunların bölümlere ya da üretime dağıtımını, tamamı seçilmiş aylar için inceleyin. Dağıtım dayanağını ve üretim kanıtını inceleyin.

Yorum ve sonraki adım. Eksik süre, uyumsuz ürün miktarlarının toplamıyla doldurulmaz. Karışık birimler uyumlu bir dayanak olmadan miktara göre dağıtılamaz. Kısmi ay seçimi aylık bir havuzu dışarıda bırakabilir.

Ödenen ve Ödenecek Gider Takvimi

Örnek: 1.000 TL'lik bir faturanın yalnız 400 TL'si kapatılmış, 600 TL açık kalmıştır.
Örnek: 1.000 TL'lik bir faturanın yalnız 400 TL'si kapatılmış, 600 TL açık kalmıştır.

Amaç ve yöntem. Seçilen gider faturalarını doğrulanmış cari ekstre bağlarına ve tedarikçinin kapatma geçmişine kadar izleyin. Kısmi ödemeleri, vadesi geçmiş kalemleri ve tarihsiz borcu inceleyin.

Yorum ve sonraki adım. Eşleşmemiş kalan geçmiş FIFO kullanabilir. İadeler ve mahsuplar nakit ödeme değildir. Bağlantısız tutarlar bilinmez kalır; bu, seçilen gider kapsamı dışındaki bütün alışları kapsayan eksiksiz bir firma borçları raporu değildir.

Gider Tasarruf Senaryoları

Örnek: art arda yapılan %10 miktar ve %10 fiyat indirimi toplamda %19 tasarruf sağlar.
Örnek: art arda yapılan %10 miktar ve %10 fiyat indirimi toplamda %19 tasarruf sağlar.

Amaç ve yöntem. Tasarrufu tahmin etmek için bir miktar azaltımı ve bir fiyat indirimi varsayımı girin. Model önce miktarı azaltır, ardından fiyat indirimini kalan tutara uygular.

Yorum ve sonraki adım. Bu yalnız bir senaryodur ve muhasebe kaydı oluşturmaz. İki yüzdeyi birbirinden bağımsızmış gibi toplamayın; örneğin %10 daha az miktar ve ardından %10 daha düşük fiyat, asıl tutar üzerinde %19 tasarruf sağlar.

Bir sonuç eksik ya da beklenmedikse

Etkin firmayı, kartı/grubu, tarih aralığını ve desteklenen süzgeçleri kontrol edin. Eksik kaynak, birim, maliyet ya da satır sınırı bildirimlerini okuyun. Kaynak belgelerin ve gerekli analiz tanımlarının var olduğunu ve erişim yetkiniz bulunduğunu doğrulayın. Bilinmeyen bir değerin yerine sıfır koymayın ya da kısmi bir sonucu firma toplamına büyütmeyin.

İlgili rehberler