Asosiy matnga oʻtish
HNROS Yordam markazi
Oʻzbekcha
Bepul boshlash
MundarijaUshbu hisobotlardan foydalanishQamrov va tayyorgarlikXarajatlarni davrlar boʻyicha taqqoslashXarajatlar oʻsishi sabablariOdatdan tashqari xarajatlarXarajat taʼminotchilarini taqqoslashMuntazam xarajatlar va obunalarXarajatlarning jamlanishiXarajatlar, aylanma va yalpi foydaKelgusi davr xarajati prognoziXarajat byudjeti va haqiqiy xarajatBoʻlim va ishlab chiqarish boʻyicha xarajatToʻlangan va toʻlanadigan xarajatlar kalendariXarajat tejamkorligi ssenariylariNatija yoʻq yoki kutilmagan boʻlsa

Xarajatlar tahlili qoʻllanmasi

Foydalanuvchi qoʻllanmasi · Yangilangan: 2026-yil 24-sentabr

Qayerda ochiladi: Xarajatlar → Xarajat hisobotlari. Xarajat kartochkalari/guruhini, hisobotni va davrni tanlang.

Ushbu hisobotlardan foydalanish

  1. Quyida tasvirlangan sahifani faol kompaniyada oching va hisobotni tanlang. Kartochka va xarajat hisobotlarida tanlov hisobotni avtomatik ishga tushiradi.
  2. Sana oraligʻini va haqiqatan koʻrsatilgan yoʻnalish, ombor, valyuta yoki QQS sozlamalarini tanlang. Sozlama faqat hisobot uni qoʻllab-quvvatlagan joyda mavjud.
  3. Xulosa, diagramma, batafsil jadval va hisoblash izohlarini birgalikda oʻqing. Hisobot qatorlar chegarasi haqida ogohlantirsa, davrni qisqartiring; toʻliq boʻlmagan dalilni toʻliq jami deb qabul qilmang.
  4. Qiymatni tekshirish uchun mavjud boʻlgan joylarda bogʻlangan manba hujjatlardan foydalaning. Hisobotni ochish yoki oʻqish manba yozuvlarini oʻzgartirmaydi. Saqlangan tahliliy maʼlumotlar, lahzalik yozuvlar, taqsimotlar va jurnal yozuvlari alohida, aniq bajariladigan amallardir.

Summalar, miqdorlar, foizlar va kunlar turli oʻlchovlardir. Qiymat yonida koʻrsatilgan valyuta va birlikka tayaning; har bir son TRY deb oʻylamang. Yetishmayotgan yoki nomaʼlum qiymat nol emas. Telefonda hisobot tanlagichidan foydalaning va keng jadvalni oʻz maydoni ichida aylantiring. Brauzerdagi Qidirish funksiyasi ushbu sahifada hisobot nomini topa oladi.

Qamrov va tayyorgarlik

Bu hisobotlar xarajat/xizmat/mehnat kartochkalarini hamda ularning qayd etilgan xaridlari va xarid qaytarishlarini tahlil qiladi. Tanlangan kartochkalar qamrovi va QQS bazasini koʻrib chiqing. Tahliliy summalarning aksariyati QQSsiz sof qiymatlardan foydalanadi; har bir jami uchun hisobot izohi hal qiluvchi hisoblanadi. Xarajat xaridlari zaxira miqdorlari emas. Yozuv yoʻqligi albatta xarajat yoʻqligini emas, balki dalil yoʻqligini bildiradi.

Byudjetlar va xarajatlarni boʻlimlar/ishlab chiqarishga taqsimlash uchun avval tegishli byudjet, xarajat fondi va oʻlchov yozuvlarini kiriting. Ular xarid hisob-fakturasi sharhidan farqli manbalardir. Kompaniya boʻyicha ilgʻor moliyaviy hisobotlarning oʻz qamrovi bor; qarang: Ilgʻor moliya qoʻllanmasi.

Xarajatlarni davrlar boʻyicha taqqoslash

Maqsad va usul. Tanlangan xarajat kartochkalarini oldingi taqqoslanadigan davr bilan solishtiring. Bir xil sana va summa bazasidan foydalanib, jamilar va alohida toifa oʻzgarishlarini koʻrib chiqing.

Talqin va keyingi qadam. Nol bazadan foiz oʻsishi aniqlanmagan. Narxlar oshgan deb hisoblashdan oldin haqiqiy farqni, yangi xarajat turlarini va manba hisob-fakturalarni koʻrib chiqing.

Xarajatlar oʻsishi sabablari

Maqsad va usul. Mavjud qator dalillaridan foydalanib, hajm, narx va xarajat moddalari yoki taʼminotchilar tarkibidan kelib chiqqan oʻzgarishlarni ajrating.

Talqin va keyingi qadam. Narx/hajm taqqoslashi mos modda birliklari va taqqoslanadigan yozuvlarni talab qiladi. Tushuntirilmagan yoki moslashtirilmagan oʻzgarishlar koʻrinib qoladi; miqdor oʻgirishini oʻylab topish oʻrniga hujjatlarni tekshiring.

Odatdan tashqari xarajatlar

Maqsad va usul. Taqqoslanadigan kuzatuvlardan sezilarli farq qiladigan xarajat qatorlarini aniqlang. Belgilangan summa va uning taqqoslash kontekstini koʻrib chiqing.

Talqin va keyingi qadam. Anomaliya takroriy yoki ruxsatsiz xaridning isboti emas, balki tekshiruv nomzodidir. Yozuvni oʻzgartirishdan oldin hisob-faktura raqami, taʼminotchi, valyuta va xizmat davrini tekshiring.

Xarajat taʼminotchilarini taqqoslash

Maqsad va usul. Tanlangan xarajatlar boʻyicha taʼminotchilarni operatsiya qiymati, chastota va mavjud boʻlganda taqqoslanadigan narxlar asosida solishtiring.

Talqin va keyingi qadam. Narx taqqoslashini faqat taqqoslanadigan moddalar va birliklar tasdiqlaydi. Umumiy xarajatning pastligi arzonroq taʼminotchini emas, kichikroq hajmni bildirishi mumkin; qator tafsilotlari va xizmat qamrovini koʻrib chiqing.

Muntazam xarajatlar va obunalar

Maqsad va usul. Takrorlanuvchi xarajat faolligini va yozuvlar orasidagi kuzatilgan oraliqni aniqlang. Takrorlanuvchi naqsh uchun kamida uchta operatsiya kuni kerak.

Talqin va keyingi qadam. Naqsh obuna shartnomasidan emas, hisob-fakturalardan chiqariladi. Faollik yoʻqligi bekor qilish yoki kechikkan kiritishni aks ettirishi mumkin; bu avtomatik ravishda yetishmayotgan hisob-faktura yoki toʻlanmagan hisob emas.

Xarajatlarning jamlanishi

Mijoz ulushi misoli. Xuddi shu doiraviy diagramma tamoyili foydalanuvchilar, taʼminotchilar va xarajat toifalariga ham taalluqli.
Mijoz ulushi misoli. Xuddi shu doiraviy diagramma tamoyili foydalanuvchilar, taʼminotchilar va xarajat toifalariga ham taalluqli.

Maqsad va usul. Tanlangan xarajatlarning eng katta ulushi qaysi xarajat kartochkalari yoki taʼminotchilarga toʻgʻri kelishini koʻring. Xarid tekshiruvlarini ustuvorlashtirish uchun taqsimotdan foydalaning.

Talqin va keyingi qadam. Ulushlar tanlangan qamrov va davrni tavsiflaydi. Jamlanish oʻz-oʻzidan ortiqcha narx yoki taʼminotchi xavfini belgilamaydi; muqobillar va shartnoma cheklovlarini solishtiring.

Xarajatlar, aylanma va yalpi foyda

Maqsad va usul. Tanlangan xarajatlarni bir xil davr boʻyicha kompaniyaning umumiy aylanmasi va yalpi foydasi bilan solishtiring.

Talqin va keyingi qadam. Maxraj tanlangan xarajat kartochkalari guruhi emas, butun kompaniyadir. Mahsulot tannarxlari toʻliq boʻlmasa, yalpi foyda ulushi nomaʼlum qoldiriladi. Foizlarni solishtirishdan oldin QQS va tannarx bazalarini tasdiqlang.

Kelgusi davr xarajati prognozi

Faqat sxema: kuzatilgan tarix noaniq kelajakdan farq qiladi; hech qanday raqamli prognoz nazarda tutilmaydi.
Faqat sxema: kuzatilgan tarix noaniq kelajakdan farq qiladi; hech qanday raqamli prognoz nazarda tutilmaydi.

Maqsad va usul. Kamida olti toʻliq oylik xarajat tarixidan foydalaning. Yetarli tarix boʻlganda model oxirgi uchta toʻliq oy yoki oldingi ikki yildagi xuddi shu oydan foydalanadi.

Talqin va keyingi qadam. Prognoz faqat boshlangʻich sana filtridan emas, koʻrsatilgan tarixiy oynadan foydalanadi. Oʻtgan xato faqat har bir prognozdan oldin mavjud boʻlgan maʼlumotlardan foydalanadi. Tarix buni aks ettirmasa, yangi shartnoma yoki bir martalik loyihani oldindan hisobga olmaydi.

Xarajat byudjeti va haqiqiy xarajat

Maqsad va usul. Qayd etilgan yillik masʼuliyat markazi byudjetini qayd etilgan haqiqiy xarajatlar bilan solishtiring. Natija kutishdan oldin byudjet va xarajat yozuvlarini belgilang.

Talqin va keyingi qadam. Yillik byudjetlar bildirmasdan oʻylab topilgan oylik byudjetlarga boʻlinmaydi va xarid hisob-fakturalari oʻsha xarajat yozuvlari ustiga qoʻshilmaydi. Boshqa xarajat hisobotlari bilan solishtirishdan oldin manba bazasini tekshiring.

Boʻlim va ishlab chiqarish boʻyicha xarajat

Maqsad va usul. Toʻliq tanlangan oylar uchun qayd etilgan xarajat fondlari va ularning boʻlimlar yoki ishlab chiqarishga taqsimlanishini koʻrib chiqing. Taqsimlash bazasi va ishlab chiqarish dalillarini tekshiring.

Talqin va keyingi qadam. Yetishmayotgan vaqt mos kelmaydigan mahsulot miqdorlari yigʻindisi bilan almashtirilmaydi. Aralash birliklarni mos baza boʻlmasa, miqdor boʻyicha taqsimlab boʻlmaydi. Oyning bir qismini tanlash oylik fondni chiqarib tashlashi mumkin.

Toʻlangan va toʻlanadigan xarajatlar kalendari

Misol: 1 000 TRY lik hisob-fakturaning faqat 400 TRY qismi yopilgan, 600 TRY ochiq qoladi.
Misol: 1 000 TRY lik hisob-fakturaning faqat 400 TRY qismi yopilgan, 600 TRY ochiq qoladi.

Maqsad va usul. Tanlangan xarajat hisob-fakturalarini ularning tasdiqlangan hisob koʻchirmasi bogʻlanishlari va taʼminotchining yopish tarixi boʻyicha kuzating. Qisman toʻlovlar, muddati oʻtgan elementlar va sanasiz qarzni koʻrib chiqing.

Talqin va keyingi qadam. Qolgan moslashtirilmagan tarix FIFO dan foydalanishi mumkin. Qaytarishlar va oʻzaro hisob-kitoblar naqd toʻlov emas. Bogʻlanmagan summalar nomaʼlum qoladi; bu tanlangan xarajat qamrovidan tashqaridagi barcha xaridlarni qamrab oluvchi toʻliq kompaniya kreditorlik qarzlari hisoboti emas.

Xarajat tejamkorligi ssenariylari

Misol: ketma-ket 10% miqdor va narx pasayishi jami 19% tejash beradi.
Misol: ketma-ket 10% miqdor va narx pasayishi jami 19% tejash beradi.

Maqsad va usul. Tejashni baholash uchun miqdor kamayishi va narx chegirmasi taxminini kiriting. Model avval miqdorni kamaytiradi, soʻng narx pasayishini qolgan summaga qoʻllaydi.

Talqin va keyingi qadam. Bu faqat ssenariy boʻlib, hech qanday buxgalteriya yozuvini oʻtkazmaydi. Ikki foizni mustaqil deb qoʻshishdan saqlaning; masalan, 10% kam miqdor va undan keyin 10% past narx asl summadan 19% tejash beradi.

Natija yoʻq yoki kutilmagan boʻlsa

Faol kompaniyani, kartochka/guruhni, sana oraligʻini va qoʻllab-quvvatlanadigan filtrlarni tekshiring. Yetishmayotgan manba, birlik, tannarx yoki qatorlar chegarasi haqidagi har qanday bildirishnomani oʻqing. Manba hujjatlar va talab qilingan tahliliy taʼriflar mavjudligini hamda sizda kirish huquqi borligini tasdiqlang. Nomaʼlum qiymatni nol bilan almashtirmang va qisman natijani kompaniya jamisigacha kattalashtirmang.

Tegishli qoʻllanmalar