İçindekiler
1. Kalite penceresi ne işe yarar, kime lazım?2. Ekranı tanıyalım: sekmeler3. Yetki: kim yazabilir, kim onaylayabilir?4. FAI — ilk parça onayıEmrin durumunu sorgulayınKanıtı hazırlayınKararı yazın5. Sertifika (CoC) — lota belge bağlamak6. ECN — reçete değişikliği ve sürüm kilidi7. PPAP — müşterinin dosya onayı8. NCR / DÖF — uygunsuzluk raporu ve düzeltici faaliyet9. Numune — kim, hangi lottan, ne kadar aldı?10. İzleme — geri çağırma izi (lot no → belge → müşteri)11. Karantina ile ilişki: kabul/RED akışı nerede yürür?12. Sistemin sizi durdurduğu anlar13. Role göre günlük rutin14. Sık sorulan sorular15. Terimler sözlüğü17. PPAP: seviyeyi seçince beklenen belgeler kendiliğinden gelir18. Lot blokesi: temiz oda kararı, elle bloke/serbest bırakma ve nerelerde durdurur19. Tek çağrılı IQC kabul, CoC lot şartı ve karantina depo tipi16. Kalite kanıtlarını doğru kayda bağlama20. Kalibrasyon kapısı: final muayene, MSA ve SPC21. Final muayene: planlar ve plansız ürün22. IQC kabulünde sertifika (CoC) bağı ve küçük kurallar23. Karışık kalemli mal kabulde giriş kaliteKarantina deposundan çıkış kapısıGiriş kalite kabulünde malı serbest bırakmaNCR stok aksiyonu: tedarikçiye iade ve yeniden işlemeAQL değerleri (ISO 2859-1)Kalite Penceresi — Sıfırdan Rehber
Bu rehber, daha önce kalite yazılımı kullanmamış birine yazıldı. Kaliteyi zaten biliyorsunuz: ölçersiniz, karar verirsiniz, kaydını tutarsınız. Burada öğreneceğiniz şey, o kararın programda hangi kapıyı açtığı ya da kapattığı. Kalite penceresinin tek bir fikri var: bir şeyin serbest bırakılması bir ONAYA bağlıdır ve onay olmadan program geçit vermez. Sekmelerin her biri bu fikrin farklı bir yüzüdür. Sırayla okuyun.
Bölüm 1–3 (mantık + ekran + yetki): 12 dakika okuma. Bölüm 4–10 (başlıca yedi sekme): her biri 5 dakika, ihtiyacınız olanı okuyun. Sonrasında bir FAI kararı yazmak 1 dakika, bir lotu geri çağırma izinde aramak 10 saniye sürer.
1. Kalite penceresi ne işe yarar, kime lazım?
Şu soruyu düşünün: "Bu parti sağlam" cümlesini kim, neye dayanarak söyledi? Kâğıt üzerinde bir imza vardır; ama denetçi geldiğinde sorduğu şey imza değildir — ölçüm nerede, sertifika nerede, hangi reçete sürümüyle üretildi, müşteri onayı var mıydı diye sorar. Kalite penceresi bu soruların cevabını kararın verildiği anda kayda geçirir; sonradan toplanan kâğıt yığını değildir.
Şekil 1 — Bu rehberin anlattığı yedi sekme (pencerede başka sekmeler de vardır); sağ alt köşe hepsinin ortak sonucudur.
Bir malın serbest bırakılabilir olup olmadığını, kanıtıyla birlikte kayda geçirir — ve kanıt yoksa programın kendisi izin vermez.
Kalite sorumlusu — günlük işinin tamamı burada. Karantina görevlisi — reddettiği malın NCR'ını burada açar. Üretim şefi — "neden teyit yazamıyorum" sorusunun cevabı burada (FAI/PPAP/ECN). Satın almacı — sertifikası gelmeyen malın neden kabul edilmediğini burada görür. Yönetici — onay/red düğmeleri yalnız onda. Herkes okuyabilir.
2. Ekranı tanıyalım: sekmeler
Pencereyi açmak için Dock'taki Üretim / Kalite kutucuğuna tıklayın; içinden Kalite seçin (aynı kutucukta Üretim ve Kurumsal Omurga da vardır — üçü de "ürün nasıl yapıldı, uygun mu, kanıtı nerede" sorusunu cevaplar). Stok, Depolar ve Metal El Terminali AYRI bir kutucuktadır: Stok / Depo. Pencere açıldığında üstte sekmeleri görürsünüz: FAI, AS9102, Sertifika (CoC), ECN, PPAP, NCR / DÖF, Numune, İzleme, FMEA, Kontrol Planı, MSA, Pot-life, Savunma, Final muayene ve Göstergeler (tekstil profilinde Kumaş muayenesi de). Hepsi her firmada görünmez: FAI, Sertifika (CoC), ECN, PPAP, İzleme ve Kumaş muayenesi sekmeleri, karşılık gelen özellik Ayarlar › HNR Tercihleri › Firma Bilgileri › Üretim Tercihleri’nde kapalıysa gizlidir. Sekmelerin üstündeki “Kapalı özelliklerin geçmiş kayıtları” kutusunu işaretlerseniz kapalı özelliklerin sekmeleri geçmiş kayıtları okumak için yeniden görünür. Sağ üstte, yazma yetkiniz yoksa "salt okuma" yazar; yanındaki ? düğmesi sizi bu rehbere getirir.
| Sekme | Cevapladığı soru | Neyi kilitler? |
|---|---|---|
| FAI | İlk parça ölçüldü ve onaylandı mı? | Seri üretim teyidi |
| Sertifika (CoC) | Malzemenin lotuna sertifika bağlandı mı? | IQC kabulü (giriş kalite) |
| ECN | Reçetenin hangi sürümü yürürlükte? | İş emri açma |
| PPAP | Müşteri bu parçayı seri üretmemize onay verdi mi? | Seri üretim teyidi (FAI'den önce bakılır) |
| NCR / DÖF | Uygunsuz mala ne oldu, kök nedeni ne, kim ne zaman düzeltecek? | Kaydın kapanışı (kararsız NCR kapanmaz) |
| Numune | Kim, hangi lottan, ne kadar numune aldı; sonucu ne çıktı? | Hiçbir şeyi — yalnız kayıttır (stok düşmez!) |
| İzleme | Bu lot nereden geldi, nereye gitti, hangi müşteriye ulaştı? | Hiçbir şeyi — salt okuma rapordur |
3. Yetki: kim yazabilir, kim onaylayabilir?
Üç kademe vardır ve karıştırılmamalıdır. (1) Okuma — oturum açan herkes bütün sekmeleri okuyabilir; kaliteyi saklamanın anlamı yok. (2) Yazma — kayıt açmak (sertifika bağlamak, ECN açmak, PPAP kaydı, NCR alanları, numune) sistem yöneticisi VEYA KARANTINA deposunun görevlisi olmayı ister. Görevlilik atamasını yönetici Depolar → KARANTINA → Görevliler sekmesinden yapar. (3) Onay/Red — ECN kararı, PPAP kararı ve sertifika zorunluluğu işareti yalnız sistem yöneticisindedir; kalite görevlisi bunları göremez bile (düğmeler çıkmaz).
Bu mesajı görürseniz bir arıza yok: yetki kapısına takıldınız. Yapılacak tek şey yöneticiden Depolar → KARANTINA → Görevliler listesine eklenmenizi istemektir. Ekranda düğmelerin görünmemesi de aynı sebeptendir — ama asıl kapı sunucudadır; düğmeyi zorlamak işe yaramaz.
4. FAI — ilk parça onayı
FAI şu basit fikirdir: bir parçayı binlerce üretmeden önce ilk tanesini ölçün. Program bunu şöyle uygular: iş emrinin rotasında fai='evet' işaretli bir operasyon varsa, o parça için daha önce onaylı bir FAI yoksa, emir "bekliyor" durumundadır ve seri üretim teyidi yazılamaz. Yalnız numune adedi kadar "ilk numune" teyidi serbesttir — çünkü ölçeceğiniz parçayı üretmeniz gerekir.
Sonucu Onaylı seçip kaydetmeye çalışırsanız ve ortada kanıt yoksa program şunu der: "FAI onayı için ÖLÇÜM KANITI gerekli: ya ölçüm raporu ekleyin (rapor dosya no) ya da operasyona ölçüm değerleri girin. Ölçülmeden verilen onay denetimde geçersizdir." Kanıt iki şekilde olur: (a) Dosyalar'a yüklediğiniz ölçüm raporunun dosya numarasını Rapor dosya no alanına yazarsınız, ya da (b) Üretim penceresinde operasyona en az bir ölçüm satırı girilmiştir. Red için ise gerekçe zorunludur.
-
Emrin durumunu sorgulayın
Sağ üstteki Emir no kutusuna iş emri numarasını yazıp [Emir durumu sorgula] deyin. Dört cevaptan biri gelir: gerekmez (rotada FAI operasyonu yok ya da bu parça için zaten onaylı FAI var), bekliyor, onaylı, red. Yanında nedeni de yazar — örneğin "rotada ilk parça (FAI) operasyonu yok".
-
Kanıtı hazırlayın
Ölçüm raporunuz varsa Dosyalar penceresine yükleyin ve dosya numarasını not edin. Ölçümleri operasyona girdiyseniz zaten kanıt vardır, rapor numarası gerekmez.
-
Kararı yazın
FAI kararı yaz kutusunu doldurun: emir no, sonuç (Onaylı / Red), revizyon, numune adedi, rapor dosya no ve gerekçe. [Kararı yaz] deyin. Karar yazıldığında emrin fai_durum alanı güncellenir ve kilit açılır (ya da red ise kapanır). Karar satırı listeye düşer; kimin ne zaman karar verdiği orada görünür.
İK'da FAI_ONAY yetkinliği tanımlıysa, karar veren kişinin o yetkinliğinin geçerli olması gerekir ("ilk parça onayı kalifikasyon gerektirir"). Böyle bir yetkinlik hiç tanımlanmamışsa kural basitleşir: yönetici karar verir. Bu kapı Üretim penceresindeki teyit kapısıyla aynıdır — iki ekrandan farklı kural çıkmaz.
5. Sertifika (CoC) — lota belge bağlamak
Bazı malzemeler belgesiz kabul edilemez: çelik, ilaç hammaddesi, gıda katkısı, uçak parçası… Program bunu iki parçaya ayırır. (1) Zorunluluk işareti — yönetici bir stok kodunu "sertifika zorunlu" diye işaretler. (2) Sertifika kaydı — o kodun belirli bir lotuna sertifika bağlanır. Giriş kalite (IQC) kabul yazmadan önce programa sorar: "bu kodun bu lotu için sertifika var mı?" Yoksa cevap açıktır: SERTIFIKA_YOK … sertifikasız kabul edilemez.
CoC zorunlu işareti tek alandır: Kalite › Sertifika (CoC) işareti ile Departmanlar › Giriş Kalite (IQC) kriter formundaki kutu aynı değeri gösterir. İşaretli malzemede IQC kabulü ve karantinadan çıkış aynı kanıtı ister — kabul satırının Belgeler (CoC/MTC) bölümüne yüklenen belge ya da lota bağlı sertifika; kanıtsız kabul reddedilir.
PDF/tarama Dosyalar penceresine yüklenir. Kalite penceresindeki CoC sekmesi bağı tutar: hangi stok kodu, hangi lot, hangi belge numarası, kim verdi, hangi tarihte. Tip iki türlüdür: Sertifika (CoC) ve Analiz raporu (CoA).
| Alan | Ne yazılır |
|---|---|
| Stok kodu | Zorunlu. Küçük harf yazsanız da büyük harfe çevrilir. |
| Lot no | Boş bırakılabilir ama bırakmayın: lot yazmazsanız sertifika koda bağlanır, o kodun her lotu geçmiş sayılır. |
| Tip | Sertifika (CoC) veya Analiz raporu (CoA). |
| Belge no / Veren / Tarih | Belgenin kendi numarası, veren tedarikçi ya da laboratuvar, düzenleme tarihi. |
Sekmedeki [Zorunluluk işareti] düğmesi yalnız yöneticiye görünür. Basınca iki soru sorar: stok kodu ve "Zorunlu mu? (evet/hayir)". Bu işaret giriş kalite kriteri olarak saklanır — yani bir kez konduğunda o kod artık sertifikasız kabul edilemez. İşaretlenmemiş kodlar eskisi gibi akar; modülü kurmak var olan mal kabulünüzü durdurmaz.
Lot takipli bir ürünün CoC'si lotun kendi kabulüne bağlanır; lot belirtilmeden yapılan CoC kontrolü artık "uygun" çıkmaz, önce lot seçilir. CoC zorunlu kuralı Üretim Tercihleri › Ürün / lot sertifikası kapalıysa hiç çalışmaz.
6. ECN — reçete değişikliği ve sürüm kilidi
Bir reçeteyi değiştirmek masum bir iş gibi görünür; oysa üretimdeki en pahalı hatalar buradan çıkar: "hangi reçeteyle üretmiştik?" sorusunun cevabı yoksa, iade gelen partiyi savunamazsınız. ECN kuralı şudur: reçete kendiliğinden yürürlüğe girmez. Değişiklik önce taslak olur, yönetici onaylar, onayla birlikte eski sürümler arşive iner ve yeni sürüm yürürlükte olur. İş emri yalnız yürürlükteki sürümden açılır.
Şekil 2 — ECN akışı: taslak → karar → arşiv. Onay anında eskiler önce arşivlenir, sonra yeni sürüm yürürlüğe alınır.
ECN açmak: ürün kodu, reçete no ve gerekçe girin (gerekçe zorunludur — "gerekçesiz değişiklik denetimde savunulamaz"). İsterseniz Etki alanına değişikliğin sonucunu yazın. Kaydedince otomatik bir ECN-YIL-NO numarası üretilir, hedef reçete sürümü taslak'a alınır ve durum onay-bekliyor olur. Karar: yönetici listedeki satırda Onayla ya da Reddet der; redde gerekçe sorulur. Bir ECN bir kez karara bağlanır; ikinci kez denerseniz "bu ECN zaten karara bağlanmış" dersiniz.
ECN’de Neden açıklaması en az 5 karakter olmalıdır; boşsa taslak kaydedilmez ve incelemeye gönderilmez. Karara bağlanmış, iptal edilmiş ya da kapanmış bir ECN değiştirilemez; değişiklik gerekiyorsa yeni bir ECN açın.
Reçetenin durumu hiç doldurulmamışsa (ECN akışı o reçete için hiç kullanılmamışsa) program engel çıkarmaz: en yüksek aktif sürüm yürürlükte sayılır. Modülü kurmak var olan reçetelerinizi kilitlemez.
7. PPAP — müşterinin dosya onayı
PPAP, müşterinin size "bu parçayı seri üretebilirsin" dediği dosyadır. Otomotivde (IATF) 1–5 arası seviyeleri vardır; programda seviye yalnız bilgidir, kilidi belirlemez. Kilidi belirleyen şey durumtur: taslak → sunuldu → onaylı | red.
Bir parçanın hiç PPAP kaydı yoksa engel yoktur — o parça serbestçe üretilir. Kilit yalnız siz o parça için bir PPAP kaydı açtıysanız çalışır. Yani PPAP kullanmayan bir atölyede modülü kurmak üretimi durdurmaz; kullanmaya başladığınız anda kural devreye girer.
Kayıt açmak: parça kodu ve revizyon zorunludur — PPAP parçanın belirli bir revizyonuna verilir. Müşteri kodu, seviye ve durum (taslak / sunuldu) seçilir. Bu formdan "onaylı" yazamazsınız; onay ayrı bir karardır, yoksa kilidin anlamı kalmazdı. Belge listesi: satıra tıklayın, açılan bölümde + Belge satırı ile kontrol planı, FMEA, ölçüm raporu gibi zorunlu belgeleri ekleyin; her birini bitirdikçe [Tamamlandı işaretle] deyin. Satır başlığında kaç eksik zorunlu belge kaldığı turuncu rozetle yazar. Karar: yönetici Onayla/Reddet der.
Yönetici Onayla dediğinde program zorunlu belgeleri sayar. Biri bile "tamam" değilse şunu der: "PPAP_BELGE_EKSIK: zorunlu belgeler tamamlanmadan onay verilemez — [eksik belgelerin adları]". Denetimde en çok sorulan şey budur; onay verilmiş ama kontrol planı eksik bir PPAP dosyası, onaysızdan beterdir.
PPAP_ONAYSIZ — kayıt var ama durumu taslak/sunuldu: müşteri onayı alınmadan seri teyit yazılamaz. PPAP_RED — dosya reddedilmiş: düzeltilip yeniden onaylanmadan teyit yok. PPAP_SURESI_GECTI — onay var ama geçerliliği dolmuş: müşteri nezdinde onay yok demektir, yenilenmesi gerekir. Üçü de seri üretim teyidini durdurur ve FAI'den önce bakılır.
8. NCR / DÖF — uygunsuzluk raporu ve düzeltici faaliyet
NCR (uygunsuzluk raporu) iki soruyu ayırır. Birincisi: bu mala ne olacak? Cevabı MRB kararıdır — dört seçenek vardır: Yeniden işle (düzeltilecek), Hurda, Şartlı kabul (müşteri/mühendislik izniyle olduğu gibi kullanılacak) ve Tedarikçiye iade. İkincisi: bir daha olmaması için ne yapacağız? Cevabı DÖF’tür — kök neden, düzeltici aksiyon, sorumlu ve termin. Birinci soruyu cevaplamadan ikinciyi kapatamazsınız; program buna izin vermez.
| Alan | Zorunlu mu? | Ne işe yarar |
|---|---|---|
| Stok kodu · Miktar · Neden | Evet (üçü de) | Uygunsuzluğun kimliği: ne, ne kadar, niçin. |
| Depo | Hayır ama şiddetle önerilir | Mal fiziken nerede duruyor? Genelde KARANTINA. |
| Lot no | Hayır ama şiddetle önerilir | Geri çağırma gerekirse İzleme sekmesinde aranacak numara budur. Yazmazsanız "hangi parti" sorusu cevapsız kalır. |
| Kök neden · Aksiyon · Sorumlu · Termin | Hayır (sonradan da yazılabilir) | DÖF'ün kendisi. Analiz sonradan netleşir; kayıt açılırken bilinmiyorsa boş bırakın, sonra DÖF kaydet ile doldurun. |
MRB kararı: satıra tıklayıp açılan bölümde Yeniden işle, Hurda, Şartlı kabul ya da Tedarikçiye iade düğmelerinden birini seçin; isterseniz not yazın. Karar bir kez verilir — MRB bekleyen olmayan bir NCR’a karar yazmaya çalışırsanız “MRB bekleyen NCR bulunamadı” dersiniz. Karar yazıldıktan sonra aynı bölümde Kapat (DÖF) düğmesi belirir; stok aksiyonu uygulanmadan ve kapanış notu yazılmadan kapanmaz, kapatılan kayıt da bir daha değiştirilemez (izlenebilirlik).
Kapat (DÖF) düğmesi koşullar eksikken pasiftir ve altında tek bir liste yazar: “DÖF kapatılamaz — eksikler: 1) …” (stok aksiyonu, düzeltici aksiyon ve etkinlik doğrulaması aynı listede). Kapanışta dört göz uygulanır: etkinliği doğrulayan kişi DÖF’ü kapatamaz — düğme onun için pasiftir ve “Etkinliği doğrulayan kişi DÖF’ü kapatamaz — başka bir kalite yetkilisi kapatmalı.” yazar.
Karar tek başına stoğu değiştirmez; ama karar artık bir fiziksel stok aksiyonu (karantina, hurda/imha, yeniden işleme, şartlı kabul, tedarikçiye iade) oluşturur ve karar ile aksiyon çelişemez. Malın stoktan düşmesi aksiyonu uyguladığınızda olur: Stok aksiyonunu uygula ile — hurdada imha tanığı ve tutanakla, tedarikçiye iade ve yeniden işlemede transfer talimatıyla. Aksiyon uygulanmadan NCR’ın DÖF’ü kapanmaz; bekleyen aksiyon satırda “Stok aksiyonu uygulanmadı” olarak görünür. Karar notunu yalnız siz yazarsınız; program kendiliğinden ek cümle yazmaz.
NCR kayıtları Departmanlar penceresinde de görünür ve MRB kararı orada da yazılabilir — çünkü ikisi de aynı işlemi çağırır. Kalite penceresinin farkı, DÖF alanlarını (depo/lot/kök neden/aksiyon/ sorumlu/termin) ve kapatma akışını burada bulmanızdır. İki ekrandan farklı kural çıkmaz.
9. Numune — kim, hangi lottan, ne kadar aldı?
Numune sekmesi çok basit bir defterdir: kim, hangi koddan, hangi lottan, hangi depodan, ne kadar numune aldı. Sonucu daha sonra Uygun ya da Red olarak yazarsınız. Red için not zorunludur. Sonuç bir kez yazılır — yanlış yazdıysanız düzeltemezsiniz; doğrusu yeni bir numune kaydı açmaktır ("sonuç zaten yazılmış — düzeltme için yeni numune alın"). Bu bilerek böyledir: kalite kaydının sonradan değiştirilebilmesi, kaydın kendisini değersizleştirir.
Sekmenin en üstünde duran uyarı şudur: "Numune almak STOK DÜŞMEZ — yalnız kayıttır. Tüketilen numune stoğa yansıtılacaksa Depolar → Sayım (ya da İmha) kullanılır." Kaydettiğinizde gelen bildirimde de aynısı yazar: "Numune yalnız kayıt edildi — stok düşümü ayrı yapılır (sayım ya da imha akışı)." Neden böyle? Çünkü numunelerin çoğu geri döner (ölçülür, rafına konur); geri dönmeyenler ise dönem sonunda sayımla ya da imhayla tek seferde kapatılır. Her numuneyi ayrı stok hareketi yapmak defteri şişirir.
10. İzleme — geri çağırma izi (lot no → belge → müşteri)
Bu sekme tek soruya cevap verir ve bu soru, kalite işinin en korkutucu sorusudur: "Bozuk çıkan partiden kimlere sattık?" Kutuya lot numarasını yazıp [İzle] deyin (ya da Enter'a basın). Program o lot numarasına ait bütün hareketleri döker: giriş, çıkış, transfer, karantina serbest bırakma, imha, sayım farkı, üretim tüketimi, fason gidiş-dönüş. Satış belgesiyle çıkan satırlar ayrıca fatura ve cariyle eşlenir — listenin üstünde "Bu lotun gittiği belgeler/cariler" şeridinde özet olarak görürsünüz.
| Kaynak | Ne demek? | Ref no ne gösterir? |
|---|---|---|
belge | Satış faturasıyla çıkış (FEFO ile düşüldü) | Fatura numarası — cari ve unvan da bu satırda görünür |
elle | Elle girilen lot (mal kabulünde girilen lot da böyle görünür) | Lot kaydının kendi sıra numarası |
transfer | Depolar arası sevk/teslim (iki satır: çıkış + giriş) | Transfer talimatı numarası |
serbest | Karantinadan serbest bırakma (kabul ya da RED) | Serbest bırakma tutanağı numarası |
imha | Tanıklı imha | İmha tutanağı numarası |
sayim | Eksi sayım farkı (lotlardan FEFO ile düşüldü) | Sayım fişi numarası |
fire | Yoldaki fire/hasar | Transfer talimatı numarası |
teyit | Üretim teyidinde bileşen tüketimi | Teyit numarası |
fason | Fasona gidiş ve fasondan dönüş | Fason kaydı numarası |
top-ac · kesim · top-bol · top-artik | Top/metraj işlemleri: top açma, kesim, bölme, artık yazma | İlgili top kaydının sıra numarası |
Bu bir hata değil: firmada henüz hiç lot hareketi olmamış demektir. Günlük ilk lot hareketiyle kendiliğinden açılır. Ayrıca bilin: yalnız belge kaynaklı satırlar cariye bağlanır. Bir mal depodan elle çıkarılmışsa "kime gitti" sorusunun cevabı orada yoktur — bu yüzden satışın belge üzerinden yapılması izlenebilirliğin şartıdır. İz listesi en yeni hareket üstte olacak şekilde sıralanır ve en fazla 500 satır gösterir.
11. Karantina ile ilişki: kabul/RED akışı nerede yürür?
Kalite penceresi karar defteridir; malı fiziken hareket ettiren yer Depolar penceresidir. İkisini karıştırmayın. Uygunsuz mal KARANTINA deposunda bekler; oradan çıkışı Depolar → KARANTINA → Serbest bırak akışıyla olur. Bu akış size dört soru sorar: miktar, karar (kabul / red), hedef depo ve gerekçe (hepsi zorunlu). Sonuçta iki ambar fişi kesilir, bir tutanak yazılır ve lot bilgisi (lot no + SKT) hedefe taşınır — yani izlenebilirlik kopmaz.
(1) "Hedef depo uyarısı" — RED kararı verdiğiniz malı normal (yani satılabilir) tipli bir depoya yollarsanız program uyarır: "Reddedilen mal SATILABİLİR (normal) tipli … deposuna gidiyor — hurda/red tipli bir depo önerilir". Engellemez, çünkü küçük işletmede ayrı hurda deposu olmayabilir; ama doğrusu Depolar → Bilgiler → Depo tipi: Hurda / Red ile ayrı bir depo açmaktır. Hurda tipli depolar satış belgesi seçicisinde hiç görünmez — asıl koruma budur. (2) "Kalite kararı eksik" — KARANTINA'dan doğrudan transfer talimatıyla mal sevk ederseniz, serbest bırakma tutanağı olmayan kodlar için uyarı gelir: "…doğrusu Depolar → KARANTINA → Serbest bırak akışıdır; yönetici onayıyla sevk yine geçerlidir." Yani sevkiniz iptal olmaz ama iz eksik kalır.
Bu akışın tam anlatımı Depo rehberindedir: karantina kabul/RED adımları, imha tutanağı, lot defteri, SKT uyarıları ve lot–stok mutabakatı orada anlatılır. Kalite penceresi o kararların gerekçesini ve izini tutar; Depolar ise malı taşır.
12. Sistemin sizi durdurduğu anlar
Aşağıdaki mesajların hiçbiri arıza değildir; her biri bilerek konmuş bir kapıdır ve her birinin tek bir çözümü vardır.
| Mesaj | Anlamı ve çözümü |
|---|---|
| Bu işlem yönetici ya da KARANTINA görevlisi ister | Yazma kapısı. Yöneticiden Depolar → KARANTINA → Görevliler listesine eklenmenizi isteyin. |
| FAI onayı için ÖLÇÜM KANITI gerekli | Ölçüm raporunu Dosyalar'a yükleyip numarasını yazın ya da Üretim'de operasyona ölçüm girin. |
| FAI_YETKI: … ilk parça onayı kalifikasyon gerektirir | İK'daki FAI_ONAY yetkinliğiniz yok ya da süresi dolmuş. İK → Yetkinlikler'den güncellensin. |
| SERTIFIKA_YOK: … sertifikasız kabul edilemez | Kod "sertifika zorunlu" işaretli. Tedarikçiden belgeyi isteyin ve CoC sekmesinde lotuna bağlayın. |
| ecn.ac: gerekçe zorunlu | Gerekçesiz reçete değişikliği denetimde savunulamaz. Tek cümle bile yazın, ama yazın. |
| ecn.karar: bu ECN zaten karara bağlanmış | Bir ECN bir kez karara bağlanır. Yeni bir değişiklik gerekiyorsa yeni ECN açın. |
| RECETE_YURURLUKTE_DEGIL: … emir yalnız yürürlükteki sürümden açılır | Reçete taslak ya da arşivde. Açık ECN'i onaylatın, ya da yürürlükteki sürümden emir açın. |
| PPAP_BELGE_EKSIK: zorunlu belgeler tamamlanmadan onay verilemez | Mesajın sonunda eksik belgelerin adları yazar. Her birini "Tamamlandı" işaretleyin, sonra onaylayın. |
| kalite.ppap.yaz: onay bu op ile VERİLMEZ | Kayıt formundan "onaylı" yazılamaz — onay ayrı bir karardır; yöneticiye Onayla dedirtin. |
| ncr.kapat.yaz: önce MRB kararı yazılmalı | Malın ne olacağı belli olmadan kayıt kapanamaz. Önce rework/scrap/şartlı deyin. |
| ncr.duzelt.yaz: NCR kapatılmış — kapanmış kayıt değiştirilemez | İzlenebilirlik gereği. Yeni bir bilgi çıktıysa yeni NCR açın ve eskisine atıf yapın. |
| kalite.numune.sonuc: sonuç zaten yazılmış | Sonuç bir kez yazılır. Düzeltme için yeni numune kaydı açın. |
| İlk parça onayı (FAI) BEKLİYOR — seri üretim teyidi yazılamaz | Üretim penceresinde çıkar. Numune üretip ölçün, sonra buradan FAI kararını yazın. |
13. Role göre günlük rutin
| Rol | Her gün | Haftada bir |
|---|---|---|
| Kalite sorumlusu | NCR → "MRB bekleyen" süzgeci: kararsız kalan var mı? Numune → "Sonuç bekleyen": ölçümü biten var mı? Bekleyen FAI emirleri. | Termini yaklaşan DÖF'ler (satır sonundaki ⏱). Kapatılabilecek DÖF'ler. PPAP eksik zorunlu belge rozetleri. |
| Karantina görevlisi | Karantinaya düşen her parti için NCR aç (depo + lot no yazmayı unutma). Numune al ve sonucunu yaz. | Karantinada bekleyen mal: karar verilmiş ama hâlâ orada duran var mı? Serbest bırakma/imha akışını çalıştır. |
| Yönetici | ECN → "Onay bekleyen" süzgeci. PPAP kararı bekleyen dosyalar. | Sertifika zorunluluğu listesi doğru mu? Kalite yazma yetkisi kimlerde (KARANTINA görevlileri) — ayrılan personel var mı? |
| Üretim şefi | Teyit yazamadığınız emirlerde önce FAI durumunu sorgulayın; sebep genelde FAI, PPAP ya da reçete sürümüdür. | Yeni parçalar için PPAP kaydı gerekiyor mu? Reçete değişikliği talepleriniz için ECN açın. |
14. Sık sorulan sorular
Bu modülü kurunca üretimimiz duracak mı?
Hayır — bu bilerek böyle tasarlandı. FAI yalnız rotasında FAI operasyonu işaretli emirlerde, CoC yalnız "sertifika zorunlu" işaretli kodlarda, PPAP yalnız o parça için bir PPAP kaydı açtıysanız, ECN yalnız reçetenin durumu doldurulmuşsa devrededir. İşaretlenmemiş veri eskisi gibi akar. Kapılar siz açtıkça çalışır.
“Hurda” dedim ama stok değişmedi, hata mı var?
Hata yok. Karar yazıldığında stok aksiyonu oluşur ama malı stoktan düşmez; düşümü Stok aksiyonunu uygula ile yaparsınız (hurdada imha tanığı ve tutanakla). Aksiyon uygulanmadan NCR kapanmaz. İki işi ayırmanın sebebi şu: karar kalitenin, stok hareketi deponun sorumluluğundadır.
Lot numarası yazmasam olmaz mı?
Program sizi durdurmaz — ama geri çağırma günü geldiğinde İzleme sekmesine yazacak bir numaranız olmaz. Lot numarası, "hangi parti" sorusunun tek anahtarıdır; NCR açarken, numune alırken ve mal kabulünde yazmayı alışkanlık edinin. Bir dakikalık iş, bir günlük aramayı önler.
Sertifikayı lota değil koda bağlasam olur mu?
Teknik olarak olur ama yapmayın. Lot boş bırakılırsa kabul kontrolü o kodun her lotunu belgelenmiş sayar; yani gelecek partiler de sertifikasız geçer. Sertifika, geldiği partinin belgesidir.
PPAP seviyesi kilidi değiştirir mi?
Hayır. Seviye (1–5) yalnız bilgidir, IATF alışkanlığı gereği tutulur. Kilidi belirleyen tek şey durum ve geçerlilik tarihidir.
15. Terimler sözlüğü
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| FAI | First Article Inspection — ilk parça muayenesi. Seri üretimden önce ilk parçanın ölçülüp onaylanması. |
| CoC / CoA | Certificate of Conformity / Analysis — uygunluk sertifikası / analiz raporu. Tedarikçinin ya da laboratuvarın belgesi. |
| IQC | Incoming Quality Control — giriş kalite kontrolü; gelen malın kabul muayenesi. |
| ECN | Engineering Change Notice — mühendislik değişiklik bildirimi. Reçete/çizim değişikliğinin onay yolu. |
| PPAP | Production Part Approval Process — parça onay süreci. Müşterinin seri üretim iznini verdiği dosya. |
| NCR | Non-Conformance Report — uygunsuzluk raporu. "Bu mal şartnameye uymuyor" kaydı. |
| MRB | Material Review Board — malzeme değerlendirme kurulu. Uygunsuz mala ne olacağına karar veren merci: yeniden işle / hurda / şartlı kabul / tedarikçiye iade. |
| DÖF / CAPA | Düzeltici ve Önleyici Faaliyet. Kök neden + aksiyon + sorumlu + termin; kapanış notu yazılmadan kapanmaz. |
| rework / scrap / şartlı | Düzeltilecek / hurdaya ayrılacak / izinle olduğu gibi kullanılacak / tedarikçiye dönecek. Dördü de MRB kararıdır; her biri bir stok aksiyonu doğurur ve malın stoktan düşmesi aksiyon uygulanınca olur. |
| Lot / parti | Aynı koşullarda üretilmiş ya da aynı sevkiyatla gelmiş mal topluluğu. İzlenebilirliğin birimi. |
| SKT | Son kullanma tarihi. Lot kartında tutulur; FEFO sıralamasının ve uyarı şeridinin dayanağıdır. |
| Geri çağırma (recall) | Piyasaya çıkmış bir partinin geri toplanması. İzleme sekmesi bu işin ilk adımıdır: parti kime gitti? |
17. PPAP: seviyeyi seçince beklenen belgeler kendiliğinden gelir
Bölüm 7'deki PPAP kaydını açarken hangi belgelerin gerektiğini elle listelemek gerekiyordu; müşteri "seviye 3" dediğinde 18 satırı ezbere yazıyordunuz. Şimdi PPAP formunda seviye (AIAG 1–5) seçilince beklenen belge listesi hemen görünür (zorunlular mavi çip) ve "Kayıt açılınca belge satırlarını otomatik aç" kutusu işaretliyse kayıt açılırken belge satırları kendiliğinden yazılır. Başarı mesajı kaç satır açıldığını söyler.
| Seviye | Şablon (AIAG PPAP 4. baskı, Tablo 4.2) |
|---|---|
| 1 | Yalnız PSW (parça sunum garantisi). |
| 2 | PSW + numune + boyutsal sonuçlar + malzeme/performans + görünüm onayı (5 belge). |
| 3 · 5 | Tam küme: 18 belge, hepsi zorunlu. |
| 4 | PSW zorunlu; diğer 17 satır "müşteri tanımlar" olarak açılır (zorunlu değil) — hangilerinin isteneceğini müşteriyle belirleyip işaretlersiniz. |
Onay kapısı: PPAP'ı "onaylı" yapmak için şablonun zorunlu belge satırlarının hepsi "tamam" olmalıdır; eksik varsa PPAP_BELGE_EKSIK ile durur ve eksikleri sayar. Var olan bir kayıtta seviyeyi değiştirirseniz satırlar kendiliğinden eklenmez — "eksikleri tamamla" seçeneğiyle istersiniz; hiç şablon istemiyorsanız kayıt açarken kutuyu kaldırın (görünür kaçış). Şablon idempotenttir: var olan satır ikinci kez açılmaz.
18. Lot blokesi: temiz oda kararı, elle bloke/serbest bırakma ve nerelerde durdurur
Bir lotu bloke etmek onu fiziksel olarak taşımaz; tüketim ve sevk yollarında durdurur: satışta FEFO önerisi o lotu atlar ve cevapta "blokeli" olarak listeler, üretim teyidinde elle lot seçimi LOT_BLOKE ile reddedilir (Kontrol et'te kırmızı kapı), transfer talimatı ve sevkte seçili lot reddedilir. Lot listesinde bloke durumu, nedeni ve referansı görünür. Her kilit ve çözüm lot hareket günlüğüne yazılır (yön: bloke / serbest).
- Temiz oda kararı: ölçümde ihlal görüp lot_karantina derseniz, ölçümün emrine bağlı ve ölçüm zamanından sonra açılmış üretim lotları kilitlenir (referans "temizoda:<ölçüm no>"). Lot bulunamazsa karar LOT_BULUNAMADI ile yazılmaz; ya "lotlar" listesiyle siz seçin ya da "o sırada üretim yapılmadı" kaçışını işaretleyin. Kararı sonradan kabul ya da ölçüm hatası olarak düzeltirseniz yalnız bu ölçümün koyduğu kilitler açılır. Ayrıntı: Üretim rehberi.
- Elle bloke ve serbest bırakma (kalite yazma kapısı: yönetici ya da karantina tipli depo görevlisi):
GET /api/kalite/lot-blokeblokeli lotları listeler;POST /api/kalite/lot-blokelot sırası ya da kod+lot no ile kilitler — neden zorunludur;POST /api/kalite/lot-serbestçözer. Serbest bırakırken referans verirseniz yalnız o referansla konmuş kilitler açılır; başka bir kararın kilidine dokunulmaz. Kalite penceresinde bu uçlar için ayrı bir ekran bu turda yoktur; temiz oda sekmesi kilit sonucunu mesaj olarak gösterir.
19. Tek çağrılı IQC kabul, CoC lot şartı ve karantina depo tipi
Tek çağrılı IQC kabul (POST /api/kalite/iqc-kabul): gelen partiyi kabul etmenin beş adımı — sertifika kontrolü, IQC kabul tutanağı, karar, lot, karantinadan serbest bırakma — sırayla tek istekte koşar. Fatura numarası (ya da kod+miktar), karar, hedef depo ve gerekçe zorunlu; lot/SKT ve sertifika isteğe bağlı. Bu uç hepsi-ya-hiç değildir: bir adım düşerse cevap o adımın hata koduyla döner, "tamamlandı: hayır" der ve yazılmış adımları listeler — kalanı elden bitirin. Gövde ve örnek cevap: Kurumsal rehberi. Bölüm 4'teki FAI ve bölüm 11'deki kabul/RED akışı değişmedi; bu uç onların kısayoludur.
CoC lot şartı (kapı kalite.coc_lot_zorunlu, varsayılan kapalı): bölüm 5'teki sertifika kontrolünü lot numarası vermeden yaparsanız kapı kapalıyken cevap geçer ama "genel kontrol — lot bazlı değil" uyarısı taşır (lotBazli: hayır); kapı açıkken LOT_GEREKLI ile durur ve sertifika sorusu hiç sorulmaz. Lot verildiğinde yalnız SERTIFIKA_YOK kapısı vardır. Aynı heat/lot anahtarına ikinci sertifika yüklerken Ekler cevabındaki aktifSayac (o anahtardaki aktif dosya sayısı) mükerreri fark ettirir.
Karantina bir depo tipidir: bölüm 3'teki "yönetici veya KARANTINA görevlisi" kuralı artık "yönetici veya karantina tipli bir deponun görevlisi"dir; CN-KRNT gibi ikinci karantina depoları da kapsanır. Kalite penceresinin bağlamı "kalite yetkili depolarım" listesini verir; serbest bırakma formunda kaynak depo seçilir, hedef karantina tipli olamaz. 403 alırsanız mesaj depo tipini ve atamayı söyler. Ayrıntı: Depo rehberi.
Göstergeler sekmesi: kalite kontrolcü Raporlar penceresine (Genel Raporlar yetkisi) gitmeden Uygunsuzluk ve PPM (ürün, neden, kaynak, karar, müşteri; tedarikçi giriş kalitesi ve ret PPM'i) ile Hurda ve fire raporlarını kalite yetkisiyle görür. MRB "Tedarikçiye iade" kararı, karantinadan karantina tipli iade deposuna "Aksiyonu uygula" ile TEK ADIMDA taşınır (kalite tutanağı); dört göz yalnız iade deposunun politikası transfer onayı istiyorsa sürer. İade/hurda kararıyla ayrılmış mal "kabul" ile serbest bırakılamaz — karar MRB'de yeniden verilmelidir.
Final muayene (AS9100 8.6): Kalite › Final muayene sekmesinde ürüne ya da stok alt grubuna bir plan tanımlarsınız: hangi kontrol planı, hangi satırları (boşsa hepsi) ve örnekleme (%100, sabit adet ya da lot yüzdesi). Karakteristik, tolerans, yöntem ve cihaz kontrol planından okunur, kopyalanmaz. Muayene kaydı açılınca ölçüt kayda anlık görüntü olarak yazılır; ölçülen karakteristikte cihaz zorunludur ve kalibrasyonu geçmiş, pasif ya da sicilde olmayan cihaz reddedilir. Bir ölçüm tolerans dışıysa "Muayeneyi tamamla" sonucu Uygun değil yapar ve NCR kendiliğinden açılır.
Onay ve serbest bırakma: tamamlanan muayeneyi ikinci bir kalite yetkilisi onaylar (dört göz; muayene eden kendi raporunu onaylayamaz). Planı olan ürün karantinadan "kabul" ile ancak onaylı + uygun ve kalanı yeten bir rapora dayanarak serbest bırakılır; Depolar › Serbest bırak formunda rapor seçilir, tutanak rapora bağlanır ve aynı rapor kalanından fazlasını bırakamaz. Kapı ayarı (yalnız yönetici) Kapalı / Uyar / Engelle; savunma üretim profilinde varsayılan Engelle, yönetici gerekçeyle kapıyı aşabilir (erişim izine yazılır). "Rapor PDF" ürün, lot, seri, UII, miktar, muayene eden, onaylayan, tarih, sonuç ve ölçümleri "RESMÎ DEĞİL" şerhiyle basar; serbest bırakmaya dayanak olmuş ya da NCR'a bağlı rapor iptal edilemez.
Karantina kabul/RED akışı ve lot defteri için Depo rehberine, iş emri ve teyit için Üretim rehberine, giriş kalite (IQC) ve NCR'ın departman tarafı için Departmanlar rehberine bakın.
16. Kalite kanıtlarını doğru kayda bağlama
FAI kaydına FAI/ölçüm raporu ve kullanılan çizimi; CoC kaydına CoC/CoA/sertifikayı; ECN'ye yeni çizim, kontrol planı, PFMEA, proses akışı ve şartnameyi; PPAP/APQP'ye onay paketini; NCR ve numuneye muayene/ölçüm/test raporu ile fotoğrafı bağlayın. IQC kabulü ve lot izlemede tedarikçi sertifikasını ve irsaliyeyi aynı fiziksel lotla eşleyin.
Onaylı kalite sonucunu veya eski revizyonu silmeyin. Yanlış eki gerekçeyle iptal edin; doğru raporu yeni ek olarak yükleyin. Lot/seri/emir, rapor no, geçerlilik ve güvenlik sınıfını kontrol edin. Alan rehberi: Uygulamalı Kullanıcı El Kitabı.
20. Kalibrasyon kapısı: final muayene, MSA ve SPC
Kalibrasyon bitiş tarihi bugünden önce olan bir cihazla Final muayene kaydı, MSA çalışması/ölçümü ve SPC ölçümü (ve üretim teyidi) yazılamaz: sunucu 422 KALIBRASYON_SURESI_GECTI verir ve “{cihaz} kalibrasyonu {gg.aa.yyyy} tarihinde bitti — Departmanlar › Cihazlar’dan kalibrasyonu yenileyin” der (bitiş günü hâlâ geçerlidir). MSA ve SPC’de cihaz seçicisinde süresi geçmiş cihaz kırmızı görünür ve Başlat/Kaydet düğmesi nedenini yazarak pasifleşir.
Kaçış yalnız yönetici içindir ve yalnız MSA ile SPC’de vardır: “Yine de başlat/kaydet (gerekçeli)” ile en az 5 karakterlik gerekçe erişim izine yazılır ve kayıt “kalibrasyon dışı” işaretlenir. Yönetici olmayan kullanıcı denerse mesaj Yönetici yetkisinin gerektiğini ve Ayarlar › Kullanıcılar’dan atandığını söyler; Kalite Müdürü için ayrı bir yetki yoktur. Teyitte ve Final muayenede kaçış yoktur.
Çözüm her zaman aynıdır: kalibrasyonu yaptırıp yeni tarihi Departmanlar › Cihazlar’da girin; kilit kendiliğinden kalkar.
21. Final muayene: planlar ve plansız ürün
Kalite › Final muayene sekmesindeki ilk iş Final muayene planları bölümüdür: bir ürüne ya da stok alt grubuna plan (hangi kontrol planı, hangi satırlar, örnekleme) tanımlanmadan o ürün için muayene kaydı açılamaz. Muayene, onay ve serbest bırakma kuralları için bkz. bölüm 19.
Plansız ürün için kayıt açmayı denerseniz ana sunucu FNM_PLAN_YOK ile durur ve “… Kalite › Final muayene › “Final muayene planları” bölümünden tanımlayın” der. Ekranda aynı yerde Final muayene planlarına git bağlantısı çıkar (masaüstünde bölüme kaydırır, telefonda bölümü açar) ve plan yokken Muayene kaydını aç düğmesi nedenini yazarak pasif kalır. Plan yazma yetkiniz yoksa mesaj hangi yetkinin gerektiğini ve Ayarlar › Kullanıcılar’dan atanacağını söyler.
Telefonda ve dar pencerede (820 px altı) sihirbazda Final muayene planları ▾ bölümü masaüstüyle aynı bileşendir; tablo kart olarak görünür. Final muayene için Üretim Tercihleri’nde ayrı bir açma anahtarı yoktur.
Plan yalnız kendi ürününün kontrol planına bağlanır. Ürün kapsamında seçtiğiniz kontrol planı o ürüne ait olmalıdır; stok alt grubu kapsamında kontrol planının ürünü o grubun üyesi olmalıdır. Başka ürünün planını seçerseniz seçici kırmızı olur, “Planı kaydet” pasifleşir ve altında “Seçilen kontrol planı … ürününe ait — … için kendi kontrol planını seçin” nedeni yazar (dokununca seçiciye gidilir); sunucu da aynı kuralı 422 FNM_KPLAN_URUN ile uygular. Eski yanlış bağlı bir planı pasife almak serbesttir. Hedef ürünün planları seçicide üstte listelenir.
Plan kaydedilince aynı penceredeki Muayene kaydı formu planı hemen görür; sekme değiştirip geri dönmeniz gerekmez (telefondaki sihirbazda da böyledir). “Planı kaydet”, “Muayene kaydını aç” ve “Muayeneyi tamamla” pasifken nedeni düğmenin altında yazar.
22. IQC kabulünde sertifika (CoC) bağı ve küçük kurallar
IQC kabulü sertifika şartına takılırsa (ürün için CoC zorunluysa ve kabulde sertifika kanıtı yoksa karar COC_SERTIFIKA ile reddedilir) Departmanlar › Giriş Kalite satırının Belgeler paneli kendiliğinden açılır ve başında Sertifika (CoC) bağı bölümü durur: kanıt durumu, bu kabulle giren lotlar (tedarikçi lotu parantez içinde), bu kabule bağlı sertifikalar ve aynı kartın henüz bağlanmamış sertifika adayları. Üç yol vardır: bir adaydan Bu kabule bağla, Yeni sertifikayı numarasıyla bağla (belge numarasını yazın) ya da sertifika dosyasını yükleyin. Çok lotlu kabulde lotu seçersiniz; kabulün lotları dışındaki lot IQC_COC_LOT_DISI ile, başka kabule bağlı sertifika IQC_COC_BASKA_KABUL ile reddedilir. Bağ kurulunca kabul kararı geçer. IQC listesi satırında “Lot: 17-1 (T12-LOT17)” ve “CoC: …” ya da “CoC bağlı değil” görünür.
Kalite › CoC sekmesinde lot olarak tedarikçi lotunu da yazabilirsiniz: program onu mal kabulde girilen iç lota çevirir ve sertifikayı lotun IQC kaydına bağlar; tek bildirim çıkar (“Tedarikçi lotu X → iç lot Y; … IQC #n kaydına bağlandı”). Uyarı yalnız lot hiçbir adla bulunamazsa çıkar.
Küçük kurallar. NCR sekmesinde “+ NCR aç” pasifken düğmenin yanında hangi alanların eksik olduğu yazar (Stok kodu, Miktar, Uygunsuzluk nedeni); NCR açılınca form temizlenir ve “NCR #n açıldı (MRB kararı bekliyor)” görünür. Aynı kullanıcıyla iki tarayıcı sekmesi açıksa NCR taslağı yalnız Red kararını veren sekmede açılır. Kontrol planında filtre kutusu “Kod süz…”, form alanı “Stok kodu”dur; revizyon ayrı alandır — stok kodu yerine “A” gibi bir revizyon yazarsanız ““A” kodlu stok kartı yok — Stok kodu alanına ürünün stok kodunu yazın” der ve hata alanın altında görünür. Stok aksiyonları listesinde katlanmış satır, açılmadan lot, karar, durum, transfer ve uygulayan kişiyi gösterir ve tazelikle kendiliğinden güncellenir.
23. Karışık kalemli mal kabulde giriş kalite
Tek siparişte hem giriş kalite (IQC) kriteri olan hem olmayan kalemler olabilir. Mal kabulde (Fatura Eşleştirme › Mal kabul, Gelen Mal Planı, ASN ve siparişten alış faturası) karar kalem başına verilir: IQC kriterli kalem karantina deposuna girer, kriteri olmayan kalem siparişin deposuna girer; tek irsaliye iki depo satırı taşır. IQC tutanağı yalnız kriterli kaleme açılır; lot da kalemin girdiği depoda açılır. Kurumsal ayarda “kalite kabulü zorunlu” açıksa makina ve gider dışındaki bütün kalemler kriterli sayılır. Mal kabul sonucu hangi kalemin karantinaya, hangisinin hangi depoya girdiğini uyarı olarak yazar.
Faturalamada irsaliye yeniden yazılsa da karantinadaki mal sessizce başlık deposuna çıkmaz. Kalite kuralı okunamazsa mal kabul yazılmaz (“Giriş kalite kuralı okunamadı; mal kabul yazılmadı. Biraz sonra yeniden deneyin.”). Giriş kalite kontrolünü atlamak yalnız yönetici yetkisiyle ve en az 5 karakterlik gerekçeyle mümkündür; gerekçe işlem kaydına düşer, yetkisiz kullanıcıya ileti yetkinin Ayarlar › Kullanıcılar’dan verildiğini söyler. Karar bekleyen kalemin faturası ödeme önerisinde “durdu” görünür (bkz. Ödeme Planlama).
Karantina deposundan çıkış kapısı
Karantina tipli bir depoda (Depolar › depo kartı › tip) bekleyen mal kalite kararı verilmeden satılamaz, sevk edilemez, başka depoya transfer edilemez ve üretime tüketilemez: satış sipariş, irsaliye ve faturası, Fatura Et / İrsaliye Et, depo transfer talimatı (önizleme dâhil) ve üretim malzeme tüketimi 422 ile “… karantina deposu: kalite kararı bekleyen mal satış, sevk, transfer ya da üretim tüketimiyle çıkamaz” cümlesini verir. Karantinadan çıkışın yolları şunlardır: Giriş Kalite’de karar (kabul → serbest bırakma), red kararında hurda ya da tedarikçiye alış iadesi. Karantina deposuna giriş serbesttir. Depo türü okunamazsa kayıt yapılmaz (“Depo türü okunamadı; kayıt yapılmadı. Biraz sonra yeniden deneyin.”).
Aynı kapı fason gönderimi ve Depo operasyonları › Toplama › Tamamla (karantina kaynaklı transfer talimatı) için de çalışır; depo türü okunamazsa bu uçlar da 503 verip kayıt yapmaz. Karantina → karantina transferi (iade bekleme gibi) serbesttir.
Giriş kalite kabulünde malı serbest bırakma
Departmanlar › Giriş Kalite (IQC) penceresinde bekleyen bir satırda Kabul dediğinizde açılan panelde Malı serbest bırak → hedef depo kutusu varsayılan olarak işaretlidir: kabul kararı ve malın karantinadan hedef depoya çıkarılması tek adımda yazılır (kısmi kabulde çıkarılacak miktarı da yazarsınız). Kutunun işaretini kaldırırsanız yalnız karar yazılır ve mal karantinada kalır; sonra Depolar › karantina deposu › Serbest bırak ile çıkarırsınız. Hedef depo seçilmediyse ya da miktar geçersizse Kabul et düğmesi pasiftir ve nedeni yazar. Telefonda (Bahçe+Adım) aynı panel satır kartında açılır.
Serbest bırakma reddedilebilir: Sertifika (CoC) eksikse, MRB kararı beklemedeyse ya da kullanıcının yetkisi yoksa kabul kararı yine yazılır, ancak mal karantinada kalır ve panel nedeni gösterir (karar geri alınmaz; sonra Serbest bırak ile yeniden denersiniz). Karantinadaki malı satmaya, sevk etmeye ya da transfer etmeye çalıştığınızda çıkış cümlesi kararın durumunu söyler: karar bekliyorsa “kalite kararı bekleyen mal”, kabul edilmiş ama serbest bırakılmamışsa “kalite kararı verildi (kabul)” ve Serbest bırak yolu, reddedilmişse iade ya da hurda yolu gösterilir. Aynı cümle satış faturası, Fatura Et / İrsaliye Et, fatura düzenleme ve depo transfer talimatı ile sevkinde geçerlidir (bkz. Karantina çıkışında kararın durumu).
NCR stok aksiyonu: tedarikçiye iade ve yeniden işleme
Kurumsal Omurga › NCR stok aksiyonunda “tedarikçiye iade” iki yoldan yürür: hedef olarak karantina tipli bir iade deposu seçersiniz (tek adım) ya da malı karantinadan bir alış iadesi belgesiyle (Fatura › Yeni Fatura, kaynak depo karantina) tedarikçiye döndürür ve aksiyona Alış iadesi noyu yazarsınız. Belge doğrulanırsa (alış iadesi cinsinde, iptal değil, aynı tedarikçiye ait, kalem ve miktar karantina deposundan, başka bir aksiyona bağlı değil) aksiyon tamam olur ve NCR kapatılabilir. “İade” aksiyonunu normal (satılabilir) bir depoya taşıyamazsınız: program reddeder ve bu yolu gösterir, çünkü reddedilen mal satılabilir stoğa karışmamalıdır.
Alış iadesi mahsubu. Karantinadan yazılan alış iadesi önce reddedilen malın kendi alış faturasına mahsup edilir.
Yeniden işleme (rework): Kalite penceresinde NCR için MRB kararı olarak Yeniden işleme’yi seçip stok aksiyonunu (rework) ve hedef depoyu yazarsınız; program karantinadan o depoya bir transfer talimatı açar. Talimat onaylanıp Depolar › Transferler’den sevk edilir; NCR stok aksiyonuna bağlı olduğu için karantina çıkış kapısından muaftır ve sevk, erişim izine “Karantina çıkışı NCR … MRB stok aksiyonu” notuyla yazılır. NCR’a bağlı olmayan bir karantina çıkışı eskisi gibi reddedilir. Reddedilen mal tedarikçiye dönecekse yukarıdaki iade yolunu, hurdaya ayrılacaksa hurda aksiyonunu kullanın.
AQL değerleri (ISO 2859-1)
Giriş kalite kriterinde AQL boş (AQL yok) ya da ISO 2859-1 tablosundaki değerlerden biri olmalıdır: 0,010 · 0,015 · 0,025 · 0,040 · 0,065 · 0,10 · 0,15 · 0,25 · 0,40 · 0,65 · 1,0 · 1,5 · 2,5 · 4,0 · 6,5 · 10 · 15 · 25 · 40 · 65 · 100 · 150 · 250 · 400 · 650 · 1000. “2,5”, “2.5” ve “AQL 2.5” aynı değere çözülür ve standart yazımla saklanır; listede olmayan değer (ör. 3 ya da 999999) “AQL, ISO 2859-1 tablosundaki değerlerden biri olmalı” cümlesiyle 422 alır ve listede olmayan bir kriter kaydedilmez. Kriter formunda AQL bir seçim listesidir. Kriter talimatı en çok 300, tutanak ve karar notu en çok 200 karakterdir. Karar lotu için SKT aralığı: 10 yıl önce – 50 yıl sonra.
Eski bir kriterde listede olmayan bir AQL değeri varsa kriter ekranında “listede yok” olarak görünür; kaydetmek için listeden bir değer seçin.
İlgili rehberler
- Üretim Modülü — Sıfırdan RehberBu rehber, daha önce hiç ERP kullanmamış birinin okuyup tek başına üretim yapabilmesi için yazıldı. Sırayla okuyun: önce mantığı kuracağız.
- Kurumsal OmurgaBu rehber, savunma ve cok depolu uretim duzeninde Kurumsal Omurga penceresinin gercek ekranlar uzerinden nasil kullanilacagini anlatir.
- Depo Modülü — Depocu İçin Sıfırdan RehberBu rehber, daha önce depo programı kullanmamış birine yazıldı. Malı elinizle nasıl taşıyacağınızı zaten biliyorsunuz; burada öğreneceğiniz şey.
- Takılan İş Takibi — Sıfırdan RehberAtölyede en pahalı iş, yarıda bırakılıp unutulan iştir. Parça bir tezgâhta bekler; kimse "nerede, neden takıldı, kim ilgileniyor" sorusunun cevabını bilmez.
- MES — Operatör Terminali, Canlı OEE ve AndonMES (üretim yürütme) atölye sahasını ofise bağlar. Makinenin başındaki operatör işi bir terminalden başlatır, duraklatır ve bitirir.
- Mühendislik Değişikliği (ECN) ve Ürün KonfigüratörüMühendislik penceresi ürünün teknik tanımını (reçete, rota, teknik resim, iş talimatı) denetim altına alır. Yürürlükteki bir revizyon yerinde değiştirilemez.