İçindekiler
1. MES ne işe yarar2. Kurulum: istasyon, jeton, operatör3. Operatör terminali4. Teyit ve kapılar5. Duruş ve hurda neden kodları6. Andon çağrısı7. Canlı OEE8. Üretim tahtası ve TV kipi9. Duruş ve hurda Pareto10. Vardiya devri11. Verimlilik karnesi ve akort primi12. Telefonda13. İzinler14. UyarılarMES — Operatör Terminali, Canlı OEE ve Andon
1. MES ne işe yarar
MES (üretim yürütme) atölye sahasını ofise bağlar. Makinenin başındaki operatör işi bir terminalden başlatır, duraklatır ve bitirir; her olayın kim tarafından, ne zaman, hangi operasyonda ve hangi nedenle yaşandığı kayda geçer. Bu kayıtlardan canlı OEE, günlük üretim tahtası, duruş ve hurda Paretosu, Andon çağrıları, vardiya devri raporu ve operatör/vardiya/makine verimlilik karnesi çıkar.
Pencere yedi sekmeden oluşur: Üretim tahtası · OEE · Pareto · Andon · Vardiya devri · Verimlilik karnesi · Tanımlar. Operatör terminali ayrı bir penceredir (Operatör terminali) ve tam ekran adresi /terminal'dir.
2. Kurulum: istasyon, jeton, operatör
- İstasyon ekleyin (Tanımlar › İstasyonlar): ad ve bağlı makineyi seçin. Kodu boş bırakırsanız belge serisinden verilir (
IS001,IS002…). - Jeton üretin: jeton yalnız bir kez gösterilir; terminal cihazında istasyon koduyla birlikte girilir ve cihazda saklanır. Yeni jeton üretmek eskisini ve o istasyondaki açık oturumları geçersiz kılar.
- Operatörler kimliklerini İnsan Kaynakları › Personel portalı hesabıyla (sicil no + PIN) kanıtlar. Beş hatalı PIN hesabı 15 dakika kilitler (portal kuralı aynen). Üretim personeli kartındaki ad, İK ad-soyadıyla aynıysa işçilik ve akort o karta yazılır.
- Terminal cihazı kendi HNR kullanıcısıyla giriş yapar (önerilen: istasyon hesabı,
mes_terminalizni). Stok hareketi ve teyit kapıları bu hesabın yetkisiyle çalışır; operatör kimliği yalnız PIN ile açılan terminal oturumundan okunur.
3. Operatör terminali
Terminal dokunmatik ekran için büyük düğmelerle çizilir (en az 64 piksel). Boşta iken ekranda Bugünkü işlerim listesi (resmî APS çizelgesinin bu makineye düşen sırası; yoksa emir termin sırası) ve karekod alanı durur. İşe dokunmak ya da karekodu okutmak işi başlatır.
| Düğme | Ne yapar |
|---|---|
| Başlat | Operasyona "Başladım" damgası vurur (Takılan İş ile aynı alan, ilk damga korunur). Açık bloke varsa BLOKE_ACIK ile reddedilir. Aynı istasyonda aynı anda tek iş koşar. |
| Duraklat | Duruş nedeni sorulur. Makinenin duruş kaydı açılır; APS bir sonraki hesapta makineyi kapalı görür. Nedene göre Andon ve Takılan İş blokesi önerilir. |
| Sürdür | Duruşu gerçek süresiyle kapatır, iş kaldığı yerden devam eder. |
| Bitir / adet bildir | İyi adet, yeniden işlenecek adet ve neden kodlu hurda girilir; "Bu operasyon tamamlandı" işaretlenirse operasyon tamama çekilir. Net çalışma süresi (duraklatmalar düşülmüş) kendiliğinden hesaplanır. |
| Duruş başlat / bitir | İş yokken istasyonun duruşu (arıza, malzeme yok, mola…). |
| Andon | Bakım, depo, kalite ya da usta çağrılır (bkz. bölüm 5). |
4. Teyit ve kapılar
Bitirme son operasyonda (ya da hiç operasyonu olmayan emirde) mevcut üretim teyidini yazar: iyi adet stok girişi olur, bileşenler tüketilir, işçilik ve akort hesaplanır, seçilen kalıbın baskı sayacı artar. Ara operasyonlarda teyit yazılmaz — ürün iki kez stoğa girmesin diye adet ve süre yalnız MES kaydında tutulur.
Teyit kapıları aynen çalışır. Kaçışı yönetici gerektirmeyen dört kapıda (eksi stok, fire aşımı, plan aşımı, SKT) terminal kapının metnini gösterir ve operatörün açık onayıyla ("…onaylıyorum, tekrar gönder") yeniden gönderir; onay izi teyide düşer. Bloke, yetkinlik ve yönetici onayı isteyen kapılar terminalden geçilemez — şef masaüstünden teyit eder. Kapı reddedince istasyon çalışır durumda kalır.
5. Duruş ve hurda neden kodları
Duruş nedenleri bir ağaçtır: Planlı (mola, planlı bakım, toplantı, planlı üretim yok) ve Plansız (makine arızası → mekanik / elektrik, malzeme yok, kalıp değişimi, ayar, kalite, personel yok, diğer). Planlı duruşlar OEE kullanılabilirliğinden düşülmez. Her nedenin isteğe bağlı bir Andon türü ve Takılan İş neden kodu vardır; hurda nedenleri 5M sınıflarına ayrılır (malzeme, makine, operatör, yöntem, ölçüm). Tanımlar sekmesinde yeni kod eklenir, kod pasife alınır ve plastik / metal / tekstil / gıda sektör şablonları tek düğmeyle eklenir.
6. Andon çağrısı
Terminaldeki kırmızı Andon düğmesi dört ekipten birini çağırır: bakım, depo, kalite, usta. Çağrı numarası belge serisinden verilir (AN2026000001) ve HNROS mesajı olarak acil öncelikle gider. Alıcılar Tanımlar › Andon alıcıları alanındaki kullanıcılardır; alan boşsa ilgili izne sahip kullanıcılar (bakım: makine kartları, depo: depo, kalite: kalite sistemi, usta: üretim planlama) ve emrin sorumlusu, kimse yoksa yöneticiler bilgilendirilir. Andon sekmesinde çağrı kabul edilir (müdahale süresi = kabul − açılış) ve çözüm notuyla kapatılır. Açık çağrılar Nabız'ın "Dikkat" alanında görünür.
7. Canlı OEE
OEE = kullanılabilirlik × performans × kalite. Kullanılabilirlik = çalışma ÷ (çalışma + plansız duruş); performans = ideal süre × toplam adet ÷ çalışma (ideal süre, rotadaki operasyonun birim süresidir; OEE çarpımında en çok %100 alınır); kalite = iyi adet ÷ toplam adet (toplam = iyi + yeniden işlenecek + hurda). Örnek: 480 dk planlı süre, 60 dk duruş, 1 dk/adet ideal, 380 adet, 20 hurda → kullanılabilirlik %87,5, performans %90,5, kalite %94,7, OEE %75,0.
Bu ölçüt Raporlar › Üretim › Makine doluluğu ve OEE raporuyla tek kaynaktır: ikisi de aynı hesabı çağırır, aynı dönem için aynı sayıyı verir. Canlı kip bu vardiyanın başından şimdiye kadarını gösterir; "Kayıtsız süre", vardiyada geçen süreden çalışma ve duruşların düşülmesiyle kalan ve hiçbir olayla açıklanmayan süredir (OEE'ye girmez, göz önüne konur). Kırılım makine, istasyon, vardiya, gün ya da operatör seçilir.
8. Üretim tahtası ve TV kipi
Tahta her makine için bir kart çizer: durum rengi (yeşil çalışıyor, sarı duraklatıldı, kırmızı duruşta, gri boşta), operatör, bugünkü OEE, açık Andon sayısı ve bugünün emir sırası (plan saati, üretilen / plan, kit %, gecikmiş rozeti). Kit yüzdesi emrin kalan bileşen ihtiyacından mevcut stokla karşılanabilen satırların payıdır (malzeme kiti hazırlama akışı ayrı bir iştir; burada yalnız gösterilir). TV kipi tahtayı tam ekrana alır (1920×1080 için büyük yazı) ve 10 dakikada bir tazeler.
9. Duruş ve hurda Pareto
Pareto sekmesi en büyük kayıpları sıralar: hurda için neden, makine, ürün, operatör ya da hafta kırılımı; duruş için neden ya da makine (planlı duruşlar isteğe bağlı eklenir). Kümülatif %80'e giren satırlar koyu çubukla gösterilir. Altta her haftanın en büyük 5 hurda nedeni listelenir. Ürün hurdası terminalde neden koduyla bildirilen adettir; teyitteki hurda kartları farklı birimde tutulduğu için burada toplanmaz.
10. Vardiya devri
Vardiya devri bir vardiyada olan her şeyi tek sayfada toplar: biten operasyonlar, yarım kalan ve hâlâ süren işler, duruşlar, hurdalar, yeniden işlenecekler, Andon çağrıları ve devir notları. Not "sonraki vardiyaya" yazılır; bir sonraki vardiyanın devir sayfası önceki vardiyanın notlarını en üstte gösterir. PDF düğmesi raporu mesaj servisi üzerinden PDF'e çevirir (servis kapalıysa tarayıcıdan yazdırın). Vardiyalar İK vardiya tanımlarından gelir; tanım yoksa 08-16 / 16-24 / 00-08 kullanılır.
11. Verimlilik karnesi ve akort primi
Karne operatör, vardiya ya da makine kırılımında çalışma süresi, iyi adet, hurda, adet/saat, hurda % ve OEE verir. Operatör kırılımında akort primi = parça ücreti × teyit edilen iyi adettir (son operasyon; aynı parça ara operasyonlarda yeniden sayılmaz) ve yalnız ücret tipi parça olan personelde hesaplanır. Parça ücreti Üretim › Personel kartından okunur; teyit işçiliğiyle aynı tabandır — parça ücretli personelin teyidine yalnız adet, saat ücretliye yalnız süre gider. Kaynak terminal bitiş kayıtlarıdır.
12. Telefonda
Dar ekranda MES penceresi üç sekmeye iner: Terminal (aynı terminal — eşleştirme, PIN, iş seçimi, büyük düğmeler), Andon (şef için açık çağrı kartları, kabul / kapat) ve Tahta (makine kartları tek sütunda). Kamera ile karekod için tarayıcının BarcodeDetector desteği ve HTTPS gerekir; yoksa el okuyucu ya da elle giriş kullanılır. Terminal çevrimdışı çalışmaz.
13. İzinler
| İzin | Ne açar |
|---|---|
mes | MES panoları (üretim modülü izni olanlar da görür) |
mes_terminal | Operatör terminali cihaz hesabı |
mes_tanim | İstasyon, jeton, neden kodu, Andon alıcıları ve OEE hedefi tanımları |
14. Uyarılar
| Kod | Anlamı ve yapılacak |
|---|---|
MES_ISTASYON_MESGUL | İstasyonda iş sürüyor; önce bitirin (çift başlatma engellenir). |
MES_OP_BASKA_ISTASYONDA | Operasyon başka istasyonda koşuyor. |
BLOKE_ACIK | Emirde açık bloke var; Takılan İşler'de çözün. |
MES_JETON_GECERSIZ | İstasyon jetonu yenilenmiş ya da yanlış; Tanımlar'dan yeni jeton alıp cihazı yeniden bağlayın. |
MES_TERMINAL_OTURUM | Terminal oturumu düştü (4 saat işlem yok, 12 saat tavan ya da sunucu yeniden başladı); PIN ile yeniden girin. |
EKSI_ONAY_GEREKLI … | Teyit kapısı; terminal onay düğmesini gösterir ya da şef masaüstünden teyit eder. |
İlgili rehberler: Üretim · Takılan İş Takibi · Üretim Çizelgesi (APS) · İş Merkezleri · Raporlar · Mobil.