Yardım › Üretim › Takılan İş Takibi

Takılan İş Takibi — Sıfırdan Rehber

Atölyede en pahalı iş, yarıda bırakılıp unutulan iştir. Parça bir tezgâhta bekler; kimse "nerede, neden takıldı, kim ilgileniyor" sorusunun cevabını bilmez; iş yoğunlaşınca küçük emirler kaybolur ve sorun ancak teslimat günü, müşteri kapıdayken ortaya çıkar. Takılan İşler penceresi bu dört şeyi yapar: takılan işi kendisi bulur, takılan işe sorumlusu, nedeni ve hedef çözüm tarihi olan bir bloke kaydı açtırır, çözülmeyeni amire ve yöneticiye yükseltir, teslimatı kaçıracak emirleri günler önceden gösterir.

1. Bu pencere ne işe yarar

Pencere beş sekmeden oluşur: Takılanlar (açık, çözülmüş ve iptal edilmiş blokeler), Termin radarı (teslimatı riskli emirler), Bende bekleyen (size atanmış işler), Hazırlık kontrolü (termini yaklaşan emrin sevke hazır olup olmadığı) ve Pareto (en çok hangi nedenle zaman kaybettiğiniz). Dört soruya cevap verir:

• Hangi iş takıldı? — program açık emirleri saatte bir tarar ve takılanı kendisi işaretler (bölüm 3).
• Neden ve kimde? — her blokenin bir nedeni, bir sorumlusu ve bir hedef çözüm tarihi vardır; bloke çözülmeden emir ilerlemez (bölüm 4).
• Unutuldu mu? — hedef tarih geçince bloke önce sorumluya, sonra amire, sonra yöneticiye gider (bölüm 6).
• Teslimat tutar mı? — termin radarı ve hazırlık kontrolü, gecikmeyi teslimat gününden önce gösterir (bölüm 8 ve 10).

2. Bilmeniz gereken kavramlar

Bloke

Bloke, bir iş emrinin (ve varsa belirli bir operasyonunun) takılı olduğunu söyleyen kayıttır. Üzerinde şunlar yazar: neden, sorumlu, açan kişi, açılış zamanı, hedef çözüm tarihi, açıklama; çözülünce çözüm notu, çözen kişi ve çözüm tarihi. Blokeyi program kendisi açtıysa kaynağı otomatik, bir kişi açtıysa elle yazar. Her değişiklik blokenin izine düşer: açıldı, güncellendi, çözüldü, iptal, eskalasyon.

Üç durum

Neden kodları

Her firmada hazır gelen neden kodları şunlardır:

BILINMIYOR elle seçilemez; yalnız program takılan işi kendisi bulduğunda kullanılır. Böyle açılmış bir blokeyi çözmeden önce gerçek nedene çevirmek zorunludur — aksi hâlde Pareto "nedenini bilmiyoruz" diye dolar ve hiçbir şey öğretmez.

Sorumlu, emir sorumlusu ve sahipsiz bloke

• Sorumlu: blokeyi çözmekle görevli kullanıcı. Elle açılan blokede sorumlu zorunludur.
• Emir sorumlusu: iş emrinin ustabaşısı. Program bir blokeyi kendisi açtığında sorumluyu şu sırayla seçer: önce emir sorumlusu; yoksa sıradaki operasyonda "Başladım" diyen kişi; o da yoksa bloke sahipsiz kalır. Emir sorumlusunu atamayı alışkanlık edinin — sahipsiz blokelerin çoğu buradan çıkar.
• Sahipsiz bloke: sorumlusu olmayan bloke. Beklemeye alınmaz, doğrudan sistem yöneticilerine gider ve onlardan bir sorumlu atamaları istenir.

"Başladım" damgası

Operatör bir operasyonun başına geçtiğinde Başladım'a basar; operasyona başlama zamanı ve başlayan kişi yazılır. İlk damga ezilmez — ikinci kez basmak başlangıcı ileri almaz. Damga yoksa program başlangıcı o operasyonun ilk teyidinden türetir. Başlangıç zamanı, bir operasyonun "beklenenden uzun sürdüğünü" anlamanın tek güvenilir yoludur; basılması süre aşımı tespitini doğru yapar.

3. Otomatik tespit — program takılanı nasıl bulur

Program saatte bir tarar; beklemek istemezseniz Şimdi tara'ya basın. Yalnız açık emirlere (açık ya da üretimde) bakılır ve emrin sıradaki operasyonu (ilk bitmemiş operasyon) değerlendirilir. Süreler iş günüyle sayılır: Pazartesi–Cuma. Dört kural vardır:

Varsayılan eşikler (yönetici değiştirebilir, bölüm 12): kat 2, bekleme 2 iş günü, günlük dakika 480 (makinenin kendi günlük dakikası yoksa bu kullanılır), eskalasyon açık, tespit açık.

Program bir takılma bulduğunda blokeyi kendisi açar: neden Neden girilmedi (otomatik tespit), hedef tarih 1 iş günü sonrası. Sorumluya (bloke sahipsizse sistem yöneticilerine) takılmayı anlatan bir mesaj gider: hangi emir, hangi operasyon, kaç iş günüdür — ve "Nedenini ve hedef tarihini girin" çağrısı.

4. Zorunlu bloke kapısı — takılı emir ilerlemez

Emirde açık bir bloke varken üç şey durur:

• Teyit yazılamaz (üretim miktarı bildirilemez).
• Operasyon tamamlanamaz. Tamamlanmış bir operasyonu geri almak ise serbesttir.
• "Başladım" basılamaz.

Bu, teyit kapılarının 12.'sidir ve kodu BLOKE_ACIK'tır. Ekranda şu biçimde bir mesaj görürsünüz:

BLOKE_ACIK: emir 1234 takılı — bloke #56 (Malzeme yok, sorumlu ahmet, hedef 2026-09-29). Önce blokeyi çözün (Takılan İşler); sistem yöneticisi blokeOnay ile geçebilir

Mesaj emri, bloke numarasını, nedeni, sorumluyu ve hedef tarihi söyler; yapmanız gereken, blokeyi Takılan İşler'de çözmektir (bölüm 5). Teyitte Kontrol et (kuru koşum) bu kapıyı da diğer kapılarla aynı listede gösterir.

5. Bloke açma, güncelleme, çözme, iptal

Elle bloke açmak

Programın fark etmesini beklemeyin: iş takıldığı anda kaydı siz açın.

1. Takılanlar sekmesinde Bloke aç'a basın ve iş emrini seçin. İsterseniz takıldığı operasyonu da seçin.
2. Nedeni seçin (bölüm 2'deki liste).
3. Sorumluyu seçin — işi çözecek kişi. Takım dışındaki biri de olabilir (satın almacı, kaliteci).
4. Hedef çözüm tarihini girin. Bugünden önceki bir tarih kabul edilmez.
5. İsterseniz bir açıklama yazın ve kaydedin. Sorumluya "Bloke size atandı" mesajı gider (kendinize atadıysanız gitmez).

Kapanmış bir emre bloke açılmaz. Aynı emir ve operasyon için zaten açık bir bloke varsa ikincisi reddedilir: "Bu emir/operasyon için zaten açık bir bloke var; onu güncelleyin."

Güncellemek

Açık bir blokenin nedeni, sorumlusu, hedef tarihi ve açıklaması değiştirilebilir. Her değişiklik izde "eski → yeni" olarak kalır. Sorumlu değişince yeni sorumluya mesaj gider. Hedef tarih ileri alınabilir ama bugünden önceye çekilemez; hedefi ileri almak eskalasyon seviyesini geri düşürmez (bölüm 6).

Çözmek

1. Bloke otomatik açıldıysa ve nedeni hâlâ Neden girilmedi ise, önce gerçek nedeni seçin. Bunu çözümle aynı adımda yapabilirsiniz.
2. Çözüm notunu yazın — zorunludur. Ne yapıldığını bir cümleyle söyleyin ("Tedarikçiden sac geldi, lot 2026-114").
3. Kaydedin. Bloke Çözüldü olur, emir yeniden ilerleyebilir ve takılma saati o andan yeniden işler.

Nedeni seçmeden çözmeye çalışırsanız şu mesajı görürsünüz: "Çözmeden önce gerçek nedeni seçin: otomatik tespitin nedeni hâlâ 'Neden girilmedi'."

İptal etmek

İptal yanlış kayıt içindir: yanlış alarm, yanlış emir, aynı sorunun iki kaydı. Sorun gerçekse ve giderildiyse iptal değil çözüm kullanın — yoksa kayıp zaman Pareto'dan silinir. İptali yalnız sistem yöneticisi ya da blokeyi açan kişi yapabilir; programın kendisi açtığı bir blokeyi yalnız sistem yöneticisi iptal eder. İptal gerekçesi zorunludur.

6. Eskalasyon — hedef tarih geçince kime gider

Hedef tarih geçmiş ve bloke hâlâ açıksa program her taramada gecikmeyi sayar (bugün − hedef, takvim günü) ve mesajı adım adım yukarı taşır:

Amir nereden bulunur? Sırayla: (1) sorumlunun İnsan Kaynakları personel kartındaki yönetici alanı; (2) yoksa ayarlardaki üretim müdürü; (3) o da yoksa sistem yöneticileri. Amir zincirinin doğru çalışması için kullanıcıları personel kartlarıyla eşleştirip yönetici alanını doldurun.

• Sahipsiz bloke ara basamak beklemez; tek adımda yöneticilere gider.
• Tarama günlerce koşmadıysa (sunucu kapalıydı), eksik kalan adımların hepsi ilk taramada birlikte gider.
• Hedef tarih güncellenebilir (izde kalır), ama seviye geri düşmez: amire gitmiş bir bloke, hedefi ileri alınınca yeniden yalnız sorumluya ait olmaz.

7. Sabah özeti ve kurulum ayarları

Günde bir kez, sabah saatinden sonraki ilk taramada herkese bir duyuru gider:

Takılan işler: 4 açık bloke, 1 sahipsiz, 2 hedefi geçmiş, 3 emrin termini 2 gün içinde. Ayrıntı: Üretim > Takılan İşler.

Varsayılan olarak duyuru yalnız dikkat gerektiğinde gider: takılı iş, sahipsiz bloke ya da termini 2 gün içinde olan emir varsa. Her sabah "0 takılı iş" yazan bir duyuru üçüncü günden sonra okunmaz.

Saatlik zamanlayıcı sunucunun servis firmasında (HNR_FIRMA) yazma yetkili servis oturumuyla çalışır; servis oturumu tanımlı değilse tarama yalnız okur, blokeyi açmaz ve sebebini görev durumuna yazar. Birden çok firmalı kurulumda diğer firmalar, bir üretim kullanıcısı Takılan İşler'i açtığında o kullanıcının oturumuyla taranır. Otomatik tespiti bir firmada kapatmak için ayarlardan tespit'i kapatın (bölüm 12); elle bloke, kapı ve eskalasyon çalışmaya devam eder.

8. Termin radarı — hangi emir teslimatı kaçıracak

Radar, açık ve termini olan emirleri listeler ve her biri için bir bitiş tahmini çıkarır: bitmemiş operasyonların kalan miktar üzerinden dakikası, makinenin günlük dakikasına bölünür ve iş günü olarak eklenir; bugün 1. gün sayılır. Emir takılıysa tahmin blokenin hedef tarihinden başlar.

Firmada aktif bir kapasite planı varsa radar, emrin plandaki bitiş tarihini de gösterir; plan termini aşıyorsa emir tahminden bağımsız olarak kaçacak sayılır.

9. Bende bekleyen — kim neyi görür

Bu sekme herkese açıktır ve yalnız sizi gösterir. Üç bölüm vardır:

• Bana atanmış blokeler — sorumlusu olduğunuz açık blokeler; hedefi geçenler ayrıca sayılır.
• Bana eskale edilenler — amiri olduğunuz kişilerin amire yükselmiş blokeleri; sistem yöneticisiyseniz ayrıca yöneticiye yükselmiş ve sahipsiz blokeler.
• Operasyonlarım (üretim yetkisi olanlar için) — "Başladım" dediğiniz ve henüz bitmemiş operasyonlar; sorumlusu olduğunuz emirlerin sıradaki işi; son 30 günde teyit ya da operasyon tamamlamayla dokunduğunuz açık emirlerin sıradaki işi. Termine göre sıralanır; takılı olanlar işaretlidir.

Başka bir kullanıcının bekleyen işlerini yalnız sistem yöneticisi görebilir. Kendisine bloke atanmış ama üretim modülü yetkisi olmayan kişi (satın alma, kalite, sevkiyat) blokesini burada görür, günceller ve çözer — örneğin "Malzeme yok" blokesini, malzeme gelince satın almacı kapatır.

10. Hazırlık kontrolü (T-7) — sevke hazır mı

Termini 7 gün içinde olan emirler (ya da seçtiğiniz tek bir emir) için yedi madde denetlenir. Her madde Tamam, Eksik ya da Bu emirde uygulanmaz (eksik sayılmaz) olur. Eksik maddesi olmayan emir hazır sayılır.

11. Pareto — zamanı en çok ne yiyor

Pareto, seçili tarih aralığında açılan blokeleri neden koduna göre toplar ve her neden için kayıp iş günü, oran (%) ve kümülatif oran (%) verir. Varsayılan aralık son 7 gündür. Hâlâ açık bir blokenin kaybı bugüne kadar işlemeye devam eder; iptal edilen blokeler sayılmaz. Üst sıradaki bir-iki neden genellikle kaybın büyük kısmıdır — iyileştirmeyi oradan başlatın.

12. Ayarlar — takılma eşikleri

Eşikler Takılan İşler › Ayarlar bölümünden değiştirilir ve firmanın Üretim Tercihleri'nde takilma başlığı altında saklanır. Değiştirme yetkisi yalnız sistem yöneticisindedir; diğer kullanıcılar değerleri görür ama değiştiremez.

13. Telefonda

• Bahçe + Adım arayüzünde Takılan İşler listesi kart görünümünde açılır; her kartta emir, neden, sorumlu ve hedef tarih okunur. Yeni bloke, adım adım ilerleyen bir sihirbazla açılır: emir, neden, sorumlu ve hedef tarih sırayla sorulur.
• Nabız arayüzünde Ben › Takılan işlerim kutusu size atanmış ve size eskale edilmiş açık blokelerin sayısını gösterir (bkz. Mobil rehberi).

14. Sık sorulanlar

İlgili rehberler: Üretim — uyarılar ve kapılar · Üretim Tercihleri · İnsan Kaynakları · Mobil · MES (duruş nedeninden bloke önerisi).