Yardım › Resmî Yükümlülükler

Resmî Yükümlülükler — Sıfırdan Rehber

Bu pencere tek bir soruyu cevaplar: bu firma, bu ülkede, bu dönemde neyi, ne zamana kadar, hangi biçimde vermek zorunda; hangisi hazır, hangisi verildi, kanıtı ne? Beyannameyi, bildirgeyi ve raporu hesaplayan modüller zaten ayrı ayrı vardı; eksik olan, hepsini tek takvimde toplayan çatıydı. Unutulan bir beyanın bedeli gecikme cezasıdır ve o ceza, beyanın kendisinden pahalıya gelir.

1. Bu pencere ne işe yarar

Pencere üç sekmeden oluşur: Takvim (bu dönemde beklenen kalemler, son günleriyle), Profil (hangi yükümlülüğün firmayı bağladığını belirleyen kapsam soruları) ve Paket (aktif ülke paketinin künyesi, sürümü ve kaynak tarihi). Takvimde bir satıra tıklayınca Kalem detayı açılır: yasal dayanak, son gün açıklaması, veri kaynağı, üretim düğmeleri, durum ve iz.

Modül mevzuatı yorumlamaz. Hangi kalemin var olduğunu, ne zaman verildiğini ve hangi maddeye dayandığını ülke paketi söyler; paket bir veri dosyasıdır, koda gömülü değildir. Program yalnız o veriyi takvime çevirir, kapsamı firma profiline göre süzer ve elindeki muhasebe/bordro verisinden içerik üretebiliyorsa üretir. Bilmediği hiçbir şeyi uydurmaz — bilmediğini yazar.

2. Ülke nasıl seçilir

Yükümlülük paketini seçen tek yer Ayarlar › Firma Bilgileri › Ülke alanıdır. Buraya ya ISO ülke kodu (ID, TR) ya da tanınan bir ülke adı (Endonezya, Türkiye) yazılır. Modül bu değeri iki harfli koda çevirir ve o kodun paketini yükler. Alan boşsa ya da koda çevrilemiyorsa pencere üstünde sarı bir uyarı şeridi çıkar ve takvim boş kalır.

Paketi olmayan bir ülkede modül boş takvim gösterir ve bunu açıkça söyler: "Bu ülke için yükümlülük paketi yok; takvim boş gösteriliyor. Hiçbir kalem uydurulmaz." Uyarının yanında kurulu paketlerin listesi de yazar, böylece ülke kodunu yanlış yazdığınızı hemen görürsünüz. Program başka bir ülkenin takvimini benzetip göstermez; yanlış takvim, takvimsizlikten tehlikelidir.

3. Profil — kapsam soruları

Bir ülkenin bütün yükümlülükleri her firmayı bağlamaz. KDV mükellefi olmayan bir firmanın KDV beyannamesi, hiç işçisi olmayan bir firmanın sosyal güvenlik bildirgesi yoktur. Bunu ayırt etmek için paket birkaç kapsam sorusu taşır ("Firma KDV mükellefi mi?", "Çalışan sayısı", "Yabancı sermayeli mi?") ve her yükümlülük küçük bir kapsam ifadesiyle bu cevaplara bağlanır: pkp == true, calisan > 0.

Cevapları Profil sekmesinden verirsiniz; kaydettiğiniz anda takvim yeniden hesaplanır. Örnek: KDV mükellefi değilseniz KDV kalemi takvimde görünmez — ama kaybolmaz. Takvimin altındaki "Kapsam dışı N kalemi göster" anahtarını açtığınızda kalem geri gelir ve satırında hangi ifadeyle elendiği yazar ("Firma profiline göre kapsam dışı: pkp == true"). Bir yükümlülüğün neden görünmediğini sormak, onu görmek kadar önemlidir.

4. Takvim — son gün nasıl bulunur

Takvimin üstünde dört görünüm vardır: Ay (2026-09), Çeyrek (2026-Q3), Yarıyıl (2026-H2) ve Yıl (2026). Ok düğmeleriyle önceki/sonraki döneme geçilir. Yıl görünümü yalnız yıllık kalemleri değil, o yılın bütün alt dönemlerini (12 ay + 4 çeyrek + 2 yarıyıl) düzleştirerek gösterir — "bu yıl toplam ne vereceğim?" sorusunun cevabı budur.

Son gün koda yazılmaz; paketteki küçük bir kuraldan üretilir. Beş kural türü vardır:

Tatil kaydırması. Son gün hafta sonuna ya da resmî tatile denk gelirse tarih bir sonraki iş gününe kaydırılır ve satırda "ertesi iş gününe kaydırıldı" notu çıkar. Kaydırma yönü kalem bazında farklı olabilir: bazı yükümlülüklerde tarih öne çekilir (tatilden önceki iş günü). Kaydırma yalnız paket o yılın resmî tatillerini veriyorsa yapılır.

Gecikmiş satır kırmızıdır ve kaç gün geçtiğini yazar — ama yalnız kapanmamış kalemlerde. Durumu "verildi", "kabul" ya da "iptal" olan bir satır, tarihi geçmiş olsa bile kırmızı yanmaz; iş bitmiştir. Son günü yaklaşan kalemler "N gün kaldı" ile, bugün son gün olanlar "Bugün son gün" ile işaretlenir. Takvime bağlı olmayan olay bazlı kalemler ayrı bir listede durur: tarihleri yoktur ama unutulmamaları gerekir.

5. Üç seviye — dosya, veri, hatırlatma

Her kalemin yanında bir seviye rozeti vardır. Seviye, "programın bu kalem için ne kadarını yapabildiğini" söyler ve paket tarafından belirlenir — ekran onu tahmin etmez.

Seviyeler takvimin üstünde de sayılır: "toplam N · dosya N · veri N · hatırlatma N". Bir kalemin seviyesi "hatırlatma" ise Üret düğmesi yine çalışır ama size içerik değil bu açıklamayı döndürür — sessizce boş dönmez. Seviyesi "dosya" olan bir kalemde dosya o dönem için üretilemediyse çıktı kendiliğinden "veri"ye düşer ve sebebi uyarı olarak yazılır.

6. Üret ve İndir

Kalem detayında iki düğme vardır. Üret o dönemin verisini hesaplar ve ekrana basar; İndir —yalnız dosya üretebilen kalemlerde— dosyayı bilgisayarınıza alır. Çıktının başında her zaman şu şerh durur: "Bu çıktı resmî bir beyanname dosyası DEĞİLDİR." Çıktı, kuruma verilecek değerlerin dökümüdür; resmî beyan portalda ya da kurumun kendi yazılımında doğar.

Eksik listesi sessiz sıfırın panzehiridir. Bir hesap için gereken bir parametre ya da alan boşsa program o kalemi 0 yazıp geçmez; çıktının başında kırmızı bir "Eksik veri — bu çıktı olduğu gibi verilemez" şeridi ve eksik alanların listesi çıkar. Listede genellikle bir parametre adı ya da bir kart alanı yazar; onu doldurup Üret'e yeniden basmanız yeter. Eksik satırı varken indirilen dosya da aynı uyarıyı taşır.

7. Durum ve kanıt

Her kalem, her dönem için bir durum taşır: bekliyor → hazırlandı → verildi → kabul edildi. Kurum belgeyi geri çevirirse reddedildi seçilir; oradan düzeltip yeniden "hazırlandı"ya ya da doğrudan "verildi"ye geçebilirsiniz. Yükümlülük hiç doğmadıysa (kapsam dışı kaldı, işlem yapılmadı) iptal vardır. Kalem detayındaki "Geçiş" satırı, bulunduğunuz durumdan gidilebilecek durumları listeler; başka bir şey seçemezsiniz.

Durumu değiştirirken üç şey daha yazabilirsiniz: bir not, bir kanıt ek numarası (belge ekleri sisteminde duran makbuz/alındı belgesinin numarası) ve dosya özeti. Kanıt zorunlu değildir ama eksikse program uyarır: "Kanıt eki yok: beyanın makbuzu/alındısı eklenmeden 'verildi' işaretlemek denetimde ispat değeri taşımaz." Bir yükümlülüğün verildiğini söyleyip makbuzunu saklamamak, denetimde verilmemiş sayılmakla aynı şeydir.

8. Yetki — kim görür, kim yazar

Pencereyi sistem yöneticisi, muhasebe yetkisi olan kullanıcı ve personel/İK yetkisi olan kullanıcı açabilir. Yetkisi olmayan kullanıcı 403 alır ve ekranda şunu görür: "Resmî Yükümlülükler için Muhasebe ya da Personel/İK yetkisi gerekir." Kural sunucudadır: düğmeyi gizlemek yetmez, uç da reddeder.

Okumak için yetki yeterlidir; yazmak için ayrıca yazma modunun açık olması gerekir. Profil kaydetmek ve durum değiştirmek yazma işlemidir: yazma kapalıyken bu iki uç reddedilir ve ekran sebebini söyler. Üretim (Üret/İndir) okuma sayılır — hesaplar, hiçbir şey yazmaz. Bütün yazma işlemleri ayrıca denetim günlüğüne düşer.

9. Hatırlatmalar — varsayılan sessiz

Yasal takvim ekranda durur ama kimse her sabah açıp bakmaz; bir beyanın kaçırıldığı çoğu zaman ceza ihbarnamesi gelince anlaşılır. Bunun için günde bir kez çalışan bir hatırlatma görevi vardır: yaklaşan ve gecikmiş kalemleri çıkarır ve HNROS içine bir duyuru bırakır ("GECİKMİŞ 2: … | 7 gün içinde 3: …"). Varsayılan pencere son güne 7 gün kalmasıdır.

10. "DOĞRULANMADI" şeridi

Bazı kalemlerin üstünde turuncu bir DOĞRULANMADI şeridi bulunur. Bunun anlamı tektir: bu kalemin mevzuat kaynağı henüz teyit edilmemiştir. Tarih, sıklık ya da yasal dayanak araştırmadan gelmiş olabilir ve değişmiş olabilir. Şeridi gördüğünüz bir kalemde işlem yapmadan önce kuruma ya da mali müşavirinize sorun. Takvimin üstünde kaç kalemin doğrulanmamış olduğu da sayılır.

Paket sürümü ve kaynak tarihi Paket sekmesinde ve her kalem detayının "Künye" bölümünde görünür; kalemin "Kaynaklar" listesinde ise dayanılan mevzuat bağlantıları ve her birinin okunma tarihi durur. Bu üçü — sürüm, kaynak tarihi, doğrulama işareti — birlikte okunur: eski bir kaynak tarihi, doğrulanmış bir kalemi de şüpheli yapar. Mevzuat değiştiğinde paket güncellenir; programın sürümünü yükseltmek gerekmez.

11. Ülke paketi kart alanları

Aktif ülke paketi bir kart türüne alan tanımlıyorsa, o kartın düzenleme formunda ayrı bir bölüm çıkar. Endonezya paketinde bu bölümün başlığı "Endonezya vergi bilgileri"dir; cari kartında, stok kartında, fatura belge panelinde ve mali defter hesap eşlemesinde görünür. Bölüm yalnız firma ülkesi ID iken çizilir; başka bir ülkede, paket yokken, yetki yokken ya da yükümlülük defteri kurulmamışken hiç görünmez — kart ekranı ülke paketinden habersiz çalışmaya devam eder.

Bölüm kartın geri kalanından ayrı kaydedilir: kartın kendi Kaydet düğmesi bu alanlara dokunmaz, onları yalnız bölümün altındaki "Vergi bilgilerini kaydet" düğmesi yazar. Değiştirdiğiniz alanın etiketi renklenir ve yanına • işareti gelir; düğmenin yanında "Değişen n alan" sayacı durur, "Değişiklikleri geri al" son kaydedilen değerlere döner. Biçim kuralı (ör. NPWP16'nın 16 rakam olması) sunucuda denetlenir; hatalı değerde sunucunun mesajı olduğu gibi gösterilir.

12. Yeni üretilen kalemler ve seviyeleri

Aşağıdaki kalemler artık Üret'e cevap verir. Dosya seviyesindekiler İndir ile bir dosya verir; veri seviyesindekiler portala girilecek rakamların dökümünü ekrana basar. Hiçbirinde sessiz sıfır yoktur: bir parametre, kart alanı ya da firma kimliği eksikse kalem 0 yazıp geçmez, eksik listesinde sebebiyle görünür (bkz. 6. bölüm).

13. e-Faktur belge durum paneli

e-Faktur kaleminin detayında Üret'e bastıktan sonra altta "Belge durumu" paneli dönemin satış faturalarını listeler; Üret'ten önce panel sizden önce Üret'e basmanızı ister. Her satırda durum rozeti, varsa sürüm ve önceki resmî numara, bir de izin verilen her geçiş için bir "→ durum" düğmesi bulunur. Düğmeye basınca not alanı (gerekiyorsa resmî numara alanı) açılır; "… olarak kaydet" geçişi yazar.

İzinli geçişler: taslak → yüklendi ya da iptal · yüklendi → onaylandı ya da reddedildi · reddedildi → taslak ya da yüklendi · onaylandı → düzeltme (pengganti) ya da iptal (batal) · düzeltme → onaylandı. İptal son durumdur. Onaylandı'ya geçişte NSFP — DJP'nin verdiği 17 haneli resmî numara — zorunludur; program bu numarayı üretmez, portaldan okuyup girersiniz.

Düzeltme (pengganti) açılınca sürüm bir artar ve önceki NSFP "Önceki resmî numara" olarak saklanır. Yeni NSFP'yi DJP düzeltme faturası onaylanınca verir; onu düzeltmeyi açarken ya da sonra, onaylandı'ya dönerken girersiniz. Yeni NSFP'si girilmemiş pengganti, Faktur pengganti/pembatalan listesinde eksik olarak görünür. Satırdaki "Fatura vergi alanları" düğmesi o faturanın ülke paketi alanlarını açar (bkz. 11. bölüm).

Nota retur: iki adım, iki kalem. Bir alış iadesinin Retur Faktur PM dosyasına girebilmesi için iki fatura vergi alanı birbirini tutmalıdır. (1) Asıl alış faturasının ayında SPT Masa PPN kalemini açın, Üret'e basın; kalem detayındaki "Fatura vergi alanları" listesinde o alış faturasının satırında "Tedarikçinin Faktur Pajak numarası (alış)" (NSFP) alanını doldurun — bu numara Formulir B2 için de gerekir. (2) İadenin yapıldığı ayda Nota retur kalemini açıp Üret'e basın; listede iade faturasının satırında "İade edilen malın Faktur Pajak numarası" alanına aynı 17 haneli numarayı (ve nota retur numarasını) girin, sonra yeniden Üret'e basın: dosya çıkar. Program asıl faturayı bu eşleşmeyle bulur ve iade satırlarını onunla karşılaştırır; eşleşme yoksa iade dosyaya girmez, eksik listesinde "iade edilen alış faturası ERP'de bulunamadı" sebebiyle görünür (bkz. 12. bölüm). Telefonda (Bahçe + Adım) aynı liste 2. adımda çıkar.

14. Mali defter hesap eşlemesi

SAK EP mali tablolar, SPT Tahunan Badan ve PPh 25 kalemlerinin detayında "Hesap eşlemesi" paneli çıkar. Kurumsal Defter'deki her hesap bir satırdır (kod, ad, tür); yanındaki listeden bir SAK EP mali tablo kalemi seçersiniz ve seçim anında kaydedilir. Defterin hesap türleri yalnız cari, stok, gelir, gider, banka, kasa, vergi ve diğer olduğu için varlık/borç/özkaynak ayrımını bu eşleme kurar.

Eşlenmeyen hesap, liste başındaki "Türünden varsayılan" seçeneğiyle hesap türünün varsayılanına düşer: kasa/banka → kas, cari → bakiye yönüne göre piutang ya da utang, stok → persediaan, vergi → vergi varlığı/borcu, gelir → pendapatan, gider → beban lain. Varsayılan kullanıldığında çıktıda bir uyarı satırı görünür; sonuç çıkar ama kesinleştirmek için eşleyin. "diğer" türündeki hesabın varsayılanı yoktur: eşlenmeden mali tabloya girmez, eksik listesinde görünür ve bilanço tutmayabilir.

15. Sorun giderme

Aşağıdaki mesajların hepsi programın kendi mesajlarıdır; her biri ne yapmanız gerektiğini söyler.

İlgili rehberler: Bordro Mevzuatı · Ayarlar · Güvenlik · Arşiv ve Belge Ekleri.

16. Şirket içi sekmesi

Şirket içi sekmesi, resmî beyanların yanında şirketin kendi süreli kayıtlarını gösterir: kira, sigorta, lisans, muayene, sertifika ve abonelik bitişleri ile bakım varlığı, araç, sürücü, personel sertifikası/sağlık muayenesi ve ölçüm cihazı tarihleri. Kalemler mor çerçeveli ayrı bir alanda, resmî kalemlerden farklı renkle listelenir; Yaklaşanlar ile Yıllık takvim arasında geçilir. Son gün hesabı resmî yükümlülüklerle aynı kural dilini ve firma ülkesinin tatil listesini kullanır (ihbar son günü tatile denk gelirse önceki iş gününe çekilir). Kayıt, yenileme ve hatırlatma kuralları Sözleşme takvimi penceresindedir.

17. Nakit tahmini bağlantısı

Bazı kalemlerin ödemesi Raporlar › Firma raporları › 13 haftalık nakit tahmini raporuna ve nakit simülasyonuna kendiliğinden girer: KDV (PPN), geçici vergi ya da aylık vergi taksiti (PPh 25) ve sosyal güvenlik priminin işveren payı (SGK, BPJS). Ödeme günü bu penceredeki son gün kuralıdır. Profilde kapsam dışı işaretlenen kalem nakde girmez; cevaplanmamış kalem girer ve rapor bunu uyarır. Türkiye'de geçici vergi mali kârdan hesaplanmadığı için tutar profildeki Geçici vergi dönemi başına tahmini ödeme sorusuna girilir; boş kalırsa rapor bunu eksik olarak yazar. Endonezya'da PPh 25 taksiti profildeki SPT rakamlarından hesaplanır.