Yardım › PPAP ve SPC

Otomotiv Yan Sanayi: PPAP ve SPC

Ana sanayiye parça veren bir atölyede iki soru sürekli sorulur: "bu parçayı üretme iznin var mı?" (PPAP) ve "prosesin gerçekten bu toleransı tutabiliyor mu?" (SPC). Bu rehber ikisini de sıfırdan anlatır.

1. PPAP nedir?

PPAP, müşterinin "bu parçayı seri üretebilirsin" onayıdır. Onaysız parçadan seri üretim yapmak, sevk edilen malın topluca reddi demektir. HNR'de PPAP bir dosya onayıdır: kontrol planı, FMEA, ölçüm raporu gibi belgeler tamamlanır, sonra karar verilir.

2. PPAP akışı: taslak → sunuldu → onaylı

1. Kayıt açın — parça kodu ve revizyon zorunludur; PPAP parçanın belirli bir revizyonuna verilir.
2. Zorunlu belgeleri sıralayın — kontrol planı, PFMEA, ölçüm raporu… Hangilerinin şart olduğu müşteriye göre değişir, o yüzden liste sizde.
3. Belgeler tamamlandıkça durumlarını "tamam" yapın.
4. Kararı yönetici verir. Zorunlu belgelerden biri bile eksikse onay reddedilir — eksik belgeyle verilen onay, denetimde en çok sorulan şeydir.

3. SPC nedir? Tolerans ile kontrol limiti aynı şey değildir

Bu, SPC'yi ilk gören herkesin karıştırdığı yerdir:

• Tolerans müşterinin talebidir: "çap 9,9 ile 10,1 mm arasında olsun."
• Kontrol limiti prosesin kendi sesidir: "senin tezgâhın doğal olarak 9,98 ile 10,02 arasında üretiyor."
• Grafikte tolerans kırmızı, kontrol limiti turuncu kesikli çizilir. Nokta turuncu çizgiyi aşarsa proses değişmiştir; kırmızıyı aşarsa parça hurdadır.

4. Operatör için: ölçüm girmek

1. Üretim penceresi → SPC sekmesi. Listeden ölçtüğünüz özelliği seçin (parça + "Çap" gibi).
2. Değerleri tek kutuya boşluk ya da virgülle yazın: 9,98 9,99 10,01 10,00 10,02. Beşi birden bir altgrup olarak kaydedilir.
3. Ölçüm bir iş emrine aitse İş emri no kutusunu doldurun — durdurma kapısı ancak o zaman o emirde çalışır.
4. Kaydet. Tolerans dışı bir değer varsa uyarı kırmızı çıkar ve ne yapmanız gerektiğini yazar.

5. Cp, Cpk, Pp, Ppk — hangisi ne söyler?

6. "Durdurucu" işareti ne yapar?

Karakteristik tanımında bir kutu vardır: Durdurucu. Varsayılan olarak kapalıdır ve öyle kalmalıdır — ta ki müşteri o ölçüyü kritik ilan edene kadar.

• Kapalıyken: tolerans dışı ölçüm yalnız kayda geçer ve raporda görünür. Üretim durmaz.
• Açıkken: o emirde giderilmemiş tolerans dışı ölçüm varsa iş emri durduruldu durumuna geçer ve teyit yazılamaz. Karar yazılınca emir kendiliğinden eski durumuna döner — kimsenin "emri yeniden aç" demeyi unutması gerekmez.
• Ölçümün hiç girilmemiş olması engel değildir. Ölçülmemiş karakteristik yalnız uyarı olarak listelenir; ölçüm zorunluluğu koymak tek kişilik atölyede hattı kilitlerdi.

7. FMEA: neden artık RPN yok, AP var?

FMEA "ne ters gidebilir, ne kadar kötü olur, yakalar mıyız?" sorusunun yazılı hâlidir. Üç sayı verirsiniz: S (şiddet — müşteriye etkisi), O (oluşma — ne sıklıkta olur), D (tespit — kaçarsa yakalar mıyız). Üçü de 1-10 arasıdır.

• AP Yüksek (kırmızı): ya iyileştirme aksiyonu yazarsınız ya da "neden aksiyon almadığımızı" yazarsınız. HNR aksiyon alanı boşken yüksek öncelikli satırı kaydetmez.
• AP Orta (amber): aksiyon beklenir ama zorunlu değildir.
• AP Düşük (gri): aksiyon isteğe bağlıdır.
• DFMEA / PFMEA aynı parçanın iki ayrı sorusudur (tasarım ve proses) ve ayrı kayıtlarda durur; karıştırılamaz.

8. Kontrol Planı ve özel karakteristik (CC / SC)

FMEA "hangi hata olabilir" der; kontrol planı "onu nerede, neyle, kaç adette, ne sıklıkta yakalarız ve yakalayınca ne yaparız" der. Her satırda bir reaksiyon planı vardır — kontrol planının en çok boş bırakılan ve denetimde en çok sorulan alanı budur.

• CC (kritik karakteristik) — güvenlik ya da mevzuat etkisi olan ölçü. HNR, CC satırını bir SPC karakteristiğine bağlanmadan kaydetmez: bağsız bir CC yalnız bir etikettir, sistem "ölçüldü mü?" sorusunu soramaz.
• SC (önemli karakteristik) — müşteri memnuniyetini/uyumu etkileyen ölçü; bağ önerilir ama zorunlu değildir.
• Seviye: prototip · ön-üretim · seri. Üç plan aynı parça için yan yana durabilir; kapı yalnız aktif olana bakar.
• Tezgâh dökümü için satır listesinin CSV düğmesi vardır. Refakat kartının PDF tasarımı bu turun konusu değildir.

9. Teyit kapısı: CC ve AP-Yüksek satırları ölçüldü mü?

Kapı açıkken: iş emrinin parçasında aktif bir kontrol planı varsa, o planın CC işaretli ya da AP-Yüksek bir FMEA satırına bağlı satırlarının o emirde en az bir ölçümü olmalıdır. Yoksa teyit yazılamaz ve mesaj hangi karakteristiğin eksik olduğunu ve numarasını söyler. Ölçüm girilir girilmez kapı kendiliğinden açılır.

Kapı kapalıyken aynı liste gösterge olarak görünür: Kontrol Planı sekmesindeki "Emir kontrolü" kutusu hangi CC/AP-Yüksek satırının ölçülmediğini söyler ama hiçbir şeyi durdurmaz.

10. MSA (Gage R&R): ölçüme güvenebilir miyiz?

SPC grafiği ölçümün doğru olduğunu varsayar. MSA bu varsayımı sınar: aynı parçayı aynı operatör iki kez ölçünce aynı sayıyı buluyor mu (tekrarlanabilirlik, EV), iki farklı operatör aynı sayıyı buluyor mu (yeniden üretilebilirlik, AV)?

• Çalışmayı açarsınız: cihaz, karakteristik, parça × operatör × tekrar (AIAG önerisi 10 × 3 × 3). Tolerans boş bırakılırsa SPC karakteristiğinden alınır.
• Izgarayı doldurup Hesapla dersiniz. Sonuç kutusu %EV, %AV, %GRR, %PV, ndc ve yüzdelerin hangi tabana (tolerans mı, toplam değişkenlik mi) göre hesaplandığını yazar.
• Kabul bandı: %GRR < 10 kabul · 10-30 şartlı · > 30 red, ayrıca ndc ≥ 5. Eşikler ayarlanabilir (kalite.msa_grr_esik / _iyi / _ndc_alt).
• Az veriyle çıkan sayı gizlenmez ama "güvenilir" diye sunulmaz: "AZ VERİ" rozeti sayının yanında durur.
• Nitel (attribute) çalışmada hücrelere 1/0 girilir; operatör içi ve operatörler arası uyum ile kappa hesaplanır (≥0,75 kabul).

11. Tedarikçi denetimi (VDA 6.3) ve A/B/C sınıfı

Tedarikçi karnesi olan biteni ölçer (kaç belge, ne kadar iade, kaç NCR). Denetim ise tedarikçinin prosesini yargılar — kötü bir proses henüz kötü bir teslimat üretmemiş olabilir. İkisi ayrı kayıttır ve karnede yan yana görünür.

• Puanlar VDA ölçeğindedir: 0 · 4 · 6 · 8 · 10. Ara değer yoktur; "6,5 uygunluk" diye bir şey yoktur.
• 0 ya da 4 puan bir bulgudur: aksiyon alanı boşken kaydedilmez. Aksiyonsuz düşük puan, denetimi "yapılmış" göstermenin en kolay yoludur.
• Cevaplanmamış soru 0 puan SAYILMAZ — paydaya girmez. Yüzde, denetlenen kapsamın yüzdesidir ve kaç sorunun boş kaldığı ayrıca yazar.
• Sınıf eşikleri parametredir: A ≥ 90, B ≥ 80, altı C (kalite.denetim_sinif_a / _b). VDA'nın kendi "downgrade" kuralları müşteri şartnamesine bağlıdır ve uydurulmaz — element yüzdeleri ayrı ayrı gösterilir, karar insanındır.
• Soru metinleri tohumlanmaz: VDA 6.3 katalogu telifli bir yayındır. P1..P7 element yapısı hazırdır; soruları firma kendi setinden girer.
• Kapanan denetim düzenlenemez. Düzeltme için yeni denetim açılır; eski rapor tarihiyle birlikte durur.

12. IMDS malzeme beyanı, 8D ve EDI

• IMDS — parçanın neyden yapıldığı (malzeme, CAS numarası, oran, gram) kayda girer. CAS numarasının kontrol basamağı doğrulanır: yanlış CAS, yasaklı madde taramasını sessizce boşa çıkarır. Reçetesi olan parçada beyan bileşenlerden toplanır; beyanı olmayan bileşen gizlenmez, "eksik beyan" olarak listelenir — IMDS reddinin bir numaralı sebebi budur. ELV (2000/53/EC Ek II) kurşun/cıva/kadmiyum/altı değerlikli krom eşikleri aşılınca uyarı çıkar; üretim durmaz, muafiyet kararı mühendisindir. Resmî IMDS XML bu turun kapsamı dışındadır.
• 8D — yeni bir tablo açılmadı: mevcut NCR/DÖF kaydının alanları zaten 8D'nin yarısıdır (kök neden = D4, düzeltici aksiyon = D5, kapanış = D8). Eksik altı adım kolon olarak eklendi. Boş adım gizlenmez; müşteriye giden raporda eksik adım, reddin sebebidir. OEM formatlı PDF sonraki turun işidir.
• EDI — müşterinin sipariş/serbest bırakma mesajı JSON ya da CSV olarak alınır ve alanlar firmanın tanımladığı eşleme tablosuyla bizim alanlarımıza bağlanır. Mesaj mevcut entegrasyon defterine yazılır ve idempotency anahtarı aynı mesajın iki kez işlenmesini engeller. İşleme sipariş taslağı + üretim isteği üretir; İŞ EMRİ AÇMAZ ve cariyi borçlandırmaz — taslağı gerçek siparişe çevirmek insanın kararıdır. Stok kodu çözülemeyen satır atlanmaz, "eşleşmedi" olarak durur. ⚠ OEM'in gerçek EDIFACT/VDA segment şeması müşteri şartnamesi gelmeden uydurulmaz; OFTP2/VAN taşıma katmanı kapsam dışıdır.

13. Çok tesisli planlama: tesis kırılımlı MRP ve e-Kanban

Pres, kaynak, kataforez ve montaj ayrı binalardaysa “firma genelinde 500 adet var” cümlesi işe yaramaz: malzeme montajda eksikken preste duruyor olabilir. Bunun için MRP'ye kapsam seçicisi eklendi (Üretim › Planlama şeridi): Genel ve Depo (ikisi de bugünkü davranış) ve Tesis.

• Tesis kapsamında netleme o tesise bağlı BÜTÜN depoların toplamından yapılır; talep de (açık iş emirleri ve üretim istekleri) aynı tesise süzülür. Böylece her fabrika kendi eksiğini görür.
• Tesis bilgisi yeni bir yere kopyalanmaz. Depo hangi tesise bağlıysa (Kurumsal › Tesis / Depo) tesis oradan türetilir. Tek yeni alan, üretim isteğinin hedef deposudur.
• Boş küme üzerinde sessizce “eksik yok” denmez. Tesise bağlı depo yoksa plan çalışmaz ve MRP_TESIS_DEPOSUZ hatası eşleme yapmanızı söyler. Depo ile tesis birlikte gönderilirse MRP_KAPSAM_CAKISMASI döner — sessiz bir öncelik kuralı yoktur.
• Hedef deposu boş istekler hiçbir tesise düşmez; plan başlığında kaç tanesinin dışarıda kaldığı yazar. Eşlemeyi Kurumsal › Tesis / Depo ekranındaki listeden çoklu seçimle toplu yapabilirsiniz.
• Kaynak tesis önerisi: eksik bir kalemde başka tesiste fazla varsa o tesis satırda gösterilir — önce şirket içi transfer düşünülür, sonra satınalma.

e-Kanban. Bir kart (kod + kaynak depo + hedef depo) için kart adedi sunucuda hesaplanır: N = ⌈ günlük talep × transit gün × (1 + emniyet payı) ÷ kap miktarı ⌉. Pano, kullanılabilir stoğu yeniden sipariş noktasının altına düşen kartları listeler. Tetikleme mevcut transfer yolundan geçer: dört-göz onayı, tesis duvarı ve mülkiyet kapıları aynen çalışır — kanban bunların hiçbirini atlamaz.

Üç kapı da varsayılan kapalıdır (Ayarlar › Güvenlik kapıları): depo.mrp_transit_arz (yoldaki transfer malı MRP'de arz sayılsın mı), depo.kanban_otomatik (pano yalnız önersin mi, talimat da açsın mı) ve depo.kanban_tesis_disi (tesisler arası kanban otomatik onay alsın mı). Sonuncusu kapalıyken tesisler arası kanban TESIS_TRANSFER_ONAY ile durur: otomatik bir tetikleyici tesis duvarını kendi başına delemez.

14. Fason tedarikçi portalı (/fason)

Fasoncunun HNR hesabı yoktur ve olmamalıdır: ona bir ERP kullanıcısı açmak hem lisans hem güvenlik açısından yanlıştır. Bunun yerine personel ve bayi portallarıyla aynı desen kullanılır — ayrı kimlik tablosu, PIN ve kendi oturumu. Adres /fason; kullanıcı adını ve PIN'i firma tanımlar.

• Yalnız kendi kayıtları. Tedarikçi kendi cari koduna bağlı fason paketlerini, akreditasyon belgelerini ve denetim puanını görür. Başkasının paketi istendiğinde 404 döner — 403 demek “o kayıt var” bilgisini sızdırmaktır.
• Kimlik istekten okunmaz. Cari kodu her çağrıda oturumdan basılır; istek gövdesine başka bir cari kodu yazmak hiçbir şeyi değiştirmez.
• Portal stok hareketi üretmez, irsaliye kesmez, sevk durumunu değiştirmez. Fasoncu yalnız bildirir (ASN numarası, lot, seri listesi, ölçüm raporu dosyası). Sevk kararı — akreditasyon kapısı orada koştuğu için — HNR içindeki kullanıcıya aittir.
• PIN freni kullanıcı bazındadır: 5 hatalı denemeden sonra o hesap 15 dakika kilitlenir; aynı ofisten giren başka bir tedarikçi etkilenmez. “Kullanıcı yok” ile “PIN yanlış” aynı mesajı verir (hesap adı taranamasın), sunucu günlüğünde ise ayrışır.
• Denetim soruları paylaşılmaz. Tedarikçi kendi puanını, sınıfını (A/B/C) ve açık aksiyon sayısını görür; VDA 6.3 soru kataloğu firmada kalır.

İki kademe kapı vardır ve ikisi de varsayılan kapalıdır: kalite.fason_portal portalın kendisini açar (kapalıyken giriş 403 PORTAL_KAPALI alır), kalite.fason_portal_asn ise yazmayı açar (kapalıyken portal salt okumadır). Okumanın faydası risksizdir; dış bir kullanıcıya ERP'ye satır yazdırmak ayrı bir karardır.

15. Zaman fazlama ve tesis kapasitesi: "ne zaman eksik?"

Bugüne kadar MRP tek bir toplam eksik söylüyordu. Altı hafta sonra gereken malzeme ile bu hafta gereken malzeme aynı satırda, aynı kırmızıyla duruyordu; planlamacı hangisini önce alacağını ekrandan öğrenemiyordu. depo.mrp_zaman_fazlama kapısı açılınca talep ve arz termin tarihlerine göre kovalara dağıtılır (haftalık ya da aylık, 1–26 kova), her kovanın kümülatif bakiyesi hesaplanır ve ilk eksiğe düşülen tarih satırda görünür. O tarihe tıklayınca kova şeridi açılır: kova kova talep, arz ve bakiye.

Tesis kapasitesi. Tesis kapsamındaki MRP'nin yanında “Tesis kapasitesi” düğmesi vardır (uretim.tesis_kapasite kapısı, varsayılan kapalı). Açık iş emirlerinin kalan miktarı reçetenin rota sürelerine çevrilir (çok gözlü kalıpta ⌈miktar/göz⌉ × süre), emrin terminine göre kovalara dağıtılır ve tesise bağlı makinelerin dakika kapasitesiyle kıyaslanır. Makinenin hangi tesiste olduğu URT_MAKINE.DEPO → depo politikasının tesisi üzerinden türetilir; makine kartına ayrı bir tesis alanı açılmaz, çünkü aynı gerçeği iki yere yazmak ikisinin ayrışması demektir.