Çevre (ISO 14001) ve Temiz Oda (ISO 13485)

Bu iki sekme denetimde sorulan ama başka hiçbir yerde tutulmayan kayıtları toplar: atığın nereye gittiği, ne kadar karbon saldığınız, ve üretim yaptığınız odanın o gün temiz olup olmadığı. Üretim penceresinde Çevre ve Temiz Oda sekmeleridir.

⚠ Bu modül sizin yerinize rakam uydurmaz

Emisyon faktörü tablosu boş başlar, temiz oda limitleri ise düzenlenebilir tohum olarak gelir. Sebebi aynı: koda gömülen bir sayı bir yıl sonra yanlış rapor üretir ve denetimde savunulamaz. Aşağıda ikisini de nasıl dolduracağınız anlatılıyor.

1. Atık defteri

Her atık sevkinde bir satır yazın: ne, ne kadar, hangi sınıf, nasıl bertaraf edildi. Sınıf üç tanedir: tehlikeli, tehlikesiz, inert.

🚛 Tehlikeli atıkta belge zorunlu

Sınıfı tehlikeli seçtiğinizde taşıyıcı firma ve taşıma belgesi numarası (UATF / e-atık) alanları zorunlu olur; sistem belgesiz kaydı kabul etmez. Belgesiz tehlikeli atık sevki mevzuat ihlalidir ve kayıt tutan bir sistem bunu kolaylaştırmamalıdır.

Üstteki üç kutucuk denetimde sorulan asıl sayıyı verir: toplam atık değil, geri kazanım oranı. Geri kazanım, geri dönüşüm ve kompost bu orana girer; düzenli depolama ve yakma girmez. Eski kayıtlarınızda belgesiz tehlikeli atık varsa sayfanın üstünde sarı bir uyarı olarak sayılır — gizlenmez.

2. Emisyon faktörleri — önce bunu doldurun

Karbon hesabı tek bir çarpmadır: tüketim × emisyon faktörü = kg CO₂e. Faktör tablosu boş olduğu sürece karbon sekmesi de boş kalır. Bir faktör girerken üç şey zorunludur:

Alan	Neden zorunlu
Kaynak	Faktörü nereden aldınız — DEFRA, IPCC, ulusal şebeke faktörü… Yazılmazsa raporunuz denetimde savunulamaz.
Geçerlilik yılı	Faktörler her yıl güncellenir. Yıl yazılmazsa hangi sürümün kullanıldığı belli olmaz.
Kapsam (1 / 2 / 3)	1 = kendi yaktığınız (kazan, araç filosu), 2 = satın aldığınız elektrik/ısı, 3 = dolaylı (nakliye, atık bertarafı, satın alınan mal). Kapsamsız toplam hiçbir raporlamada kabul edilmez.

3. Karbon ayak izi

Tüketimi girerken önce faktörü seçin; kapsam ve birim o faktörden gelir. Faktör seçmezseniz kayıt yine yazılır ama toplama girmez ve raporun altında "faktöre bağlanmamış" listesinde sebebiyle görünür.

📉 Neden sıfır saymıyoruz

Faktörü olmayan tüketimi sıfır saymak toplamı olduğundan düşük gösterir — ISO 14001 denetiminde en hızlı bulunan hata budur. Sistem bu yüzden hem toplamı hem eksik listesini birlikte gösterir; eksikleri tamamlamadan o rakamı raporlamayın.

Her iki sekmede sağ üstteki ⤓ CSV düğmesi seçili tarih aralığını dışa aktarır. Karbon CSV'si toplamın altına kullanılan faktör kaynaklarını da yazar — denetçinin ilk soracağı şey odur.

4. Temiz oda: odayı ve limitleri tanımlamak

Önce Odalar ve limitler sekmesinden odayı açın: kod, ISO sınıfı (1–9) ve işletim durumu. İsterseniz sıcaklık, nem ve en az basınç farkı sınırlarını da yazın. Aynı kodu tekrar kaydederseniz oda güncellenir, ikinci kayıt açılmaz.

İşletim durumu ölçümün nasıl yorumlanacağını belirler: as-built (boş, kurulu), at-rest (donanım çalışır, personel yok), operational (üretim sürerken). Aynı oda operational hâlde at-rest'ten daha kirlidir; hangi hâlde ölçtüğünüzü yazmadan sayı bir şey ifade etmez.

📏 Limitleri mutlaka doğrulayın

Sınıf limitleri ISO 14644-1'den tohum olarak yazılır ve her satır "doğrulayın" notu taşır. Sebebi iki tane: standardın 2015 revizyonu bazı hücreleri değiştirdi, ayrıca müşteri sözleşmeniz standarttan daha sıkı bir limit dayatabilir. Yürürlükteki baskıyla karşılaştırmadan bu tabloya güvenmeyin — yanlış limit, yanlış "uygun" damgası demektir.

5. Ölçüm girmek ve ihlali kapatmak

Ölçümler sekmesinde odayı ve işletim durumunu seçin, sayaçtan okuduğunuz partikül değerlerini ilgili boyut kutusuna yazın. Boş bıraktığınız boyut ölçülmemiş sayılır; sıfır yazmayın. Karşılaştırmayı sunucu yapar, siz hesaplamazsınız.

Limit aşılırsa kayıt kırmızı bir kart olarak durur ve rozetlerde hangi boyutun aştığı görünür. Bu kaydı silemezsiniz — kararını yazarsınız. Karar bir seçimdir (temizlik, filtre değişimi, lot karantina, ölçüm hatası, kabul) ve yanına gerekçe zorunludur. Silinen bir ölçüm denetimde "veri ayıklanmış" anlamına gelir; onun için silme yoktur.

🕳 İhlal olmaması uygunluk kanıtı değildir

Oda durumu sekmesi iki şeyi ayrı ayrı sayar: kararı yazılmamış ihlaller ve hiç ölçülmemiş odalar. Hiç ölçülmemiş bir odada ihlal de yoktur — ama o oda uygun sayılamaz. Tabloda "son ölçüm: hiç" ya da "40 gün önce" bilgisi, ihlal sayısından daha çok şey söyler. Limiti tanımlı olmayan bir partikül boyutu da uygun sayılmaz; sarı rozetle ayrıca uyarılır.

İlgili rehberler: Üretim · PPAP ve SPC · Denetim ve Kapılar.