İçindekiler
Nerede, kim kullanırKarşılıksız risk puanıSeçenekler nasıl hesaplanırÖneri kuralıKarar kaydı ve karar iziOranlarTelefondaBilinmesi gerekenlerBu penceredeki ayarları kim değiştirirÇek/Senet Karar Ekranı: kırdır, teminata ver, ciro et ya da bekle
Portföydeki müşteri çeki ya da senedi için dört yolu yan yana koyar: bugün bankada kırdırmak (ya da rücusuz faktoring), kredi teminatına vermek, borçlu olduğunuz bir tedarikçiye ciro etmek ya da vadeyi beklemek. Her yolun maliyetini, bugün eline geçecek parayı ve yıllık etkin maliyetini hesaplar; karşılıksız riski yüksek evrakı listenin en üstüne taşır ve verdiğiniz kararı izler.
Karar yalnız kayıttır: çeke dokunmaz. Kararı uygulamak için “Çekler’de aç” düğmesi Çekler penceresini o çek seçili açar; ciro, bankaya takas ve tahsil oradaki mevcut işlemlerle yapılır. Kararın uygulanıp uygulanmadığı çekin durumundan kendiliğinden izlenir.
Nerede, kim kullanır
Dock › Finans / Banka › Çek/Senet Karar Ekranı. Ekranı Çekler penceresini görebilen herkes açar. Karar kaydetmek, iptal etmek ve oranları değiştirmek için yönetici ya da Kullanıcılar › Çek/Senet Karar Ekranı izni gerekir. Ödeme davranışı puanı yalnız yöneticiye, kredi maliyeti yalnız kredi kokpitini görebilene okunur; görmeyen kullanıcıda o bilgi puana katılmaz.
Karşılıksız risk puanı
Puan 0-100 arasıdır; yüksek puan riskli demektir. Beş bileşenden oluşur, verisi olmayan bileşen çıkarılır ve kalan ağırlıklar yeniden ölçeklenir. Keşidecinin daha önce karşılıksız çıkan evrakı varsa çek puandan bağımsız olarak yüksek risk sayılır. Puan açıklanabilir bir işletme göstergesidir, kredi notu değildir.
- Keşidecinin geçmişi (%35): aynı keşideci adıyla daha önce alınmış ve sonuçlanmış evrakın kaçı karşılıksız çıktı, kaçı geri geldi, kaçı iade edildi.
- Çeki veren carinin karşılıksız geçmişi (%20): Çekler ekranındaki vade-risk kartıyla aynı ölçüt.
- Ödeme davranışı puanı (%25): keşideci aynı zamanda bir cariyse onun, değilse çeki veren carinin cari kartı raporlarındaki ödeme davranışı puanı (son 12 ay).
- Vade uzunluğu (%10): 30 güne kadar risk yok sayılır; 90, 180 gün ve üstü giderek artar. Vadesi geçmiş ama hâlâ portföyde duran çek en yüksek değeri alır.
- Keşidecinin portföydeki payı (%10): açık portföyün dörtte biri tek keşidecideyse en yüksek değer; en az beş evraklık portföyde hesaplanır.
Seçenekler nasıl hesaplanır
- Vadeyi bekle: para vadede gelir. “Nakde bugün ihtiyacım var” işaretliyse bekleme süresi borçlanma maliyetiyle finanse edilir: tutar × yıllık oran × gün / 365.
- Bankada kırdır: faiz = tutar × yıllık iskonto oranı × gün / 360 (nakit simülasyonundaki çek kırdırma formülü); faize vergi, tutara komisyon ve çek başına masraf eklenir. Çek karşılıksız çıkarsa banka tutarı geri ister (rücu).
- Rücusuz faktoring: aynı formül faktoring oranıyla; risk faktöre geçer. Oran girilmediyse bu seçenek görünmez.
- Kredi teminatına ver: banka çekin kabul oranı kadarını kredi olarak kullandırır; maliyet = kullanılan × kredinin yıllık etkin maliyeti × gün / 365. Kalan tutar vadede serbest kalır. Oran ve kabul, kredi kokpitinde teminat türü “çek” olan en ucuz limitten okunur; limit yetmiyorsa uyarır.
- Tedarikçiye ciro et: borçlu olduğunuz tedarikçiler aday olarak listelenir; önce borcu çeki tam karşılayanlar, sonra daha önce çek kabul edenler. Tedarikçi vade farkı istiyorsa oran girilir (yoksa maliyet 0). Çeki veren cari ve keşideci aday sayılmaz.
Öneri kuralı
- Vadesi gelmiş evrakta öneri bankaya ibraz ya da tahsildir.
- Karşılıksız riski yüksekse ciro önerilmez: rücusuz faktoring tanımlıysa o önerilir, yoksa vadeyi bekleyip keşideciyle ödeme gününü teyit etmeniz önerilir.
- Nakit ihtiyacı yoksa öneri vadeyi beklemektir (ek maliyet yok). İhtiyaç varsa kullanılabilir seçeneklerden en düşük maliyetli olanı önerilir; risk ortaysa ya da hiçbir tedarikçi borcu çeki tam karşılamıyorsa ciro hariç tutulur.
Karar kaydı ve karar izi
Kararı kaydettiğinizde o anki tutar, vade, seçeneğin maliyeti, risk puanı, sistemin önerisi ve kullanılan oranlar sunucu tarafından yeniden hesaplanıp saklanır. Aynı çek için aynı karar ikinci kez kaydedilmez; farklı bir karar ancak “Eski kararın yerine kaydet” ile verilir ve eski karar “yerine yeni karar verildi” olur. Yanlış kararı nedenini yazarak iptal edersiniz; kayıtlar silinmez. Karar izi sekmesi kararları tarih aralığıyla listeler, öneriye uyum oranını ve açık kararların bugünkü durumunu (henüz uygulanmadı, uygulandı, farklı işlem yapıldı, tahsil edildi, karşılıksız çıktı) gösterir.
Oranlar
Oranlar sekmesinde kırdırma faizi, komisyonu ve çek başına masrafı, faize eklenen vergi, rücusuz faktoring faizi ve komisyonu, teminat kabul oranı ve çek karşılığı kredi maliyeti, beklerken borçlanma maliyeti ve tedarikçinin vade farkı girilir; risk eşikleri (vars. yüksek 60, orta 35) de buradadır. Boş bırakılan oran uydurulmaz: borçlanma maliyeti kredi kokpitindeki borç ağırlıklı ortalamadan, teminat oranı ve kabulü çek teminatlı kredi kaydından gelir; ikisi de yoksa ilgili seçenek “oran tanımlı değil” der. Her seçeneğin altında oranın nereden geldiği yazar.
Telefonda
Bahçe arayüzünde liste kartlar hâlinde gelir (riskli olan üstte). Bir karta dokununca üç adım açılır: Risk (puan ve bileşenleri, keşidecinin önceki evrakları), Seçenekler (beş kart, öneri üstte) ve Karar (seçim, ciro edilecek tedarikçi, not, kaydet ve bu çek için verilmiş kararlar). Karar izi ve Oranlar sekmeleri tek sütundur; düğmeler parmakla rahat basılacak büyüklüktedir.
Bilinmesi gerekenler
- Kapsam: yalnız alınmış çek ve senetler (Çek, Senet); kredi kartı/POS, DBS ve firma keşidesi yoktur. “Bankada” sekmesi takastaki evrakın risk puanını gösterir, seçenek ve karar sunmaz. Liste en çok 500 evrak gösterir (en yakın vadeliler).
- Ödeme puanı, portföy tutarı en büyük 30 cari için ve en çok 25 saniyede toplanır; geri kalan cari için “Kısmen (sınır)” yazar. Rakamlar 1 dakikaya kadar önbellekten gelebilir; Yenile taze hesap ister.
- Bir çek giriş bordrosu silinip yeniden girilirse aynı çek numarasını alabilir; eski karar yeni çeke bağlanmaz (tutar, vade, bordro ve çek no ile eşleşme aranır), karar izinde “Çek bulunamadı” görünür.
Bu penceredeki ayarları kim değiştirir
Bu penceredeki firma geneli ayarları yalnız Yönetici değiştirir. Modül yetkisi olan kullanıcı ayarı görür; ancak Kaydet pasiftir ve nedeni (“Bu firma geneli ayarı yalnız Yönetici değiştirebilir — Ayarlar › Kullanıcılar.”) düğmenin yanında yazar. Boş ya da eksik bir ayar isteği ayarı sıfırlamaz: boş istek 422 verir, kısmi istek yalnız gönderilen ayarı değiştirir. Ayrıntı: Firma geneli ayarları kim değiştirir.
İlgili rehberler
- Ayarlar ve Log — Programı Kendinize Göre KurmakAyarlar penceresi iki tür ayarı bir arada tutar: size özel olanlar (tema, pencere düzeni, kısayollar) ve şirket işleyişini etkileyen olanlar (HNR tercihleri.
- Finans Modülü — Kasiyer ve Muhasebe İçin Sıfırdan RehberBu rehber, daha önce muhasebe programı kullanmamış birine yazıldı. Para saymayı biliyorsunuz; burada öğreneceğiniz şey her para hareketinin programda hangi.
- Banka Hareketleri — Sıfırdan RehberBankadan gelen her para, bir cariden alınmış bir tahsilat, bir tedarikçiye yapılmış bir ödeme, bir banka masrafı ya da kendi hesaplarınız arasında bir.
- Canlı Banka Bağlantısı — Sıfırdan RehberAnlaşmalı bankanızla bir sözleşme yaptıysanız, hesap hareketlerini ekstre dosyası indirmeden doğrudan bankadan alabilirsiniz.
- Vade Farkı, Tahsilat Hatırlatma ve Plasiyer KomisyonuGeç ödenen bir fatura üç iş doğurur: gecikmenin bedelini hesaplayıp müşteriye yansıtmak, vadesi yaklaşan ve geçen faturaları sırasıyla hatırlatmak.
- Nakit simülasyonu (bunu ödersem ne olur?)Önümüzdeki 13 haftanın nakit tahmini zaten raporlarda var. Nakit Simülasyonu o tahminin üzerine "ya şöyle yaparsam?" sorusunu koyar: büyük bir ödemeyi yapmak.