İçindekiler
Nerede, kim kullanırPozisyonun bileşenleriNet, açık pozisyon ve koruma oranıKur senaryosuForward ve opsiyon kayıtlarıEşikler ve açık pozisyon uyarısıTelefondaBilinmesi gerekenlerBu penceredeki ayarları kim değiştirirDöviz Pozisyonu: ne kadar kur riski taşıyorsunuz?
Pencere, dövizli bütün alacak ve borçlarınızı para birimi başına toplar, forward ve opsiyon kayıtlarınızla korunan kısmı düşer ve geriye kalan açık pozisyonu gösterir. Kur yüzde birkaç değişirse kârınızın ne kadar etkileneceğini önceden görürsünüz.
Pozisyon mevcut kayıtlardan okunur: cari ekstreler, kasa ve banka hesapları, çek portföyü, kredi defteri ve açık siparişler. Bu ekran yalnız koruma kayıtlarını ve uyarı eşiklerini yazar; hiçbir belgeye, çeke ya da krediye dokunmaz ve muhasebe kaydı üretmez.
Nerede, kim kullanır
Alttaki şeritte Finans / Banka grubundan açılır. Görmek için döviz pozisyonu ya da kredi kokpiti yetkisi yeterlidir; koruma kaydı girmek ve eşikleri değiştirmek için yönetici ya da döviz pozisyonu yönetme yetkisi gerekir (Ayarlar › Kullanıcılar › Döviz Pozisyonu).
Pozisyonun bileşenleri
- Cari alacak ve borç: Kur farkı raporundaki açık döviz bakiyesi (ilk giren ilk çıkar). Dövizli faturanın ekstre tutarı belge parasındadır.
- Kasa ve banka: dövizli hesapların bakiyesi (hesabın kendi parasında).
- Çek ve senet: portföydeki dövizli alınan evrak artı, firmanın verdiği dövizli evrak eksi yazılır. Çek girişi cariye yerel parayla yazıldığı için aynı carinin döviz bakiyesinden düşülür; böylece iki kez sayılmaz.
- Döviz kredisi: Kredi ve Limitler defterindeki açık döviz kredilerinin kalan borcu eksi yazılır. Teminat mektubu ve genel limit sayılmaz; borcu bağlı banka hesabından izlenen kredi zaten kasa ve banka satırındadır.
- Açık sipariş: belge dövizli işaretli, iptal edilmemiş siparişlerin faturalanmamış kalemleri (KDV dahil). Satış siparişi artı, alış siparişi eksi yazılır; bunlar henüz bilançoda değildir.
- Koruma: açık forward kayıtları pozisyonu doğrudan değiştirir (forward döviz alışı artı, satışı eksi). Opsiyonlar pozisyona eklenmez; korudukları kısım açık pozisyondan ayrıca düşülür.
Net, açık pozisyon ve koruma oranı
Bilanço pozisyonu cari, kasa ve banka, evrak ve kredinin toplamıdır; açık siparişler eklenince brüt pozisyon çıkar. Forwardlar eklenince net pozisyon bulunur. Net pozisyon artıysa (döviz fazlası) satım hakkı, eksiyse (döviz açığı) alım hakkı korur; kalan açık pozisyondur. Koruma oranı, brüt pozisyonun ne kadarının forward ve opsiyonla kapandığıdır. Yerel karşılıklar güncel kurla hesaplanır.
Kur senaryosu
Stres tablosu bütün dövizlerin aynı anda yüzde 5, 10 ve 20 düşmesini ya da yükselmesini gösterir. Kendi senaryonuzda her döviz için ayrı yüzde girersiniz. Etki net pozisyon çarpı kur değişimi artı opsiyonların içsel değer değişimidir; korumasız etki aynı hesabın forward ve opsiyon olmadan halidir, aradaki fark korumanın katkısıdır.
Forward ve opsiyon kayıtları
Bankayla yaptığınız forward ya da opsiyonu Koruma kayıtları sekmesinde girin: tür, yön, döviz, tutar, kontrat (opsiyonda kullanım) kuru, vade, karşı taraf ve isteğe bağlı prim. Kayıt silinmez: vadesi gelen kapatılır (gerçekleşen kur yazılabilir), yanlış girilen iptal edilir; her değişiklik izde önceki değerleriyle kalır. Başka bir kullanıcı aynı kaydı değiştirdiyse ekran yenilemenizi ister.
Eşikler ve açık pozisyon uyarısı
Eşikler sekmesinde toplam ve döviz başına açık pozisyon sınırı (yerel para), asgari koruma oranı ve vade uyarı günü girilir. Program eşik uydurmaz: boş bırakılan eşiğin uyarısı çıkmaz. Sınır aşılırsa müdahale, koruma oranı düşükse ya da bir koruma kaydının vadesi yaklaştıysa veya geçtiyse dikkat uyarısı ekranın üstünde ve Patron Panosu’nun dikkat kutusunda görünür.
Telefonda
Bahçe ve Adım arayüzünde ekran adım çubuğuyla gelir: Pozisyon, Kur senaryosu, Koruma kayıtları, Eşikler. Döviz kartları ve bileşen tablosu tek sütundur; koruma kaydı kartına dokununca ayrıntı ve kapat/iptal düğmeleri açılır.
Bilinmesi gerekenler
- Güncel kur: firma Türkiye’deyse TCMB döviz satış kuru, değilse (Endonezya gibi) firmanın kur tablosundaki son kur. Kuru bulunmayan dövizin yerel karşılığı ve senaryosu hesaplanmaz.
- Opsiyonlarda yalnız içsel değer kullanılır (zaman değeri ve prim senaryoya katılmaz). Ekran muhasebe kaydı üretmez; gerçekleşmemiş kur farkının cari kırılımı Raporlar › Kur farkı raporundadır.
- Çek tahsil edilip dövizli banka hesabına girdiğinde, girişi yerel parayla yazılmış bir cari döviz bakiyesini kapatmaz; bu durumda cari ve banka satırı aynı parayı iki kez gösterebilir. Böyle bir cariyi Kur farkı raporunda kontrol edin.
Bu penceredeki ayarları kim değiştirir
Bu penceredeki firma geneli ayarları yalnız Yönetici değiştirir. Modül yetkisi olan kullanıcı ayarı görür; ancak Kaydet pasiftir ve nedeni (“Bu firma geneli ayarı yalnız Yönetici değiştirebilir — Ayarlar › Kullanıcılar.”) düğmenin yanında yazar. Boş ya da eksik bir ayar isteği ayarı sıfırlamaz: boş istek 422 verir, kısmi istek yalnız gönderilen ayarı değiştirir. Ayrıntı: Firma geneli ayarları kim değiştirir.
İlgili rehberler
- Ayarlar ve Log — Programı Kendinize Göre KurmakAyarlar penceresi iki tür ayarı bir arada tutar: size özel olanlar (tema, pencere düzeni, kısayollar) ve şirket işleyişini etkileyen olanlar (HNR tercihleri.
- Finans Modülü — Kasiyer ve Muhasebe İçin Sıfırdan RehberBu rehber, daha önce muhasebe programı kullanmamış birine yazıldı. Para saymayı biliyorsunuz; burada öğreneceğiniz şey her para hareketinin programda hangi.
- Banka Hareketleri — Sıfırdan RehberBankadan gelen her para, bir cariden alınmış bir tahsilat, bir tedarikçiye yapılmış bir ödeme, bir banka masrafı ya da kendi hesaplarınız arasında bir.
- Canlı Banka Bağlantısı — Sıfırdan RehberAnlaşmalı bankanızla bir sözleşme yaptıysanız, hesap hareketlerini ekstre dosyası indirmeden doğrudan bankadan alabilirsiniz.
- Vade Farkı, Tahsilat Hatırlatma ve Plasiyer KomisyonuGeç ödenen bir fatura üç iş doğurur: gecikmenin bedelini hesaplayıp müşteriye yansıtmak, vadesi yaklaşan ve geçen faturaları sırasıyla hatırlatmak.
- Nakit simülasyonu (bunu ödersem ne olur?)Önümüzdeki 13 haftanın nakit tahmini zaten raporlarda var. Nakit Simülasyonu o tahminin üzerine "ya şöyle yaparsam?" sorusunu koyar: büyük bir ödemeyi yapmak.